Οι υποδομές της Ευρώπης μπαίνουν δυναμικά στην εποχή των ανανεώσιμων, με μία εταιρεία αποφασισμένη να μετατρέψει τις σιδηροδρομικές γραμμές της ηπείρου σε μικρά ηλιακά πάρκα.
Πέρυσι, η ελβετική νεοφυής επιχείρηση (start-up) Sun-Ways παρουσίασε τον πρώτο ηλιακό σιδηρόδρομο στον κόσμο, εγκαθιστώντας 100 μέτρα φωτοβολταϊκών (PV) πάνελ ανάμεσα σε ενεργές γραμμές στο Buttes, ένα χωριό στην περιφέρεια Val-de-Travers.
Αν και είχε αρχικά προγραμματιστεί ως δοκιμή τριών ετών, η γραμμή εξοπλίστηκε με 48 ειδικά σχεδιασμένα ηλιακά πάνελ, συνολικής ισχύος 18 kWp.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του Euronews Earth, τα θετικά αποτελέσματα ήδη από τον πρώτο χρόνο της δοκιμής καθιστούν πλέον πιθανή την εγκατάσταση μόνιμου συστήματος κατά μήκος της γραμμής.
Είναι αποδοτικές οι ηλιακές σιδηροδρομικές γραμμές;
Τα ηλιακά πάνελ τοποθετούνται συνήθως σε συγκεκριμένη κλίση, ώστε να απορροφούν όσο το δυνατόν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία στη διάρκεια του έτους.
Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η ιδανική γωνία για μέγιστη απόδοση είναι μεταξύ 30° και 35°. Σύμφωνα με μελέτη του 2022 που δημοσιεύθηκε στο Science Direct, κλίση 34° στα ηλιακά πάνελ στην Ιβηρική Χερσόνησο οδήγησε σε ετήσιες απώλειες παραγωγής κάτω του 1%.
Γι’ αυτό οι επικλινείς σκεπές αποτελούν φυσικά κατάλληλες επιφάνειες για την εγκατάσταση πάνελ, ενώ σε φράχτες κήπων, μπαλκόνια και επίπεδες στέγες η παραγωγή ενέργειας είναι μικρότερη.
Η Sun-Ways εκτιμά ότι η απώλεια παραγωγής λόγω της μη κεκλιμένης εγκατάστασης των πάνελ στη γραμμή περιορίζεται περίπου στο 10%. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε έναν χρόνο το έργο παρήγαγε περίπου 16.000 kWh.
Για να γίνει αντιληπτή η κλίμακα, πρόκειται για περίπου όση ενέργεια καταναλώνει ένα μέσο βρετανικό νοικοκυριό, όπου όλα λειτουργούν με ηλεκτρισμό (θέρμανση, ζεστό νερό, φωτισμός και συσκευές).
Θεωρητικά, ηλιακά πάνελ θα μπορούσαν να εγκατασταθούν σε ολόκληρο το ελβετικό σιδηροδρομικό δίκτυο μήκους 5.317 χιλιομέτρων, καλύπτοντας έκταση αντίστοιχη με 760 γήπεδα ποδοσφαίρου ή πάνω από 50.000 φορές την περιοχή της πιλοτικής εγκατάστασης.
Η Sun-Ways υπολογίζει ότι μια τέτοια ανάπτυξη θα μπορούσε να παράγει περίπου μία τεραβατώρα (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, δηλαδή γύρω στο 2% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας.
Είναι ασφαλείς οι ηλιακές σιδηροδρομικές γραμμές;
Η μετατροπή των σιδηροδρομικών γραμμών σε κόμβους παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας μόνο εύκολη υπόθεση δεν είναι και συνοδεύεται από μια σειρά ιδιαίτερων προκλήσεων.
Ένας από τους μεγαλύτερους προβληματισμούς, που είχε ήδη διατυπώσει η Διεθνής Ένωση Σιδηροδρόμων, είναι ότι τα πάνελ μπορεί να παρουσιάσουν μικρορωγμές, να αυξήσουν τον κίνδυνο πυρκαγιάς και να αποσπούν την προσοχή των μηχανοδηγών λόγω των αντανακλάσεων.
Η Sun-Ways αντιμετώπισε αυτά τα ζητήματα κατασκευάζοντας πιο ανθεκτικά πάνελ από εκείνα που εγκαθίστανται στις στέγες, τα οποία φέρουν φίλτρο κατά των αντανακλάσεων.
Ενσωματωμένοι αισθητήρες διασφαλίζουν επίσης την ορθή λειτουργία τους, ενώ βούρτσες προσαρμοσμένες στο πίσω μέρος των τρένων απομακρύνουν τις ακαθαρσίες από την επιφάνεια των πάνελ.
Όταν ρωτήθηκε αν υπήρξαν προβλήματα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας, η Sun-Ways δήλωσε στο Euronews Earth ότι «η εγκατάσταση λειτούργησε άψογα» και ότι δεν χρειάστηκε να πραγματοποιήσει «ειδική συντήρηση».
«Για αυτό το πρώτο πιλοτικό έργο, η ηλεκτρική ενέργεια διοχετεύεται απευθείας στο δίκτυο», προσθέτει η εταιρεία. «Ήδη όμως εργαζόμαστε ώστε η ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν οι μονάδες Sun-Ways να τροφοδοτεί απευθείας τους σιδηροδρομικούς υποσταθμούς ή τη γραμμή έλξης των τρένων».
Θα γίνουν οι ηλιακές σιδηροδρομικές γραμμές ο κανόνας σε όλη την Ευρώπη;
Μετά την επιτυχημένη δοκιμή στην Ελβετία, η Sun-Ways υπέγραψε πρόσφατα σύμβαση συνεργασίας με ιταλικό επιχειρηματικό εταίρο που βρίσκεται σε επαφή με τη διαχειρίστρια της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής, Rete Ferroviaria Italiana.
Τα σχέδια για την εκκίνηση πιλοτικού έργου τους επόμενους μήνες αναμένεται να παρουσιαστούν σύντομα.
Η Sun-Ways έχει λάβει επίσης κυβερνητική έγκριση για την εγκατάσταση ακόμη μιας ηλιακής σιδηροδρομικής γραμμής στη Νότια Κορέα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με εταιρείες από την Ολλανδία, την Κίνα, την Ινδία και τη Σιγκαπούρη.
