Η νέα στρατηγική του Πεκίνου συνοψίζεται σε ένα ευφυές παράδοξο: «Κατασκευασμένο από την Κίνα, αλλά όχι κατασκευασμένο στην Κίνα»

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση υψώνουν δασμολογικά τείχη για να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την κινεζική βιομηχανία, οι κινεζικοί κολοσσοί μεταφέρουν τα εργοστάσιά τους ακριβώς έξω από τις πύλες της Δύσης. Και πουθενά αλλού δεν αποτυπώνεται πιο καθαρά αυτή η νέα πραγματικότητα όσο στους λόφους έξω από την Ταγγέρη.

Μισή ώρα οδικώς νότια του μαροκινού λιμανιού της Ταγγέρης, η άναρχη αστική δόμηση παραχωρεί τη θέση της σε άνυδρους λόφους και διάσπαρτα κτιριακά συγκροτήματα, χαμένα μέσα σε θαμνώδεις εκτάσεις. Το τελευταίο διάστημα, βαριά φορτηγά φορτωμένα χάλυβα, σκυρόδεμα και αδρανή υλικά ανηφορίζουν αργά προς την περιοχή, ενώ γιγάντιοι γερανοί δεσπόζουν πλέον στον ορίζοντα, πάνω από ισοπεδωμένα χωράφια που ετοιμάζονται να υποδεχτούν νέους οδικούς άξονες και δίκτυα κοινής ωφέλειας.

Κατά μήκος του δρόμου, εμπορευματοκιβώτια φέρουν το έμβλημα του κινεζικού ναυτιλιακού κολοσσού Cosco. Κινεζικά αγροτικά οχήματα και ηλεκτροκίνητα σεντάν παρατάσσονται στην είσοδο, την ώρα που σε απόσταση αναπνοής ξεφυτρώνει ολόκληρο σύμπλεγμα κινεζικών εστιατορίων, αναφέρει το Bloomberg.

Η βιομηχανική πολιτεία, γνωστή ως Mohammed VI Tanger Tech City, σχεδιάστηκε για να φιλοξενήσει περίπου 200 επιχειρήσεις, στην πλειονότητά τους κινεζικών συμφερόντων. Η Qingdao Sentury Tire Co. εγκαινίασε ήδη μονάδα παραγωγής με στόχο τα 12 εκατομμύρια ελαστικά ετησίως. Η BTR New Material Group Co., με έδρα τη Σεντζέν, αναγείρει δύο εργοστάσια δυναμικότητας 110.000 τόνων εξαρτημάτων μπαταρίας τον χρόνο, ενώ η Hailiang Group Co., από τη Χανγκτζόου, δρομολογεί την παραγωγή χιλιάδων τόνων κραμάτων και υλικών χαλκού.

Πιο κοντά στην ευρωπαϊκή αγορά

Στόχος του εγχειρήματος είναι η δημιουργία ισχυρού κινεζικού παραγωγικού θύλακα εκτός κινεζικών συνόρων, σε στρατηγική εγγύτητα τόσο με τον υπερσύγχρονο λιμένα Tanger Med του Μαρόκου όσο και με την ευρωπαϊκή αγορά, ακριβώς απέναντι από τα Στενά του Γιβραλτάρ. Το μεγαλεπήβολο σχέδιο, που εξαγγέλθηκε κατά την επίσημη επίσκεψη του βασιλιά του Μαρόκου στο Πεκίνο το 2016, ωριμάζει εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Νέος Δρόμος του Μεταξιού «θα διέλθει από την Ταγγέρη και, μέσω αυτής της ευλογημένης γης, θα απλωθεί στην υπόλοιπη αφρικανική ήπειρο, την Ευρώπη και την Αμερική», τόνισε στην τελετή θεμελίωσης ο Οθμάν Μπεντζελούν, πρόεδρος της Bank of Africa και εκ των βασικών χρηματοδοτών του βιομηχανικού πάρκου.

