Διαστάσεις άτυπης “βιομηχανίας” έχει πάρει το φαινόμενο εικονικών φοιτήσεων μαθητών με αθλητικό ταλέντο σε ιδιωτικά σχολεία
Όταν ο νομοθέτης που συνέταξε τον Νόμο 2725/1999 για τη μοριοδότηση στις Πανελλήνιες Εξετάσεις ίσως να μην περίμενε ότι 20 και πλέον χρόνια μετά ο εν λόγω νόμος θα γινόταν “λάστιχο” ώστε να παρατηρούνται φαινόμενα εικονικής φοίτησης σε συγκεκριμένα σχολεία για να ευνοούνται μαθητές-αθλητικά ταλέντα οι οποίοι μ’ αυτόν τον τρόπο, περνούν άκοπα τη βάσανο των εξετάσεων και εισάγονται στα κρατικά ΑΕΙ.
Ωστόσο, αυτή είναι η διαμορφωμένη πραγματικότητα η οποία μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου των χειραγωγημένων αγώνων στο ελληνικό μπάσκετ λαμβάνει διαστάσεις χιονοστιβάδας. Και είναι πραγματικά τόσο καταιγιστικές οι εξελίξεις που δεν αποκλείονται αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο της επιπλέον μοριοδότησης για τις Πανελλήνιες.
Σε κάθε περίπτωση, και σε σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, υπάρχουν τρία, τουλάχιστον, ιδιωτικά σχολεία που φέρονται να έχουν δημιουργήσει μία άτυπη “βιομηχανία” εικονικών φοιτήσεων αθλητικών ταλέντων στις τάξεις τους. Πρόκειται για ένα σχολείο στην Πάτρα, ένα σχολείο στην Αθήνα και ένα (τουλάχιστον) στη Θεσσαλονίκη. Σ’ αυτά τα τρία η κατάσταση που είχε δημιουργηθεί περιγράφεται από παράγοντες της εκπαίδευσης ως “εξόχως παραβατική”.
Eκπαιδευτικός που εργαζόταν στο πρόσφατο παρελθόν σ’ ένα από αυτά τα σχολεία ήταν απολύτως σαφής σε επικοινωνία που είχε μαζί του το NEWS 24/7. “Αυτά τα παιδιά δεν έρχονταν ποτέ στο σχολείο. Αυτό είναι κοινό μυστικό στο σχολείο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά περίπτωση μαθητή που δεν τον είδαμε ποτέ και ο οποίος είχε άριστους βαθμούς. Γράφτηκαν, όπως συνήθως, μόνο οι βασικές απουσίες και πέραν τούτου τίποτα. Ηταν μία από τις πολλές “συνηθισμένες” περιπτώσεις“.
Κάπως έτσι διαμορφώνεται εντός των σχολείων καταστάσεις που θα μπορούσαν κάλλιστα να χαρακτηριστούν κωμικές αν δεν ήταν τραγικές και ενδεικτικές της παρακμής. Τμήμα έφτασε να έχει δύναμη, μαζί με τις εικονικές φοιτήσεις”, 52 (!) μαθητών και μαθητριών. Το μέτρο έχει πλέον χαθεί και φαίνεται ότι δεν υπάρχει κανένα stop σ’ αυτόν τον εκπαιδευτικό κατήφορο.
Την ίδια ώρα θα ήταν εντελώς άδικο αν περιορίζαμε τα περιστατικά στο χώρο του αθλήματος μπάσκετ. Όλα τα αθλήματα, δημοφιλή και μη, έχουν μερίδιο σ’ αυτήν την αντικανονικότητα. Και αν για τα δημοφιλή (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ) είναι κατά κάποιο αναμενόμενο, τι να πεις κανείς για αθλήματα όπως το κρίκετ, το χόκεϊ επί χόρτου και το τσιρλίντινγκ; Και όμως, φαινόμενα εικονικής φοίτηση καταγράφονται ακόμα και για αθλητές αυτών των αθλημάτων, παρά την περιορισμένη δημοφιλία τους. Το μοτίβο είναι πάντα ίδιο βέβαια: Εικονική φοίτηση, εντατικές προπονήσεις, διακρίσεις σε εγχώριους ή διεθνείς αγώνες, μοριοδότηση για τις Πανελλήνιες Εξετάσεις.
