Ξεκινά σήμερα, τρία σχεδόν χρόνια μετά το πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη, η δίκη των μη πολιτικών προσώπων κατά των οποίων ασκήθηκε ποινική δίωξη κυρίως για το κακουργηματικού χαρακτήρα αδίκημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο 57 ανθρώπων. Πρόκειται αναμφίβολα για μία από τις μεγαλύτερες δίκες των τελευταίων ετών στη χώρα μας, κατά την οποία ενώπιον των δικαστών του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας Α΄ Βαθμού θα βρεθούν 36 συνολικά κατηγορούμενοι αντιμέτωποι με ένα κλητήριο θέσπισμα που αριθμεί άνω των 1.200 σελίδων. Προς απόδειξη των γεγονότων έχουν κληθεί να καταθέσουν 360 μάρτυρες πέραν αυτών που θα προταθούν ως μάρτυρες υπεράσπισης και όσων άλλων ενδεχομένως κριθεί αναγκαία η κλήτευση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η σχετική δικογραφία ξεπερνά τις 60.000 σελίδες, ενώ άνω των 250 δικηγόρων αναμένεται να παρασταθούν στη δίκη αυτή, στην οποία παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας στο πλευρό των συγγενών των θυμάτων έχουν δηλώσει όλοι σχεδόν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι της χώρας.

Πρόκειται αναμφίβολα για ένα κορυφαίο νομικό γεγονός, πέρα από την τεράστια σημασία που έχει για την κοινωνία που αναμένει τη δικαίωση των προσδοκιών της για την τιμωρία των υπαιτίων που οδήγησαν στο θάνατο τόσους συμπολίτες μας, οι περισσότεροι εκ των οποίων νεαρής ηλικίας. Προσδοκίες οι οποίες εκφράστηκαν με την άνευ προηγουμένου συμμετοχή εκατομμυρίων πολιτών κατά τις διαδηλώσεις των προηγούμενων χρόνων, που στόχο είχαν να εκφράσουν την αποφασιστικότητα τους να διεκδικήσουν και εντέλει να επιβάλουν τη διεξαγωγή μίας ουσιαστικής έρευνας που θα φωτίσει και δεν θα συσκοτίσει τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος αυτού και θα οδηγήσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου τα πολιτικά και μη πρόσωπα που ευθύνονται για αυτό.

Πρόκειται επίσης για μία δίκη που δοκιμάζει και τις αντοχές του πολιτικού συστήματος, καθώς σχεδόν αμέσως η υπόθεση αυτή ανήχθη, όπως ήταν αναμενόμενο, σε κυρίαρχο αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, γύρω από την οποία αναπτύχθηκαν συγκρουόμενες πολιτικές επιδιώξεις. Πολιτικές καριέρες αναδείχθηκαν και άλλες καταστράφηκαν, υπαρκτά και ανύπαρκτα σενάρια για το τι ακριβώς συνέβη εκείνο το μοιραίο βράδυ εκφράστηκαν από χείλη επίσημα και μη, ισχυρισμοί περί πραγματικής ή εικαζόμενης συγκάλυψης προβλήθηκαν με στεντόρεια τη φωνή και προσπάθειες αντίκρουσής τους καταβλήθηκαν με μεγαλύτερη ή μικρότερη επιτυχία. Η υπόθεση έριξε βαριά τη σκιά της στις προηγούμενες βουλευτικές και εν μέρει στις αυτοδιοικητικές εκλογές και το ίδιο αναμένεται να συμβεί και στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, καθώς εκτιμάται πως η δίκη δεν θα έχει ολοκληρωθεί όταν αυτές θα διεξαχθούν.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ούτε η Δικαιοσύνη έμεινε στο απυρόβλητο. Κριτικές που άλλοτε απηχούσαν πολιτικούς και άλλους τυχοδιωκτισμούς και άλλοτε είχαν πραγματικό δικονομικό και ουσιαστικό υπόβαθρο διατυπώθηκαν πολλές. Πολλά ήταν και τα λάθη που έγιναν και έδωσαν την αφορμή για την αμφισβήτηση των δικαστικών ενεργειών, ενώ δεν έλειψαν ούτε οι καθυστερήσεις ούτε οι παλινωδίες που προκάλεσαν καίρια κατά περίπτωση ερωτηματικά, κάποια εκ των οποίων έμειναν αναπάντητα και πρέπει πλέον να απαντηθούν κατά τη διάρκεια της δίκης. Όμως η προδικασία ολοκληρώθηκε και σε χρονικό διάστημα που θεωρείται εύλογο για μία υπόθεση με τέτοια σοβαρότητα και τόση πολυπλοκότητα. Με δεδομένες τις δομικές τους αδυναμίες και διαπιστωμένη την απουσία ενός σοβαρού υποστηρικτικού μηχανισμού οι ανακριτικές αρχές κατέληξαν στο σχηματισμό της σχετικής δικογραφίας που οδήγησε στο πολυσέλιδο κατηγορητήριο σε βάρος των μη πολιτικών προσώπων (για όσα πολιτικά πρόσωπα κρίθηκε κατά πλειοψηφία στη Βουλή ότι υπάρχουν ενδείξεις τέλεσης ποινικών αδικημάτων ακολουθείται ξεχωριστή διαδικασία με βάση αυτά που ορίζει ο νόμος περί ευθύνης υπουργών και αυτή αναδεικνύεται πλέον ως η κορυφαία στρέβλωση του κοινοβουλευτικού μας πολιτεύματος).

