Ένα βήμα πίσω αναγκάστηκε να κάνει ο τεχνολογικός κολοσσός της Google, παγώνοντας το νέο AI εργαλείο του Google Earth που επέτρεπε την παραποίηση δορυφορικών λήψεων.
Συντριπτική απειλή για την αλήθεια και τις διεθνείς κρίσεις συνιστά το νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης της Google, το οποίο επέτρεπε τη δημιουργία παραποιημένων δορυφορικών εικόνων.
Μετά την κατακραυγή για ψευδείς αναρτήσεις που εμφάνιζαν από καραβάνια προσφύγων μέχρι κατεστραμμένα νοσοκομεία, ο τεχνολογικός κολοσσός αναγκάστηκε να αποσύρει άρον άρον τη λειτουργία.
Τα ανεξέλεγκτα όρια
Την περασμένη Πέμπτη η Google ανακοίνωσε ότι οι χρήστες του λογισμικού δορυφορικών απεικονίσεων Google Earth θα μπορούσαν να δημιουργούν εικόνες παραγόμενες από AI για να τις τοποθετούν πάνω από οποιαδήποτε τοποθεσία αναζητούσαν.
Το εργαλείο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να «βοηθήσει τους μαθητές να οπτικοποιήσουν το παρελθόν», να «δημιουργήσει επαγγελματικά σχέδια real estate» ή να «ανανεώσει το αγαπημένο σας μέρος», ανέφερε η Google στην ανακοίνωσή της. Σχεδόν αμέσως, οι χρήστες άρχισαν να δοκιμάζουν τα όρια της δυνατότητας αυτής. Όπως αποδείχθηκε, δεν υπήρχαν πολλοί περιορισμοί.
Ο Henk van Ess, ερευνητής και δημοσιογράφος τεχνητής νοημοσύνης, δημοσίευσε εικόνες που δημιούργησε οι οποίες έδειχναν πρόσφυγες κοντά στα σύνορα του Μεξικού. Είπε επίσης ότι «φύτεψε ένα πυρηνικό εργοστάσιο στο Ιράν». «Τι στο καλό κάνει η Google;» έγραψε ο Van Ess στο X. Μια άλλη εικόνα που παρήγαγε έδειχνε έναν κρατήρα από βόμβα κοντά σε ένα ψεύτικο νοσοκομείο που δημιούργησε στη Γάζα.
Δημοσιογράφοι του Guardian δοκίμασαν τη λειτουργία. Η διαδικασία απαιτούσε απλώς την επιλογή μιας τοποθεσίας, το πάτημα του «δημιουργία εικόνας» και την εισαγωγή μιας εντολής. «Επιλέξαμε να εμφανίσουμε «πρόσφυγες να κατακλύζουν τη Νέα Υόρκη». Η εικόνα που δημιουργήθηκε δεν ήταν εξαιρετικά ρεαλιστική, αλλά παρέμενε ανησυχητική» αναφέρουν.
Η αξία των δορυφορικών δεδομένων στην αποκάλυψη της αλήθειας
Οι δορυφορικές εικόνες έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως από δημοσιογράφους, ερευνητές και αναλυτές για να ρίξουν φως στην έκταση και τις πραγματικότητες των παγκόσμιων κρίσεων, ειδικά σε μέρη που κατά τα άλλα είναι απρόσιτα.
Η χρησιμότητα των δορυφορικών εικόνων έγινε για πρώτη φορά εμφανής το 2020, αφού το BuzzFeed News κέρδισε Βραβείο Πούλιτζερ για μια σειρά ρεπορτάζ που αποκάλυπτε τη θέση και την επέκταση των στρατοπέδων κράτησης Ουιγούρων στην Κίνα. Οι λήψεις κατέγραψαν, για πρώτη φορά, εργοστάσια μέσα στα τείχη του στρατοπέδου. Οι δημοσιογράφοι εργάστηκαν με τη δορυφορική εταιρεία Planet Labs, η οποία υποστηρίζεται από τη Google και εξαγόρασε τη startup δορυφόρων Terra Bella από τον τεχνολογικό κολοσσό το 2017.
Η χρήση δορυφορικών εικόνων για την καλύτερη κατανόηση και αποκάλυψη παγκόσμιων κρίσεων απογειώθηκε πραγματικά τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς οι δημοσιογράφοι και ο κόσμος προσπαθούσαν να κατανοήσουν τη μαζική καταστροφή που έχει προκαλέσει το Ισραήλ στη Γάζα. Οι δορυφορικές εικόνες της Γάζας πριν και μετά τις πολυετείς επιθέσεις του Ισραήλ στη λωρίδα των 365 τετραγωνικών χιλιομέτρων δείχνουν πόλεις εντελώς ισοπεδωμένες.
Οι δορυφορικές εικόνες χρησιμοποιήθηκαν επίσης για να αποκαλυφθεί το ανθρώπινο τίμημα της κρίσης στο Σουδάν. Εικόνες που καταγράφηκαν από το διάστημα τον Νοέμβριο του 2025 έδειχναν κηλίδες που έμοιαζαν με αίμα και αυτό που οι ερευνητές πίστευαν ότι ήταν ανθρώπινα σώματα διασπαρμένα κοντά στην πολιορκημένη πόλη Ελ Φασέρ στο Σουδάν, η οποία βρισκόταν υπό πολιορκία από παραστρατιωτικούς μαχητές των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης.
Η υπαναχώρηση της Google
Έτσι, μια λειτουργία που σας επιτρέπει να «μετασχηματίζετε» δορυφορικές εικόνες, όπως το περιέγραψε η Google, αποτελεί έναν δυνητικό εφιάλτη παραπληροφόρησης.
Οι δορυφορικές εικόνες προσδίδουν έναν βαθμό αυθεντικότητας, εγκυρότητας και αλήθειας στους ισχυρισμούς και έχουν χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός για την καλύτερη κατανόηση απρόσιτων παγκόσμιων γεγονότων. Φαντάζουν πιο αδιαμφισβήτητες από τις φωτογραφίες που τραβούν άνθρωποι στο έδαφος, οι οποίες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο δημόσιο σκεπτικισμό -ακόμη και όταν είναι αληθινές- καθώς οι εικόνες που δημιουργούνται από AI πληθαίνουν. Το να επιτρέπεται σε οποιονδήποτε να δημιουργεί οποιαδήποτε εικόνα τοποθετημένη πάνω σε δορυφορικές φωτογραφίες πραγματικών μερών μπορεί να καταστήσει αδύνατο τον εντοπισμό της αλήθειας.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η Google απέσυρε τη λειτουργία ώστε να μπορέσει να δημιουργήσει περισσότερες δικλείδες ασφαλείας, πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να επαναφέρει τη δυνατότητα αυτή στο μέλλον.
«Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι εμπιστεύονται μοναδικά το Google Earth για μια αξιόπιστη εικόνα του κόσμου», έγραψε η εταιρεία. «Έχουμε δει επαγγελματίες του γεωχωρικού τομέα να χρησιμοποιούν αυτή τη λειτουργία για μια σειρά από χρήσιμους σκοπούς, ωστόσο είδαμε επίσης ανθρώπους να κοινοποιούν στιγμιότυπα οθόνης δημιουργημένων εικόνων που φαίνεται να παραβιάζουν τις πολιτικές μας».