Η Tanger Tech, όπως αποκαλείται εν συντομία, αποτελεί μόνο μία από τις τουλάχιστον 145 ανάλογες υποδομές που χρηματοδοτεί η Κίνα ανά την υφήλιο, ενώ δεκάδες ακόμη βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού, σύμφωνα με το νεοϋορκέζικο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (CFR). Οι κινεζικές επιχειρήσεις διαθέτουν ισχυρά κίνητρα να εγκαταλείψουν την εγχώρια αγορά της Κίνας, όπου ο ανταγωνισμός μαίνεται αδυσώπητος. Η μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό φέρνει τα εργοστάσια σε άμεση επαφή με τις πρώτες ύλες και τις καταναλωτικές αγορές.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, καθώς το Πεκίνο ενθάρρυνε τις επιχειρήσεις να στραφούν στις διεθνείς αγορές, ελάχιστες βιομηχανίες προχώρησαν στη δημιουργία μικρών μονάδων εκτός Κίνας. Η τάση απέκτησε σαρωτική δυναμική μετά το 2013, όταν ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εγκαινίασε την πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», με αιχμή του δόρατος την ανέγερση λιμένων, αυτοκινητοδρόμων, σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικών ζωνών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η ραγδαία επιδείνωση των εμπορικών σχέσεων Ουάσινγκτον – Πεκίνου έδωσε νέα ώθηση στην εξωστρέφεια. «Οι επιχειρήσεις αντιλήφθηκαν ότι η ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων στο εξωτερικό ήταν πλέον μονόδρομος», επισημαίνει η Ζόι Λιου, αναλύτρια κινεζικών υποθέσεων στο CFR. «Διδάχθηκαν από τις δυτικές πολυεθνικές ότι η διεθνοποίηση αποτελεί φυσικό στάδιο της εξέλιξής τους».

«Επενδύουμε συστηματικά στις τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού»

Καθώς το ρεύμα φυγής εντείνεται, ολόκληρα δίκτυα προμηθευτών ακολουθούν τους μεγάλους ομίλους εκτός συνόρων, εξασφαλίζοντας απρόσκοπτη ροή εξαρτημάτων και υπηρεσιών. «Επενδύουμε συστηματικά στις τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού και παρακινούμε τους προμηθευτές μας να εγκατασταθούν δίπλα μας», δηλώνει ο Γιονγκ Χουγιόνγκ, διευθυντής του εργοστασίου ελαστικών της Jiangsu General Science Technology Co. στην Ειδική Οικονομική Ζώνη Σιχανουκβίλ της Καμπότζης, όπου σχεδόν το 80% των 200 εγκατεστημένων επιχειρήσεων ανήκει σε κινεζικά συμφέροντα.

Ένας κινεζικός όμιλος μπορεί να μεταφέρει το εργοστάσιό του στην Ουγγαρία, τη Μαλαισία ή την Αιθιοπία, να προσλάβει ντόπιους εργάτες και να αξιοποιήσει τοπικές πρώτες ύλες, συνεχίζει όμως να στηρίζεται σε κινεζικά μηχανήματα, Κινέζους μηχανικούς και το κινεζικό δίκτυο προμηθευτών εξαρτημάτων. Τα προϊόντα παύουν τυπικά να φέρουν την ένδειξη «Made in China», στην ουσία όμως παραμένουν γέννημα-θρέμμα της κινεζικής βιομηχανίας.

Οι τοποθεσίες που επιλέγουν οι κινεζικοί όμιλοι για τη δημιουργία των βιομηχανικών πάρκων μοιράζονται κοινά στρατηγικά πλεονεκτήματα: χαμηλό λειτουργικό κόστος, αξιόπιστες υποδομές και προνομιακή πρόσβαση σε αγορές-κλειδιά. Το Μαρόκο, λόγου χάρη, αποτελεί τη μοναδική αφρικανική χώρα με διμερείς εμπορικές συμφωνίες τόσο με την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η εγχώρια αγορά δεν έχει μεγάλο βάθος», εξηγεί ο Τρούμαν Ζου, στέλεχος πωλήσεων της Simto Group, βιομηχανίας θωρακισμένων θυρών με έδρα την επαρχία Τζετζιάνγκ. «Μπορούμε όμως να αξιοποιήσουμε τη χώρα ως ορμητήριο για εξαγωγές προς την Ευρώπη και την υπόλοιπη Αφρική».

Για το Μαρόκο, η έλευση κολοσσών όπως η Gotion, η Sentury και η BTR ενισχύει καίρια την εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία, κλάδο που οικοδομήθηκε επί δύο δεκαετίες γύρω από τη Renault, τη Stellantis και το δίκτυο προμηθευτών τους. Ωστόσο, οι Μαροκινοί αξιωματούχοι αντιλαμβάνονται ότι η μαζική απόβαση κινεζικών εργοστασίων εγκυμονεί τον κίνδυνο να προκαλέσει τριγμούς στις σχέσεις με την Ευρώπη. Η κυβέρνηση υποδέχθηκε με ανοιχτές αγκάλες τους Κινέζους κατασκευαστές μπαταριών και πρώτων υλών, απέφυγε όμως να απευθύνει ανάλογη πρόσκληση στις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες.

naftemporiki.gr