Η ανάγκη εξεύρεσης κατάλληλης στέγης για το Φούφειο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Αμαλιάδας είναι επιτακτική. Τα παιδιά, οι οικογένειές τους και το εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό προσωπικό δικαιούνται ένα ασφαλές και προσβάσιμο σχολικό περιβάλλον, σχεδιασμένο για τις ιδιαίτερες ανάγκες της ειδικής αγωγής.
Η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Ήλιδας αναδεικνύει το πρόβλημα. Χρειάζεται, όμως, να αποτυπωθούν με σαφήνεια οι πραγματικές προϋποθέσεις τόσο της προσωρινής μετεγκατάστασης όσο και της κατασκευής μιας νέας σχολικής μονάδας.
Η προσωρινή μετεγκατάσταση είναι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα. Η επιλογή ενός πρώην σχολικού κτιρίου και η αυτοψία της Επιτροπής Καταλληλότητας αποτελούν αναγκαία βήματα, αλλά δεν ολοκληρώνουν τη διοικητική και τεχνική διαδικασία για τη λειτουργία ενός ειδικού σχολείου.
Το γεγονός ότι ένα κτίριο χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν ως σχολείο γενικής εκπαίδευσης δεν εξασφαλίζει ότι μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του Φούφειου. Πρέπει να εξεταστούν η επάρκεια των αιθουσών, η δυνατότητα διαμόρφωσης των αναγκαίων υποστηρικτικών χώρων, η προσβασιμότητα, οι χώροι υγιεινής, η ασφάλεια των εγκαταστάσεων και του προαυλίου. Εξίσου κρίσιμη είναι η ασφαλής καθημερινή μεταφορά των μαθητών, ιδιαίτερα όταν προτείνεται η μετακίνηση της σχολικής μονάδας σε άλλη κοινότητα.
Καθοριστικό στοιχείο της προετοιμασίας είναι το κτιριολογικό πρόγραμμα και η διαδικασία έγκρισής του από την αρμόδια Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Μέσω αυτού προσδιορίζονται οι χώροι που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη σχολική μονάδα, με βάση τη δυναμικότητα και τις εκπαιδευτικές ανάγκες της. Ο φάκελος χρειάζεται πλήρη τεκμηρίωση και τα προβλεπόμενα εκπαιδευτικά και τεχνικά στοιχεία.
Συνεπώς, πριν μιλήσουμε για άμεση μεταφορά, πρέπει να γνωρίζουμε ποιες εργασίες απαιτούνται, ποιες εγκρίσεις χρειάζονται, ποιο είναι το κόστος και σε ποιο χρονικό διάστημα μπορεί να ολοκληρωθεί η προετοιμασία. Ο προσωρινός χαρακτήρας της λύσης δεν μειώνει τις απαιτήσεις ασφάλειας και καταλληλότητας.
Παράλληλα, η μόνιμη στέγαση του σχολείου όφειλε να είχε αποτελέσει αντικείμενο έγκαιρου σχεδιασμού. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είχε εκδώσει σχετική πρόσκληση στο Πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021–2027» για τη βελτίωση των υποδομών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με πρόβλεψη για την κάλυψη αναγκών νέων υποδομών. Η περίοδος υποβολής προτάσεων εκτεινόταν από τις 22 Οκτωβρίου 2024 έως τις 15 Μαΐου 2025.
Η δυνατότητα αξιοποίησης τέτοιων χρηματοδοτικών προσκλήσεων προϋποθέτει προετοιμασία. Χρειάζονται κατάλληλος χώρος, καθορισμένες εκπαιδευτικές ανάγκες, μελέτες και οι απαιτούμενες εγκρίσεις. Αυτή η διαδικασία έπρεπε να είχε δρομολογηθεί εγκαίρως, ώστε σήμερα να υπάρχουν συγκεκριμένα δεδομένα και ουσιαστική πρόοδος προς την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η πρόταση για την ανέγερση μιας σύγχρονης Πολυδύναμης Σχολικής Μονάδας Ειδικής Αγωγής μπορεί να αποτελέσει σημαντική προοπτική για την περιοχή. Απαιτεί, όμως, συντονισμό με τις αρμόδιες εκπαιδευτικές αρχές, σαφή προσδιορισμό των μονάδων που θα στεγαστούν και ολοκληρωμένο έλεγχο του προτεινόμενου ακινήτου.
