Η οικονομία της Περιφέρειας Πελοποννήσου παρήγαγε το 2024 ΑΕΠ 10,48 δισ. ευρώ.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης διαμορφώθηκε στις 22.700, έναντι 27.400 στην Ελλάδα και 39.900 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Πελοπόννησος βρίσκεται στην 219η θέση μεταξύ 244 ευρωπαϊκών περιφερειών, περίπου στο 57% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στην Ελλάδα είναι έκτη, πίσω από Αττική, Νότιο Αιγαίο, Ιόνια Νησιά, Στερεά Ελλάδα και Κρήτη. Ειλικρινά δεν ξέρω τι είναι πιο δυσάρεστο: ότι η Πελοπόννησος παραμένει φτωχή ή η αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζουμε τη φτώχεια της.
Για την κατάσταση δεν ευθύνεται μόνο η πολιτική. Κυβερνήσεις και περιφερειακές αρχές αλλάζουν, η χαμηλή θέση της Πελοποννήσου όμως παραμένει. Υπάρχει κάτι βαθύτερο. Ένα άτυπο κοινωνικό συμβόλαιο διατήρησης της φτώχειας. Μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας δεν ενδιαφέρεται τόσο για την αύξηση του συνολικού πλούτου όσο για τη διατήρηση των κεκτημένων. Αρκεί κάποιος να παραμένει ισχυρότερος από τον διπλανό του, να προστατεύει το μερίδιό του στην αγορά και να διατηρεί την πρόσβασή του στο κρατικό ταμείο. Ο ανταγωνισμός και η είσοδος νέων επιχειρήσεων αντιμετωπίζονται συχνά ως απειλή και όχι ως ευκαιρία.
Αυτό δεν απαλλάσσει από τις ευθύνες την πολιτική, κομματική και πνευματική ηγεσία της Πελοποννήσου. Ιδιαίτερα όσους γνωρίζουν ότι μια Περιφέρεια δεν αλλάζει αναπτυξιακή σελίδα με αναπλάσεις, ασφαλτοστρώσεις, καθαρισμούς ρεμάτων και μονόλογους σε συνέδρια, αλλά εξακολουθούν να δημιουργούν επικοινωνιακό θόρυβο γύρω από μικροέργα, επειδή αυτά εξυπηρετούν καλύτερα την επόμενη εκλογή. Ανάπτυξη σημαίνει περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, νέες επιχειρήσεις, καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και εξωστρέφεια. Σημαίνει επίσης οικονομία που μπορεί να κρατήσει τους νέους και τους επιστήμονες που σήμερα αναζητούν αλλού τις ευκαιρίες που δεν βρίσκουν στον τόπο τους. Αυτά όμως απαιτούν αλλαγές και συγκρούσεις με κατεστημένα συμφέροντα, όχι εγκαίνια και κορδέλες.
Το αποτέλεσμα φαίνεται στους αριθμούς και ακόμη περισσότερο στους ανθρώπους που φεύγουν. Όποιος θέλει περισσότερες ευκαιρίες, καλύτερη δουλειά και υψηλότερο εισόδημα συχνά τις αναζητεί αλλού. Έτσι η φτώχεια αναπαράγεται και τελικά γίνεται αποδεκτή περίπου ως φυσιολογική κατάσταση. Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι γιατί η Πελοπόννησος παραμένει φτωχή. Είναι ποιοι πραγματικά θέλουν να πάψει να είναι.
