Σκηνικό πολέμου στήνεται γύρω από την…ξεχασμένη ανακύκλωση απορριμμάτων καθώς οι επιδόσεις της Ελλάδας παραμένουν καθηλωμένες εδώ και 7 χρόνια αλλά τώρα σχεδιάζονται νέες επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ οι οποίες θα οδηγήσουν και σε αύξηση των δημοτικών τελών κατά τουλάχιστον 25%.
Μετά τις αποκαλύψεις της περασμένης εβδομάδας για τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», η εταιρεία ΤΕΧΑΝ, που τα είχε πουλήσει, πέρασε χθες στην αντεπίθεση με βίντεο στο TikΤok. Η εταιρεία, που προωθήθηκε όσο ελάχιστες άλλες μετά το 2019, απάντησε με… αποκαλυπτικά ερωτήματα, αφήνοντας υπαινιγμούς για σκοπιμότητες πίσω από τα δημοσιεύματα που ανέφεραν αρχικά ότι ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επειδή πούλησε εξοπλισμό σε πανάκριβες τιμές (300.000 ανά «Σπιτάκι», ενώ διατίθενται με 66.000) και στη συνέχεια ότι έχει εγκαταλείψει τα «Σπιτάκια» στη μοίρα τους και ζητά να αναλάβουν οι δήμοι τη διαχείρισή τους.
Υπενθυμίζεται ότι:
● Τον Δεκέμβριο του 2019, λίγους μήνες μετά την ανάρρησή του στην πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε στα εγκαίνια της «Μονάδας Παραγωγής Μηχανημάτων Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης στην Ελλάδα». «Σπιτάκια Ανακύκλωσης» τοποθετούσε η ΤΕΧΑΝ πολλά χρόνια πριν από το 2008, αλλά τα εγκαίνια εκείνα αναγγέλθηκαν με τυμπανοκρουσίες, κάνοντας λόγο για την «πρώτη Μονάδα Παραγωγής εκτός των συνόρων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
● Στην ομιλία του ο Κυρ. Μητσοτάκης υποσχέθηκε τότε «τετραπλό όφελος για τον πολίτη», αφού θα απαλλάσσεται αποτελεσματικά από τα απορρίμματά του, θα προστατεύει το περιβάλλον, θα εισπράττει οικονομικό αντίτιμο ως κίνητρο ενώ θα μειωθούν και τα δημοτικά τέλη. Επτά χρόνια μετά, πάντως, η ανακύκλωση παραμένει στο 18% (ενώ στόχος για το 2030
είναι το 60%) και το 80% των σκουπιδιών συνεχίζουν να θάβονται (στόχος είναι το 10% για το 2030!). Τα δημοτικά τέλη αυξάνονται και θα αυξηθούν περαιτέρω, το κίνητρο ήταν πενιχρό (1 ευρώ για 33 συσκευασίες) και ο μόνος που σίγουρα επωφελήθηκε ήταν η ίδια η ΤΕΧΑΝ που πούλησε μηχανήματα αξίας άνω των 80 εκατομμυρίων ευρώ.
● Σύννεφα όμως άρχισαν σύντομα να συγκεντρώνονται και ξέσπασε πόλεμος εντός της κυβέρνησης για τα «Σπιτάκια». Δημοσιεύματα κατηγορούσαν τον τότε υπουργό Περιβάλλοντος (και νυν αντιπρόεδρο της κυβέρνησης) Κωστή Χατζηδάκη επειδή στον Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) υπάρχει «εγκληματική οργάνωση» που δεν εγκρίνει το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του συστήματος και θέλει να το κλείσει. Στον ανασχηματισμό, αρχές του 2021, ο Π. Θεοδωρικάκος παύει να είναι υπουργός (για λίγο) και ο Κ. Χατζηδάκης μετατίθεται στο υπουργείο Εργασίας. Ο ΕΟΑΝ, πάντως, υπό τον Κ. Σκρέκα, εγκρίνει τελικά το επιχειρησιακό και τα «Σπιτάκια» κατακλύζουν κάθε πλατεία και μεγάλο κοινόχρηστο χώρο.
● Ταυτόχρονα, όμως, ξεκινά έλεγχος από την Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) καθώς τα περισσότερα από «Σπιτάκια» αγοράζονται με ευρωπαϊκά χρήματα. Ο έλεγχος αυτός καταλήγει με διαπιστώσεις για σειρά παρατυπιών και αναγκάζει τους φορείς που αγόρασαν τα μηχανήματα (σε Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη) να επιστρέψουν χρήματα ως δημοσιονομική διόρθωση. Τα πορίσματα των ελέγχων δεν δημοσιεύονται επίσημα ούτε και κάποιος Έλληνας εισαγγελέας δείχνει να ασχολείται.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, όμως, ασχολήθηκε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με έφοδο στα γραφεία της εταιρείας ενώ υπάρχουν φήμες και για έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών προσώπων που στήριξαν δημόσια τα «Σπιτάκια».
● Φθάνοντας στο σήμερα, μαθαίνουμε ότι από τις αρχές Ιουλίου η ΤΕΧΑΝ απομακρύνεται από τη συλλογή του υλικού που συγκεντρώνεται στα «Σπιτάκια» και ζητά να αναλάβουν τη δουλειά αυτοί οι δήμοι. Αυτό συμβαίνει διότι η ΤΕΧΑΝ έκανε τη συλλογή χωρίς να υπάρχει σύμβαση (και η αντίστοιχη αμοιβή) με τους δήμους αλλά και διότι η ίδια εταιρεία έχει «ανοίξει πανιά» για την άλλη μεγάλη «μπίζνα» που ετοιμάζεται, αυτή με το σύστημα Επιστροφής Εγγυοδοσίας (DRS) που οργανώνεται στα
σούπερμαρκετ.
Το νέο «πάρτι» με το DRS και ο χορός των εκατοντάδων εκατομμυρίων
Το σύστημα DRS θα ξεκινήσει αφού γίνουν οι πρώτες επενδύσεις ύψους 53 εκατομμυρίων ευρώ και τοποθετηθούν τα μηχανήματα που θα δέχονται πλαστικά και μεταλλικά μπουκαλάκια. Ο καταναλωτής θα πληρώνει 10 έως 15 λεπτά παραπάνω για να τα αποκτήσει και το ποσόν αυτό θα επιστρέφεται ως κίνητρο για να μην καταλήγουν στις χωματερές. Το μεγάλο ερώτημα
είναι πού θα καταλήγουν τα εκατομμύρια που θα μένουν ως αποθεματικό καθώς πάντοτε θα υπάρχουν χιλιάδες μπουκαλάκια που δεν θα επιστρέφονται λόγω αδιαφορίας ή ανυπαρξίας μηχανήματος συλλογής σε μικρή απόσταση.
Ταυτόχρονα όμως, μέσω των Ολιστικών Σχεδίων που ζήτησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), οι 13 περιφέρειες της χώρας ετοιμάζουν ένα ποταμό νέων προμηθειών μήπως και ανεβούν οι δείκτες της ανακύκλωσης. Εκτός από την προμήθεια των υλικών αυτών, όμως, υπάρχει και το κόστος για τη λειτουργία τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το κόστος
για τη λειτουργία του νέου εξοπλισμού θα είναι 153 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Θα πρέπει δηλαδή να αυξηθούν τα δημοτικά τέλη κατά 25%, αφού οι δήμοι εισπράττουν ήδη 600 εκατομμύρια τον χρόνο μετά τις αυξήσεις που έχουν επιβάλει μέσα στα έτη 2025 και 2026.