Αν και μιλάμε για ιδιωτικά σχολεία, το κράτος δεν είναι άμοιρο ευθυνών. Τα ιδιωτικά σχολεία έτσι και αλλιώς λειτουργούν υπό κρατική αδειοδότηση και ευθύνη. Πέρα όμως από αυτό, ο νόμος ορίζει ότι τα παρουσιολόγια ελέγχονται από τις κατά τόπους διευθύνσεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Και αν όντως είναι δύσκολο να υπάρχει διεξοδικός έλεγχος σε παρουσιολόγια χιλιάδων παιδιών (ιδιαίτερα για “ύποπτες” επαναλήψεις), τώρα που έρχονται οι σχετικές πληροφορίες στο φως της δημοσιότητας μπορεί κάλλιστα να γίνει επανέλεγχος και αντιστοίχιση των στοιχείων που δηλώνονται με την πραγματικότητα.
Το νομικό πλαίσιο
Τι ισχύει όμως πραγματικά για τη μοριοδότηση στις Πανελληνίες Εξετάσεις; Το βασικό θεσμικό πλαίσιο είναι το άρθρο 34 του Ν. 2725/1999, όπως έχει τροποποιηθεί, ενώ κάθε χρόνο το υπουργείο Παιδείας εκδίδει ειδική εγκύκλιο με τις προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά. Για τις Πανελλήνιες του 2026 και την εισαγωγή στο ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, οι προσαυξήσεις διαφέρουν ανάλογα με το είδος και τη θέση της αθλητικής διάκρισης, όπως κάθε χρόνο. Η μοριοδότηση είναι πάντα πιο μεγάλη για τα ΤΕΦΑΑ.
Την ίδια ώρα, οι διακρίσεις σε Ολυμπιακούς, Παγκόσμιους και Πανευρωπαϊκούς Αγώνες δίνουν μεγαλύτερα προνόμια, ακόμη και εισαγωγή καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων χωρίς ποσοτικό περιορισμό, ανάλογα με την κατηγορία και τη θέση. Η εισαγωγή καθ’ υπέρβαση είναι η έκφραση-κλειδί. Επί του πρακτέου σημαίνει πρόσβαση σε ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις.
Αναλυτικά προβλέπονται τα εξής:
1η έως 6η θέση σε Ολυμπιακούς Αγώνες: δυνατότητα εισαγωγής χωρίς ποσοτικό περιορισμό σε πανεπιστημιακά τμήματα.
1η έως 6η θέση σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ανδρών-γυναικών, νέων ή εφήβων: αντίστοιχη δυνατότητα εισαγωγής χωρίς ποσοτικό περιορισμό.
1η έως 3η θέση σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων: εισαγωγή χωρίς ποσοτικό περιορισμό στα ΤΕΦΑΑ, ενώ για άλλα τμήματα προβλέπεται προσαύξηση 25%.
1η έως 3η θέση σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων: προσαύξηση 40% για ΤΕΦΑΑ και 20% για άλλα τμήματα.
1η έως 3η θέση σε Μεσογειακούς Αγώνες: προσαύξηση 30% για ΤΕΦΑΑ και 15% για άλλα τμήματα.
Σε ότι αφορά τους διεθνείς σχολικούς αγώνες η εγκύκλιος του υπουργείου για την εκπαιδευτική σεζόν 2026-2027 αναφέρει ρητά ότι για 1η έως 3η νίκη σε Παγκόσμιους Σχολικούς Αγώνες προβλέπεται εισαγωγή καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων στα ΤΕΦΑΑ, χωρίς ποσοτικό περιορισμό. Δεν προβλέπει, στην ίδια κατηγορία, αυτόματη εισαγωγή χωρίς ποσοτικό περιορισμό σε οποιοδήποτε άλλο πανεπιστημιακό τμήμα.
Σε κάθε περίπτωση αυτού του είδους τα προνόμια αναμένεται να επανεξεταστούν χωρίς όμως, μέχρι στιγμής, να έχει παρθεί η οποιαδήποτε σχετική απόφαση.
