Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προειδοποιεί ότι οι ζημιές πρέπει να αποκατασταθούν έως το 2030, ώστε να αποφευχθούν σοβαροί κίνδυνοι για την πυρηνική ασφάλεια
Την άμεση κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας για την αποκατάσταση των ζημιών στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ ζητά η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), προειδοποιώντας ότι απαιτούνται τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ευρώ για να επισκευαστεί η τεράστια προστατευτική κατασκευή που καλύπτει τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα.
Το ατσάλινο στέγαστρο, το οποίο κατασκευάστηκε πάνω από τον αντιδραστήρα 4, όπου σημειώθηκε η πυρηνική καταστροφή του 1986, υπέστη σοβαρές ζημιές από επίθεση ρωσικού drone τον Φεβρουάριο του 2025.
Η κατασκευή, γνωστή ως New Safe Confinement, έχει σχεδιαστεί ώστε να εμποδίζει τη διασπορά ραδιενεργών υλικών και να επιτρέπει την ασφαλή διαχείριση των υπολειμμάτων του αντιδραστήρα.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της EBRD, Οντίλ Ρενό-Μπασό, δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρηνικού ατυχήματος. Ωστόσο, οι επισκευές πρέπει να ολοκληρωθούν πριν από το 2030, καθώς η υγρασία μπορεί να προκαλέσει διάβρωση στα μεταλλικά τμήματα της κατασκευής, δυσκολεύοντας σημαντικά τη διαχείριση των ραδιενεργών υλικών στο μέλλον.
«Δεν είναι πρόβλημα μόνο της Ουκρανίας», δήλωσε η Ρενό-Μπασό στο Politico. «Η πυρηνική ασφάλεια πρέπει να μας απασχολεί όλους, σε παγκόσμιο επίπεδο».
Η επικεφαλής της τράπεζας υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση του Τσερνόμπιλ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη οικονομική ανάγκη της Ουκρανίας, η οποία ήδη προσπαθεί να επισκευάσει ενεργειακές υποδομές που έχουν καταστραφεί από τις ρωσικές επιθέσεις.
Αντίθετα, όπως τόνισε, πρόκειται για επένδυση στην ασφάλεια της Ευρώπης και της διεθνούς κοινότητας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία όλο και περισσότερες χώρες εξετάζουν την επέκταση της πυρηνικής ενέργειας.
Λείπουν τουλάχιστον 240 εκατ.€
Η EBRD εκτιμά ότι το συνολικό κόστος των επισκευών θα φτάσει τουλάχιστον τα 500 εκατομμύρια ευρώ, αν και οι τεχνικές μελέτες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Τον Οκτώβριο, οι χώρες της G7 δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 260 εκατομμύρια ευρώ, καλύπτοντας λίγο περισσότερο από το μισό εκτιμώμενο ποσό. Επομένως, απομένουν τουλάχιστον 240 εκατομμύρια ευρώ που πρέπει να εξασφαλιστούν.
Για τις 9 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί στο Παρίσι διεθνής διάσκεψη, με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Ουκρανίας και της EBRD, με στόχο να συγκεντρωθούν πρόσθετες δεσμεύσεις χρηματοδότησης.
«Θα είναι δύσκολο», παραδέχθηκε η Ρενό-Μπασό, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η συνάντηση θα οδηγήσει σε νέες συνεισφορές, ακόμη κι αν δεν συγκεντρωθεί αμέσως ολόκληρο το ποσό.
Στόχος είναι να έχει εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση ώστε οι βασικές εργασίες αποκατάστασης να ξεκινήσουν το 2028. Η ολοκλήρωσή τους υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει περίπου δύο χρόνια.
Παρότι η Ρωσία θεωρείται υπεύθυνη για το πλήγμα που προκάλεσε τις ζημιές, η EBRD δεν αναμένει ότι η Μόσχα θα συμβάλει στη χρηματοδότηση. Η πρόεδρός της άφησε, πάντως, ανοιχτό το ενδεχόμενο το κόστος να συμπεριληφθεί σε μελλοντικές διεκδικήσεις πολεμικών αποζημιώσεων.
Μια διεθνής προσπάθεια για την πυρηνική ασφάλεια
Η EBRD επιδιώκει να προσελκύσει χρηματοδότηση και πέρα από τις χώρες της G7, απευθυνόμενη σε ευρωπαϊκά κράτη που έχουν στηρίξει παλαιότερα έργα στο Τσερνόμπιλ, αλλά και σε χώρες του Περσικού Κόλπου.
Κατά την προηγούμενη μεγάλη διεθνή προσπάθεια για την κατασκευή του προστατευτικού στεγάστρου είχαν συνεισφέρει περίπου 46 χώρες.
Η Ρενό-Μπασό εμφανίστηκε αισιόδοξη ότι η διεθνής κοινότητα θα καταφέρει και αυτή τη φορά να συγκεντρώσει τα απαραίτητα χρήματα, επιμένοντας όμως ότι οι εργασίες δεν μπορούν να αναβάλλονται επ’ αόριστον.
«Η διεθνής κοινότητα έχει καταφέρει στο παρελθόν να βρει λύσεις σε αυτή την πρόκληση. Είναι πολύ σημαντικό να αποδείξουμε ότι μπορούμε να το κάνουμε και τώρα, εξασφαλίζοντας την αναγκαία προστασία», δήλωσε.
Με πληροφορίες από Politico
