Ένα οστέινο πνευστό όργανο είναι το πρώτο μουσικό εύρημα σε περισσότερα από 160 χρόνια ανασκαφών στην Τροία. Μαζί του ανακοινώθηκε και η ανακάλυψη κεφαλής ειδωλίου 4.500 ετών.
Ένα οστέινο πνευστό όργανο ηλικίας περίπου 2.800 ετών ανακαλύφθηκε στις ανασκαφές της Τροίας, στη βορειοδυτική Τουρκία. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, πρόκειται για το πρώτο μουσικό όργανο που έχει εντοπιστεί σε περισσότερα από 160 χρόνια ανασκαφών στην αρχαία πόλη. Την ανακάλυψη ανακοίνωσε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου ο υπουργός Πολιτισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παρουσιάζοντας παράλληλα ένα δεύτερο εύρημα, την κεφαλή ενός ανθρωπόμορφου ειδωλίου ηλικίας περίπου 4.500 ετών.
Το πνευστό όργανο, το οποίο οι Τούρκοι αρχαιολόγοι περιγράφουν ως οστέινο φλάουτο, βρέθηκε σε στρώμα κατοίκησης της Αρχαϊκής Εποχής. Η περίοδος αυτή χρονολογείται περίπου από το 750 έως το 480 π.Χ. και συνδέεται με μια σημαντική φάση της ιστορίας της Τροίας, κατά την οποία η πόλη είχε αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία ως τόπος συνδεδεμένος με τα ομηρικά έπη.
«Με αυτή την ανακάλυψη αποκτήσαμε μια άμεση αρχαιολογική μαρτυρία για τη μουσική παράδοση της Τροίας», δήλωσε ο Ερσόι, χαρακτηρίζοντας το εύρημα μοναδικό στην ιστορία των ανασκαφών της πόλης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, έχει διασωθεί το τμήμα που προσαρμοζόταν στο σώμα του οργάνου, γεγονός που θα βοηθήσει τους ερευνητές να μελετήσουν την κατασκευή και τη λειτουργία του. Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα μουσικά όργανα από οργανικά υλικά, όπως το οστό, το ξύλο και το καλάμι, σπάνια διατηρούνται επί τόσους αιώνες.
Η μουσική αποτελούσε σημαντικό μέρος της θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής κατά την αρχαιότητα. Στα πνευστά όργανα της Αρχαϊκής Εποχής περιλαμβάνονταν ο αυλός και η σύριγγα, που αποτελούνταν από σωλήνες διαφορετικού μήκους. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο ακριβής τύπος του οργάνου που βρέθηκε στην Τροία ούτε το πλαίσιο στο οποίο χρησιμοποιούνταν.
Το δεύτερο εύρημα προέρχεται από πολύ παλαιότερη περίοδο. Πρόκειται για κεφαλή ανθρωπόμορφου ειδωλίου, ηλικίας περίπου 4.500 ετών, που εντοπίστηκε κοντά στην πύλη της Τροίας ΙΙ. Χρονολογείται γύρω στο 2500 π.Χ. και ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
Μικρά ανθρωπόμορφα ειδώλια είναι γνωστά από αρκετούς αρχαιολογικούς χώρους της δυτικής Μικράς Ασίας κατά την 3η χιλιετία π.Χ. Η μελέτη τους προσφέρει στοιχεία για τις συμβολικές παραστάσεις, τις τεχνικές κατασκευής και τις πολιτισμικές επαφές των κοινωνιών της εποχής.
Η Τροία ΙΙ, που χρονολογείται περίπου από το 2500 έως το 2300 π.Χ., ανήκει σε μια περίοδο κατά την οποία η πόλη είχε αναπτύξει σημαντικές σχέσεις με άλλους οικισμούς της Ανατολίας και του Αιγαίου. Η νέα κεφαλή θα μελετηθεί σε συνδυασμό με παλαιότερα ευρήματα, προκειμένου να εξεταστούν οι ομοιότητες και οι διαφορές τους.
Οι δύο ανακαλύψεις έγιναν στο πλαίσιο των ανασκαφών του 2026, με την υποστήριξη του προγράμματος «Geleceğe Miras» («Κληρονομιά για το Μέλλον») του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Τα ευρήματα προέρχονται από διαφορετικές εποχές και προσθέτουν νέα στοιχεία στη μακρά ιστορία της Τροίας, η οποία κατοικήθηκε επί χιλιάδες χρόνια και πέρασε από διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης, καταστροφής και ανοικοδόμησης.
Η ανακάλυψη του μουσικού οργάνου αποκτά ξεχωριστή σημασία επειδή φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πλευρά της καθημερινής ζωής στην αρχαία πόλη. Πέρα από τα τείχη, τις πύλες και τα αντικείμενα που έχουν συνδεθεί με τον Τρωικό Πόλεμο, οι ανασκαφές φέρνουν τώρα στο φως ένα από τα όργανα με τα οποία οι κάτοικοί της παρήγαν μουσική.
Με στοιχεία από Anadolu Ajansı, TRT Haber
