Λιγότερα λίτρα, λιγότεροι φόροι για το Δημόσιο – Το «φαινόμενο της 15ης του μηνός» στα πρατήρια, οι απώλειες 200 εκατ. ευρώ από τον ΕΦΚ
Η ανακοίνωση των μέτρων για την κάλυψη μέρους έστω των απωλειών των νοικοκυριών από τις δυσθεώρητες τιμές στα καύσιμα φέρνει το κρίσιμο ερώτημα πόση πραγματική ανακούφιση μπορούν να προσφέρουν στα νοικοκυριά, για πόσο διάστημα και τι θα γίνει αν συνεχιστεί η ενεργειακή κρίση που έχει ξεσπάσει εδώ και αρκετούς μήνες από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με αποκαλυπτικά στοιχεία του «Βήματος της Κυριακής», έχει προκύψει σοβαρό ζήτημα και στο σκέλος των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού παρά τα πλεονάσματα που εμφανίζει καθώς οι υψηλές τιμές στα καύσιμα έχουν φέρει μείωση της κατανάλωσης και άρα πτώση στις εισπράξεις του κράτους από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Παπαγεωργίου, πρόεδρο του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, «μέχρι στιγμής οι καταναλώσεις έχουν καταγράψει πτώση στo diesel κίνησης, ενώ μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στις πωλήσεις της απλής αμόλυβδης βενζίνης». Μάλιστα σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετοί πρατηριούχοι αρνούνται να παραλάβουν ή έχουν περιορίσει στο ελάχιστο την προμήθεια καυσίμων υψηλών οκτανίων που είναι πολύ πιο ακριβά από την απλή αμόλυβδη όπως συμβαίνει με τις βενζίνες 98 ή 100 οκτανίων, καθώς βλέπουν ότι η ζήτηση για τα εν λόγω καύσιμα, ειδικά τις ημέρες που δεν έχουν κάποιες προσφορές τα πρατήρια, είναι σχεδόν μηδενική.
Όπως δηλώνει στο «Βήμα» ο κ. Παπαγεωργίου, στο τέλος κάθε μήνα παρατηρείται το εξής ιδιότυπο φαινόμενο. Επειδή πληρώνονται μισθοί και συντάξεις, παρατηρεί ο ίδιος, υπάρχει για τις επόμενες 15 ημέρες μία ισορροπημένη ζήτηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά από τις 15 του μήνα και μετά μειώνεται η κατανάλωση των καυσίμων σε ποσοστό που συνολικά υπερβαίνει το 15% αν πρόκειται για απλή αμόλυβδη βενζίνη και κατά 7% αν πρόκειται για diesel κίνησης.
Αυτό μεταφράζεται σε απώλειες εσόδων για το κράτος καθώς ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης υπολογίζεται ως σταθερό ποσό ανά λίτρο. Βέβαια δε συμβαίνει το ίδιο με τον ΦΠΑ που «αγαπάει» τις αυξήσεις των τιμών. Η μείωση αυτή στην κατανάλωση καυσίμων μεταφράζεται μέχρι στιγμής σε απώλεια κρατικών εσόδων από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης περίπου 200 εκατ. ευρώ, αν και σε κάποιον βαθμό αντισταθμίζεται από τις εισπράξεις ΦΠΑ.
Το πετρέλαιο θέρμανσης
Οσον αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, εκεί πραγματικά η αγορά κινείται σε αχαρτογράφητα νερά καθώς σύμφωνα με τον πρόεδρο Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων όταν πέρυσι η τιμή είχε ξεπεράσει τα 1,6 ευρώ ανά λίτρο οι πωλήσεις για το συγκεκριμένο καύσιμο στην κυριολεξία μηδενίστηκαν και τα έσοδα του κράτους σημείωσαν ελεύθερη πτώση. Στο συγκεκριμένο καύσιμο ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης βρίσκεται, στα 28 λεπτά ανά λίτρο, σε σύγκριση με τα 70 λεπτά ανά λίτρο που είναι στην απλή αμόλυβδη ή τα 41 λεπτά ανά λίτρο στο diesel κίνησης.
Ο ίδιος εκτιμά ότι τον Σεπτέμβριο θα υπάρξει αξιόλογη πτώση στις πωλήσεις υγρών καυσίμων, η οποία και θα αποτυπωθεί στα έσοδα του προϋπολογισμού. Σημειώνεται ότι την περασμένη Πέμπτη το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε στη δημοσιότητα τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για τον περασμένο μήνα, όπου το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 6,483 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 194 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, ενώ τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 6,591 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 179 εκατ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.
Ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών διευκρινίζει ότι η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου, που αυτό αναμένεται να συμβεί προς το τέλος του μήνα. Κατά συνέπεια δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή στοιχεία για το πόσο και αν μειώθηκαν τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης καυσίμων.
Τα μέτρα ενίσχυσης
Όσον αφορά το σύνολο των μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων στα νοικοκυριά και στους επαγγελματίες της ακρίβειας που έχει κυριεύσει την αγορά καυσίμων, η κυβέρνηση ανακοίνωσε μεταξύ άλλων ότι από τις 15 έως και τις 31 Οκτωβρίου ενεργοποιούνται τρεις άμεσες κρατικές επιδοτήσεις στην αντλία: 20 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, 15 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) (από 1ης Οκτωβρίου αντί για 10 λεπτά που ήταν τον Σεπτέμβριο και αυτό παρατείνεται), 10 λεπτά ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων (από τις 17/10), το οποίο ίσχυε και το επιδοτούσαν τα διυλιστήρια, ενώ τώρα αναλαμβάνει το βάρος της επιδότησης ο κρατικός προϋπολογισμός.
Η επιδότηση εφαρμόζεται απευθείας στην τιμή πώλησης, χωρίς αιτήσεις ή εισοδηματικά κριτήρια. Το όφελος φτάνει άμεσα στον καταναλωτή, ενώ το κόστος των τριών παρεμβάσεων για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου ανέρχεται σε 46 εκατ. ευρώ.
Έτσι ο συνδυασμός κρατικής επιδότησης και αυτής των διυλιστηρίων οδηγεί τη συνολική έκπτωση στο πετρέλαιο θέρμανσης να ανέλθει σε 40 λεπτά/lt, στο diesel κίνησης σε 20 λεπτά ανά λίτρο ενώ στην αμόλυβδη παραμένει στα 10 λεπτά/lt για τον τελικό καταναλωτή.