Ερευνητές από το IMIDRA και το CSIC αξιοποιούν παραπροϊόντα της παραγωγής ελαιολάδου για την παραγωγή νανοσωματιδίων σιδήρου που συμβάλλουν στη σταθεροποίηση βαρέων μετάλλων και στην αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών

Η αναζήτηση βιώσιμων λύσεων για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών οδηγεί την επιστημονική έρευνα στην αξιοποίηση γεωργικών και αγροβιομηχανικών αποβλήτων ως πρώτων υλών για την παραγωγή νέων τεχνολογικών υλικών.

Στο πλαίσιο αυτό, ερευνητική ομάδα από το Ινστιτούτο Αγροτικής, Γεωργικής και Επισιτιστικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Μαδρίτης (IMIDRA), σε συνεργασία με το Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας (CSIC), μελέτησε τη δυνατότητα αξιοποίησης των αποβλήτων της βιομηχανίας ελαιολάδου για την παραγωγή νανοσωματιδίων με εφαρμογές στη βιοαποκατάσταση εδαφών.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nanomaterials, εξετάζει τη μετατροπή των υγρών αποβλήτων των ελαιοτριβείων σε νανοσωματίδια σιδήρου σταθεροποιημένα σε ανθρακούχες μήτρες, τα οποία διαθέτουν ικανότητα αντίδρασης με ρύπους και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση εδαφών που έχουν επιβαρυνθεί με βαρέα μέταλλα και οργανικούς ρύπους.

Από τα απόβλητα ελαιοτριβείων σε τεχνολογικά υλικά υψηλής αξίας

Τα υγρά απόβλητα που παράγονται κατά την παραγωγή ελαιολάδου αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα στις ελαιοπαραγωγικές περιοχές.

Η υψηλή περιεκτικότητά τους σε οργανικό φορτίο, φαινολικές ενώσεις και άλλες σύνθετες ουσίες καθιστά δύσκολη τη διαχείρισή τους με συμβατικές μεθόδους.

Η ερευνητική προσέγγιση βασίζεται στην ιδέα ότι αυτά τα απόβλητα δεν αποτελούν απλώς ένα περιβαλλοντικό βάρος, αλλά μπορούν να αποτελέσουν πρώτη ύλη για την παραγωγή προηγμένων υλικών με νέες εφαρμογές.

Τα νανοσωματίδια σιδήρου που αναπτύχθηκαν, σε συνεργασία με την εταιρεία τεχνολογίας Calpech, έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαδικασίες καθαρισμού και αποκατάστασης εδαφών.

Μείωση της κινητικότητας βαρέων μετάλλων

Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι τα νέα αυτά υλικά μπορούν να τροποποιήσουν τις χημικές ιδιότητες του εδάφους, περιορίζοντας την κινητικότητα ορισμένων επικίνδυνων στοιχείων.

Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε μείωση της διαθεσιμότητας μετάλλων όπως:

• το αρσενικό,
• το νικέλιο,
• ο μόλυβδος.

Η σταθεροποίηση αυτών των στοιχείων μειώνει την πιθανότητα μετακίνησής τους στο εδαφικό σύστημα και περιορίζει τη βιοδιαθεσιμότητά τους, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για την προστασία των οικοσυστημάτων και της γεωργικής παραγωγής.

Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν επιτάχυνση της αποδόμησης επίμονων οργανικών ρύπων, μεταξύ των οποίων και το TCPP, ένας αναδυόμενος ρύπος που έχει συνδεθεί με αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και την περιβαλλοντική ισορροπία.

Νέα εργαλεία για βιώσιμη διαχείριση των εδαφών

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, τα συγκεκριμένα νανοσωματίδια παρουσιάζουν υψηλή αντιδραστικότητα και σημαντικά λειτουργικά πλεονεκτήματα σε σχέση με παραδοσιακές τεχνολογίες απορρύπανσης.

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά τους είναι η δυνατότητα εφαρμογής τους απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες ρύπων, γεγονός που αυξάνει το πεδίο χρήσης τους σε περιβαλλοντικές εφαρμογές.

Πέρα από τη μείωση των ρύπων, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μπορεί να υπάρξουν θετικές επιδράσεις και σε παραμέτρους που σχετίζονται με τη γονιμότητα του εδάφους, ανοίγοντας νέες προοπτικές για ολοκληρωμένες στρατηγικές αποκατάστασης.

Η ελαιοκομία ως πηγή κυκλικής οικονομίας

Η έρευνα αναδεικνύει μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση των αποβλήτων της ελαιοπαραγωγής. Αντί να αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα διάθεσης, μπορούν να αξιοποιηθούν ως πρώτη ύλη για την ανάπτυξη προηγμένων περιβαλλοντικών τεχνολογιών.

Η μετατροπή των αποβλήτων των ελαιοτριβείων σε λειτουργικά νανοϋλικά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της κυκλικής οικονομίας, όπου τα παραπροϊόντα ενός παραγωγικού κλάδου μπορούν να αποκτήσουν νέα αξία και να συμβάλουν στην προστασία των φυσικών πόρων.

Πηγή: OleoRevista