Από την τοποθέτησή μου για τις πανεπιστημιακές σχολές στην Ηλεία, στη συνάντηση με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Ηλείας
Κυρίες και κύριοι,
Η Ηλεία, ένας νομός με τεράστια ιστορία, με παγκόσμια αναγνωρισιμότητα χάρη στην Αρχαία Ολυμπία, με ισχυρή αγροτική παραγωγή και σημαντικές τουριστικές δυνατότητες, βρίσκεται εδώ και χρόνια εκτός του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας.
Και το ερώτημα είναι απλό.
Γιατί;
Γιατί ένας νομός με περισσότερους από 150.000 κατοίκους να μην διαθέτει ούτε μία ισχυρή πανεπιστημιακή σχολή;
Γιατί ο Πύργος, η πρωτεύουσα της Ηλείας, να αντιμετωπίζεται ως πόλη δεύτερης κατηγορίας;
Το 2019 η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε τη δημιουργία ΤΕΦΑΑ στον Πύργο, αξιοποιώντας το μοναδικό συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής: τη γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων.
Ήταν μια επιλογή με συμβολισμό αλλά και ουσία.
Λίγους μήνες αργότερα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ανασχεδίασε τον ακαδημαϊκό χάρτη, καταργώντας αυτή την προοπτική, ενώ οι πανεπιστημιακές δομές που λειτουργούσαν σε Πύργο και Αμαλιάδα έκλεισαν ή μεταφέρθηκαν σε άλλες πόλεις.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι στόχος ήταν η αναδιοργάνωση και η ενίσχυση της ποιότητας των πανεπιστημίων μέσω συγχωνεύσεων και συγκέντρωσης τμημάτων. Όμως, το αποτέλεσμα για την Ηλεία ήταν σαφές: ο νομός έμεινε χωρίς πανεπιστημιακή παρουσία.
Και εδώ γεννιέται ένα μεγαλύτερο ερώτημα.
Ποιο είναι τελικά το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας;
Είναι η ανάπτυξη όλων των περιφερειών;
Ή είναι η συνεχής συγκέντρωση δραστηριοτήτων σε λίγα μεγάλα αστικά κέντρα;
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε το ίδιο έργο να επαναλαμβάνεται.
Οι δημόσιες υπηρεσίες συγκεντρώνονται.
Οι επενδύσεις συγκεντρώνονται.
Οι θέσεις εργασίας συγκεντρώνονται.
Τα πανεπιστήμια συγκεντρώνονται.
Και φυσικά οι νέοι συγκεντρώνονται.
Πού;
Στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και σε ελάχιστες ακόμη μεγάλες πόλεις.
Και τι αφήνει πίσω αυτή η πολιτική;
Επαρχιακές πόλεις που αδειάζουν.
Νέους που φεύγουν και δεν επιστρέφουν.
Τοπικές οικονομίες που χάνουν ζωτικότητα.
Η δημογραφική συρρίκνωση της ελληνικής περιφέρειας δεν είναι φυσικό φαινόμενο.
Είναι και αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών.
Ένα πανεπιστήμιο δεν είναι μόνο αίθουσες διδασκαλίας.
Δεν είναι μόνο καθηγητές και φοιτητές.
Είναι οικονομία.
Είναι ανάπτυξη.
Είναι πολιτισμός.
Είναι καινοτομία.
Συμμετέχει στην κοινωνική ζωή της πόλης και γίνεται πρεσβευτής της πόλης μας, όπου κι αν βρεθεί μετά την αποφοίτησή του.
Παράλληλα δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας.
Αναβαθμίζεται η αγορά ακινήτων.
Αναπτύσσονται υπηρεσίες.
Δημιουργούνται συνεργασίες με επιχειρήσεις.
Ένα πανεπιστήμιο λειτουργεί ως αναπτυξιακός πολλαπλασιαστής.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές ευρωπαϊκές μικρές πόλεις στηρίζουν μεγάλο μέρος της οικονομίας τους στα πανεπιστήμιά τους.
Στην Ελλάδα, όμως, συχνά ακολουθούμε την αντίθετη πορεία.
