Με ιδιαίτερη επισημότητα και έντονο συμβολικό φορτίο πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 2 Μαΐου 2026, στην Δίβρη (Λαμπεία) Ηλείας, η επετειακή εκδήλωση για τη συμπλήρωση 50 ετών από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παναγούλη, ενός εκ των πλέον εμβληματικών αγωνιστών της δημοκρατίας στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του «Φόρουμ Διαλόγου και Πολιτισμού», σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία της Δίβρης, με συνδιοργανωτή τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας και με την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. Πλήθος πολιτών, εκπρόσωποι της πολιτικής και ακαδημαϊκής κοινότητας και φορείς της αυτοδιοίκησης έδωσαν το «παρών», αποτίοντας φόρο τιμής σε μια προσωπικότητα που ταύτισε τη ζωή της με την αντίσταση και την υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών.
Ο Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Αριστείδης Παναγιωτόπουλος, στον χαιρετισμό του, ανέδειξε τη διαχρονική σημασία του παραδείγματος του Αλέξανδρου Παναγούλη, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά: «Τιμούμε όχι απλά το πρόσωπο αλλά τη στάση ζωής. Την επιλογή να σταθείς όρθιος, ακόμη κι όταν όλα γύρω σου σε θέλουν σκυμμένο». Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύγχρονη διάσταση της δημοκρατίας, σημειώνοντας: «Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο όταν καταλύεται. Κινδυνεύει και όταν αδειάζει. Όταν γίνεται συνήθεια. Όταν γίνεται αδιαφορία».
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Δήμαρχος επισήμανε ότι «η Δίβρη σήμερα δεν θυμάται απλώς έναν δικό της άνθρωπο. Στέλνει ένα μήνυμα. Ότι η δημοκρατία δεν κληρονομείται. Κατακτάται. Και ξανακατακτάται. Και κάθε φορά που δοκιμάζεται, χρειάζεται ανθρώπους που δεν θα κάνουν πίσω».
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλάμβανε εισηγήσεις και ιστορικές αναφορές για τη ζωή και τη δράση του Αλέξανδρου Παναγούλη, μαρτυρίες ανθρώπων που συμπορεύτηκαν μαζί του, καθώς και συζήτηση για τις σύγχρονες προκλήσεις της δημοκρατίας.
Ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή αποτέλεσαν τα αποκαλυπτήρια της τιμητικής και αναμνηστικής στήλης στην κεντρική πλατεία της Δίβρης, η οποία πλέον λειτουργεί ως σταθερό σημείο αναφοράς για τις αξίες που υπηρέτησε ο Αλέξανδρος Παναγούλης.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσική συναυλία και απαγγελίες ποιημάτων, καθώς και με έκθεση φωτογραφιών και ιστορικών τεκμηρίων.
Να σημειωθεί ότι από τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας παρόντες ήταν, επίσης, ο Αναπληρωτής Δημάρχου, Σωτήρης Παπαηλίου, ο Αντιδήμαρχος Παιδείας, Αθλητισμού και Τουρισμού, Αντώνης Χρυσανθακόπουλος, η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Πολιτιστικών Δράσεων, Αθηνά Ηλιοπούλου, ο Αντιδήμαρχος Αγροτικής Ανάπτυξης και Παραγωγής, Πέτρος Γκούβας, ο Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος, Γιώργος Γαλύφας, ο Επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Βασίλης Αρβανίτης, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι με την αντιπολίτευση, Ρόη Αντωνοπούλου, Νίκος Μαρούντας, Δημήτρης Δημητρόπουλος και ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας, Παναγιώτης Αβράμης.
Επίσης, το «παρών» έδωσαν ο Βουλευτής Ηλείας, Διονύσης Καλαματιανός, καθώς και ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Ηλείας, Νίκος Κοροβέσης, καθώς και οι κ.κ. Αθανάσιος Παπαδόπουλος, Δήμαρχος Καλαβρύτων και Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Δυτικής Ελλάδας, Χαράλαμπος Μπονάνος, Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας και Δημήτρης Μπίρμπας, Πρώην Δήμαρχος Αιγάλεω, με καταγωγή από τη Δίβρη (Λαμπεία).
Πρόγραμμα της εκδήλωσης:
• Παρουσίαση της πορείας και δράσης του Αλέξανδρου Παναγούλη, από τον επ. καθηγητή νεότερης και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Νίκο Αναστασόπουλο
• Μαρτυρίες, γεγονότα και κρίσεις για τον άνθρωπο και αγωνιστή Αλέξανδρο Παναγούλη με ομιλητές:
– Στάθης Παναγούλης, αδελφός και συναγωνιστής του Α.Π., πρώην βουλευτής και υπουργός
– Στάθης Γιώτας, συναγωνιστής και συγκατηγορούμενος του Α.Π., πρώην βουλευτής και υπουργός
– Κώστας Μαρδάς, δημοσιογράφος, βιογράφος του Α.Π. με το βιβλίο «Αλέξανδρος Παναγούλης – Πρόβες Θανάτου»
• Συζήτηση με θέμα: Οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι για τη δημοκρατία, μισό αιώνα μετά τη μεταπολίτευση, με συμμετοχή:
– Κωστής Χατζηδάκης, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης (online)
– Γιάννης Μανιάτης, καθηγητής, ευρωβουλευτής, πρώην υπουργός
– Γιώργος Σταθάκης, καθηγητής και πρώην υπουργός
– Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, πρώην υφυπουργός
• Παρουσίαση του νεοεκδοθέντος συλλογικού τόμου
«Αλέξανδρος Παναγούλης – Απείθεια στο θάνατο»
σε επιμέλεια Νίκου Σηφουνάκη και Θανάση Πετρίδη
• Αποκάλυψη στην κεντρική πλατεία τιμητικής και αναμνηστικής στήλης – Χαιρετισμοί από βουλευτές, εκπροσώπους κομμάτων, τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση
• Μουσική Συναυλία του Βασίλη Λέκκα, μεταξύ άλλων και με τραγούδια για τον Αλέξανδρο Παναγούλη ή εμπνευσμένα απ’ αυτόν – Απαγγελία ποιημάτων του
• Έκθεση φωτογραφιών και ντοκουμέντων από τη ζωή και τους αγώνες του Αλέξανδρου Παναγούλη