Η δωρεά μιας έκτασης δέκα στρεμμάτων είναι ένα θετικό στοιχείο. Δεν αρκεί, ωστόσο, για να θεωρηθεί εξασφαλισμένη η δυνατότητα ανέγερσης σχολείου. Πρέπει να ελεγχθούν το ιδιοκτησιακό και πολεοδομικό καθεστώς, οι επιτρεπόμενες χρήσεις, η οικοδομησιμότητα, η πρόσβαση και η επάρκεια των υποδομών.
Η επιλογή χώρου εκτός σχεδίου μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την προσπάθεια, εφόσον απαιτούνται πρόσθετες πολεοδομικές ρυθμίσεις και εγκρίσεις. Το είδος της διαδικασίας εξαρτάται από το συγκεκριμένο ακίνητο, αλλά ο χρόνος που ενδέχεται να απαιτηθεί πρέπει να συνεκτιμηθεί πριν παρουσιαστεί ο χώρος ως διαθέσιμη λύση.
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι πρέπει να αναζητηθεί κατά προτεραιότητα κατάλληλος χώρος εντός του σχεδίου πόλης, ήδη χαρακτηρισμένος για εκπαίδευση, με εξασφαλισμένο ιδιοκτησιακό καθεστώς, επαρκή έκταση και δυνατότητα ασφαλούς εξυπηρέτησης των μαθητών. Μια τέτοια επιλογή μπορεί να περιορίσει τις εκκρεμότητες και να διευκολύνει την ωρίμανση του έργου.
Ταυτόχρονα, χρειάζεται να δρομολογηθεί η εκπόνηση της ολοκληρωμένης μελέτης από εξωτερική ομάδα μελετητών με εμπειρία στις σχολικές υποδομές και στην ειδική αγωγή. Η δημιουργία ενός τέτοιου συγκροτήματος απαιτεί αρχιτεκτονικό, στατικό και ηλεκτρομηχανολογικό σχεδιασμό, καθώς και συντονισμό διαφορετικών ειδικοτήτων.
Η ανάθεση αυτού του σύνθετου αντικειμένου αποκλειστικά στη δημοτική τεχνική υπηρεσία, χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση της στελέχωσης, των διαθέσιμων ειδικοτήτων και του υφιστάμενου φόρτου εργασίας της, δεν αποτελεί ρεαλιστικό προγραμματισμό. Πρέπει να εξασφαλιστούν η χρηματοδότηση της μελέτης και η αναγκαία εξωτερική μελετητική υποστήριξη, με τη δημοτική υπηρεσία να ασκεί τον προβλεπόμενο ρόλο της στην παρακολούθηση και στον έλεγχο.
Το ζητούμενο σήμερα είναι να προχωρήσουν παράλληλα δύο συγκεκριμένες προσπάθειες: η εξασφάλιση κατάλληλης προσωρινής στέγης, με όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις, και η οργανωμένη προετοιμασία της μόνιμης λύσης.
Τα παιδιά του Φούφειου και οι οικογένειές τους χρειάζονται σαφείς απαντήσεις, υπεύθυνη ενημέρωση και ένα εφαρμόσιμο χρονοδιάγραμμα. Η ασφαλής σχολική στέγη αποτελεί υποχρέωση που πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες, έγκαιρες και τεκμηριωμένες ενέργειες.
Νίκη Κοκκαλιάρη
Πολιτικός Μηχανικός