Αφαιρούμε δομές από την περιφέρεια και μετά αναρωτιόμαστε γιατί ερημώνει.
Η Ηλεία δεν ζητά προνόμια.
Ζητά ισονομία.
Ζητά ίσες ευκαιρίες.
Ζητά να αξιοποιηθούν τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Και αυτά είναι πολλά.
Πρώτον.
- Η ίδρυση ΤΕΦΑΑ στον Πύργο αποτελεί αυτονόητη επιλογή.
- Δεν υπάρχει πιο συμβολικός τόπος στον κόσμο για σπουδές φυσικής αγωγής από τη γη που γέννησε τον Ολυμπισμό.
- Η σχολή θα μπορούσε να αποκτήσει μοναδικές κατευθύνσεις:
- Ολυμπιακές Σπουδές.
- Αθλητικό management.
- Αθλητικός τουρισμός.
- Αθλητική αποκατάσταση.
- Προπονητική υψηλού επιπέδου.
- Άσκηση και υγεία.
- Ένα τέτοιο ίδρυμα θα μπορούσε να αποκτήσει διεθνή ακτινοβολία.
Δεύτερον.
- Η Ηλεία χρειάζεται βιομηχανικά και τεχνολογικά πάρκα.
- Η αγροτική παραγωγή πρέπει να συνδεθεί με την καινοτομία.
- Με πανεπιστημιακή έρευνα.
- Με νέες τεχνολογίες.
- Με μεταποίηση.
- Με εξαγωγές.
- Δεν μπορούμε να πουλάμε μόνο πρώτη ύλη.
- Πρέπει να παράγουμε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Τρίτον.
- Το Νοσοκομείο Πύργου πρέπει να αναβαθμιστεί και να αποκτήσει πανεπιστημιακό χαρακτήρα μέσω συνεργασίας με ιατρική σχολή.
- Αυτό σημαίνει περισσότερους ειδικευόμενους.
- Περισσότερους γιατρούς.
- Περισσότερη έρευνα.
- Καλύτερες υπηρεσίες υγείας.
- Και φυσικά μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα.
Τέταρτον.
- Η τουριστική ταυτότητα της Ηλείας πρέπει να αποκτήσει ενιαία στρατηγική.
- Η Αρχαία Ολυμπία δεν αρκεί από μόνη της.
- Χρειάζεται να αναδείξουμε:
- τον θρησκευτικό τουρισμό,
- τη γαστρονομία,
- τις παραλίες,
- τα ορεινά χωριά,
- τις ιαματικές πηγές,
- τον οικοτουρισμό,
- τον αθλητικό τουρισμό,
- τα τοπικά προϊόντα.
Όλα αυτά μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά με την αγροτική οικονομία και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας όλο τον χρόνο.
Κλείνοντας, θέλω να πω το εξής.
Η Ηλεία δεν ζητά χάρη από καμία κυβέρνηση.
Ζητά δικαιοσύνη.
Δεν μπορεί ένας ολόκληρος νομός να βρίσκεται στο περιθώριο του πανεπιστημιακού χάρτη.
Δεν μπορεί οι νέοι μας να αναγκάζονται να φεύγουν για να σπουδάσουν και, στη συνέχεια, να μη βρίσκουν λόγο να επιστρέψουν.
Δεν μπορεί η ανάπτυξη να σημαίνει ότι λίγες πόλεις μεγαλώνουν και η υπόλοιπη Ελλάδα μικραίνει.
Η πραγματική ανάπτυξη είναι ισόρροπη.
Είναι αποκεντρωμένη.
Δίνει ευκαιρίες σε κάθε περιφέρεια.
Και, αν θέλουμε πραγματικά μια Ελλάδα δυνατή, τότε πρέπει να επενδύσουμε ξανά στην ελληνική περιφέρεια.
Να δώσουμε ζωή στις πόλεις μας.
Να δώσουμε προοπτική στους νέους μας.
Να δώσουμε στην Ηλεία τη θέση που πραγματικά της αξίζει.
Σας ευχαριστώ.