Και φτάνουμε πλέον στην ώρα της δίκης. Θα ήταν ιδανικό στο σημείο αυτό όλοι να σωπάσουν και να μιλήσουν μόνο όσοι πρέπει να μιλήσουν. Οι συγγενείς των θυμάτων πρώτοι απ’ όλους, που έφτασε η στιγμή που με τόση αδημονία περίμεναν. Οι επιζώντες της τραγωδίας που θα φέρουν σε όλη τους τη ζωή το τραύμα των όσων τραγικών στιγμών βίωσαν εκείνο το βράδυ. Οι ειδικοί που με τις γνώσεις τους θα πρέπει ειλικρινώς να βοηθήσουν τους δικαστές να διερευνήσουν δύσκολα τεχνικά ζητήματα. Οι κατηγορούμενοι που θα πρέπει να δώσουν τις αναγκαίες εξηγήσεις και να αποκαλύψουν όλα όσα πραγματικά συνέβησαν εκείνες τις μοιραίες στιγμές αλλά και πριν από αυτές. Ίσως και πολύ πριν από αυτές. Οι δικηγόροι που θα πρέπει να έχουν ρόλο πραγματικά εποικοδομητικό στη δίκη αυτή τιμώντας τις κορυφαίες παραδόσεις του δικηγορικού σώματος και αντιστεκόμενοι σε λαϊκισμούς και άλλους πειρασμούς.

Και τέλος οι δικαστές. Αυτή είναι η μεγάλη ώρα των Ελλήνων δικαστών. Στους ώμους τους πέφτει βαρύ το φορτίο να δικαιώσουν τις ελπίδες των συγγενών αλλά και όλων των πολιτών. Να διαφυλάξουν την τιμή του δικαστικού σώματος που τόσο πολύ έχει αμφισβητηθεί τα τελευταία χρόνια. Να αποδείξουν ότι η δικαιοσύνη αποτελεί πράγματι τον ακρογωνιαίο λίθο του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και το ύστατο καταφύγιο κάθε ανθρώπου που θεωρεί ότι αδικείται. Ενδεχομένως το βάρος της ευθύνης υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέτρα και αγγίζει τα θεϊκά. Όμως πρέπει να τους εμπιστευτούμε. Γιατί η εμπιστοσύνη της κοινωνίας είναι το ισχυρότερο όπλο που διαθέτουν. Ενδεχομένως και το μόνο.

Στη δίκη αυτή θα έχω την ευθύνη να συμμετάσχω καθ΄υπόδειξη δικηγορικών συλλόγων της χώρας προς υποστήριξη της κατηγορίας. Ευχαριστώ για την τιμή το Σύλλογό μου, το Δικηγορικό Σύλλογο Ηλείας, το Δικηγορικό Σύλλογο Ζακύνθου που είχε τη σχετική πρωτοβουλία, τον εφετειακό μας Δικηγορικό Σύλλογο Πατρών και τους Δικηγορικούς Συλλόγους Κυπαρισσίας και Μεσολογγίου που την υποστήριξαν και όλους τους άλλους Δικηγορικούς Συλλόγους της χώρας που μου ανέθεσαν αυτό το έργο, στο οποίο θα καταβάλλω κάθε δυνατή προσπάθεια να ανταποκριθώ.

Δημήτρης Δημητρουλόπουλος,

τ. Προέδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας