Γράφει ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος – Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Είδα τις φωτογραφίες του γιατρού Β. Δημητρόπουλου (δημοσιεύτηκε στην Πρωινή την 03.02) και για λίγα δευτερόλεπτα δεν χρειάστηκε να κάνω καμία ερμηνεία. Η εικόνα της Αρχαίας Ήλιδας μέσα στο νερό είναι από εκείνες που σε σοκάρουν όχι επειδή είναι εντυπωσιακές αλλά επειδή είναι αδιανόητες. Δυστυχώς δεν αποτυπώνουν μια κακή στιγμή αλλά αποτυπώνουν την απουσία του κράτους και των φορέων. Δεν καταγράφουν απλώς μια κατάσταση αλλά την εκθέτουν στα μάτια της κοινωνίας. Και από τη στιγμή που αυτές οι εικόνες υπάρχουν, καμία δικαιολογία δεν μπορεί να σταθεί.
Όταν ένα μνημείο τέτοιας ιστορικής – πολιτιστικής σημασίας μένει απροστάτευτο, το ζήτημα μάλλον είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Το κράτος και οι φορείς δεν μπορούν να ισχυριστούν άγνοια ούτε να επικαλεστούν το απρόβλεπτο. Η ευαλωτότητα του χώρου είναι γνωστή, όπως γνωστό είναι και το τι απαιτείται για την προστασία του. Αν αυτά δεν έγιναν, τότε πρόκειται για πολιτική επιλογή ή για πολιτική αδράνεια με τις ίδιες συνέπειες.
Η Αρχαία Ήλιδα όμως δεν είναι ένα μνημείο της περιφέρειας χωρίς εθνικό βάρος. Είναι ο πυρήνας του ολυμπιακού θεσμού, ο τόπος από τον οποίο αντλεί η χώρα διεθνές κύρος και ιστορική συνέχεια. Το να αφήνεται σε αυτή την κατάσταση απογυμνώνει κάθε επίκληση στον πολιτισμό ως δημόσια προτεραιότητα.
Το πρόβλημα όμως είναι βαθύτερο και αφορά τον τρόπο άσκησης πολιτικής. Η πρόληψη θεωρείται κόστος, η συντήρηση αναβάλλεται και η ευθύνη διαχέεται. Έτσι, το κράτος και οι φορείς, εμφανίζονται μόνο εκ των υστέρων, όταν δηλαδή η εικόνα έχει ήδη καταγραφεί και η ζημιά έχει γίνει. Αυτό όμως είναι διαχείριση της αποτυχίας.
Οι φωτογραφίες αυτές θέτουν και ένα καθαρό πολιτικό ερώτημα.
Ποιος λογοδοτεί; Ποιος αποφάσισε ότι η Αρχαία Ήλιδα μπορεί να περιμένει;
Ποια δημόσια αρχή ανέχθηκε την απουσία ουσιαστικής προστασίας ενός μνημείου εθνικής σημασίας;
Όσο αυτά τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα, η ευθύνη βαραίνει συνολικά το κράτος και τους φορείς του τόπου μας.
Η Αρχαία Ήλιδα δεν χρειάζεται δηλώσεις ούτε υποσχέσεις. Χρειάζεται πολιτική απόφαση για σαφή προτεραιοποίηση, δεσμευτικό σχεδιασμό προστασίας και συγκεκριμένη ανάληψη ευθύνης.
Κλείνοντας,
Αλήθεια, ποιος αισθάνεται υπερήφανος κοιτάζοντας αυτές τις εικόνες;
Ποιος μπορεί να μιλήσει για «σεβασμό στην ιστορία» όταν η Αρχαία Ήλιδα βρίσκεται μέσα στο νερό;
Ποιος πιστεύει ακόμη ότι η επίκληση του πολιτισμού αρκεί, όταν απουσιάζει η στοιχειώδης φροντίδα;
Η υπερηφάνεια δεν γεννιέται από λόγια και επετείους. Γεννιέται από πράξεις. Και εδώ οι πράξεις απουσιάζουν.
