Η ελαιοκομία έχει περάσει σε μια νέα ιστορική φάση ζημιογόνο για τους ελαιοκαλλιεργητές. Οι ισπανικές οργανώσεις ενωμένες διεκδικούν μέτρα ελαϊκής πολιτικής για τη βιωσιμότητά τους.
Οι αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις Asaja, COAG και UPA, μαζί με τους Αγροδιατροφικούς Συνεταιρισμούς της Ισπανίας, επεξεργάστηκαν και από κοινού όλες μαζί παρουσίασαν στην κυβέρνηση όπως και σε διάφορους άλλους πολιτειακούς φορείς μια σειρά προτάσεων και μέτρων για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης απώλειας κερδοφορίας και ανταγωνιστικότητας που επηρεάζει τους ελαιώνες για την παραγωγή ελαιολάδου. Οι τέσσερις οργανώσεις ζητούν την αναγνώριση των ελαιώνων ως στρατηγικής καλλιέργειας και προϊόντος στο πλαίσιο των ισπανικών γεωργικών και οικονομικών πολιτικών, δεδομένης της θέσης της Ισπανίας ως του κορυφαίου παραγωγού ελαιολάδου στον κόσμο και της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής σημασίας της καλλιέργειας. Ζητούν να κηρυχθούν οι ελαιώνες για την παραγωγή λαδιού στρατηγικής σημασίας καλλιέργεια, να βελτιωθεί η πρόσβαση στο νερό, να ενισχυθούν οι έλεγχοι κατά της απάτης και να αναθεωρηθούν τα καθεστώτα εισαγωγών.
Το νερό
Μεταξύ των κύριων αιτημάτων είναι η βελτίωση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, μαζί με την αύξηση της έκτασης των αρδευόμενων ελαιώνων, η αναζήτηση νέων πηγών νερού και η προτεραιότητα της καλλιέργειας στην πρόσβαση στο νερό.
Οι τέσσερις οργανώσεις θεωρούν τους ελαιώνες ως μία από τις πιο αποδοτικές καλλιέργειες όσον αφορά τη χρήση νερού από οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική άποψη, αλλά και μία από τις πιο εκτεθειμένες στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των ακραίων καιρικών συνθηκών.
Προτείνουν επίσης η κατανομή νερού να είναι ίση για όλα τα συστήματα παραγωγής (από τα παραδοσιακά μέχρι τα υπέρπυκνα), με στόχο τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας στη χρήση αυτού του πόρου.
Περισσότεροι έλεγχοι στην ποιότητα, την ιχνηλασιμότητα κατά της απάτης
Στο έγγραφο που έχουν ετοιμάσει, οι γεωργικές οργανώσεις απαιτούν ενίσχυση των πόρων που διατίθενται για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ποιότητας και επισήμανσης, καθώς και αύξηση των ελέγχων στις μετακινήσεις των προϊόντων.
Το αίτημα υπερβαίνει τον απλό έλεγχο του πωλούμενου ελαίου. Οι οργανισμοί πιστεύουν ότι είναι επίσης απαραίτητο να επαληθεύονται οι βιομηχανικές διεργασίες και τα ισοζύγια όγκου κατά τη διάρκεια των επιθεωρήσεων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην πιθανή προσθήκη σπορελαίων, πυρηνελαίων ή αποσμημένων ελαίων. Προτείνουν επίσης την αναθεώρηση του συστήματος παραβάσεων, ώστε ορισμένες παραβάσεις να μπορούν να επισύρουν ποινικές κυρώσεις, όπως ισχυρίζονται ότι συμβαίνει ήδη σε ορισμένες ανταγωνιστικές χώρες.
Μια άλλη πρόταση αφορά τη χρήση νέων τεχνολογιών για τη διασταύρωση των πληροφοριών που είναι διαθέσιμες στο SIMO, το REMOA, το Μητρώο Συμβάσεων και Τελωνείων, με στόχο τον εντοπισμό καταστάσεων κινδύνου και τη διευκόλυνση του σχεδιασμού και της τεκμηρίωσης των επιθεωρήσεων.
Όσον αφορά την ιχνηλασιμότητα, ζητούν να υποχρεούνται οι φορείς εκμετάλλευσης να προσδιορίζουν στο REMOA τη σύμβαση στην οποία αντιστοιχεί το μεταφερόμενο προϊόν όταν υπάρχει συναλλαγή αγοράς και πώλησης, καθώς και να εισάγουν την τιμή του μεταφερόμενου προϊόντος.
Έρευνα και ρύθμιση της προσφοράς
Ένα άλλο αίτημα είναι η εξεύρεση πόρων για την έρευνα χημικών μεθόδων ικανών να ανιχνεύουν παράνομα μείγματα και αποσμημένα έλαια. Σε αυτό προστίθεται η ανάγκη για την προώθηση χημικών μεθόδων που θα επιτρέψουν μεγαλύτερη αντικειμενικότητα στην οργανοληπτική ταξινόμηση των παρθένων ελαιολάδων.
Για την αποφυγή στρεβλώσεων της αγοράς και ανισορροπιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, οι οργανισμοί ζητούν την αυστηρή εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στη νομοθεσία που ρυθμίζει την προσφορά και τη ζήτηση. Συγκεκριμένα, εκφράζουν την υποστήριξή τους στα μέτρα εφαρμογής του Άρθρου 167α που προτείνονται από το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων (MAPA).
Όσον αφορά την αυτορρύθμιση, προτρέπουν την εφαρμογή ενός προγράμματος δανείων ICO που θα επέτρεπε στα ελαιοτριβεία να έχουν επαρκή χρηματοδότηση για να καλύψουν το οικονομικό κόστος που σχετίζεται με αυτούς τους μηχανισμούς.
Μεγαλύτερη διαφάνεια στις εισαγωγές
Μια άλλη δέσμη προτάσεων επικεντρώνεται στις εισαγωγές. Οι Asaja, COAG, UPA και Cooperativas Agro-alimentarias πιστεύουν ότι είναι απαραίτητο να ενισχυθεί ο έλεγχος και η διαφάνεια των εισαγωγών ελαιολάδου, ιδίως όσον αφορά τα προϊόντα που αποθηκεύονται σε τελωνειακές αποθήκες. Στόχος είναι η βελτίωση της ιχνηλασιμότητας αυτών των ελαίων και η καθιέρωση μηχανισμών ελέγχου της διακίνησής τους, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που έχει ορίσει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτούν την κατάργηση του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή (TPA), υποστηρίζοντας ότι οι τελωνειακές διαδικασίες αναστολής δασμών, συμπεριλαμβανομένης της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή και των δασμολογικών ποσοστώσεων, δεν διαθέτουν αρχεία της Eurostat για τακτικές εισαγωγές και επαρκείς εγγυήσεις ιχνηλασιμότητας. Το αίτημα αυτό απευθύνεται ιδιαίτερα στην Τυνησία, μία από τις κύριες πηγές εισαγωγών που, σύμφωνα με τους οργανισμούς, στρεβλώνουν την αγορά. Για την Τυνησία, ζητούν την αναστολή τόσο του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεξαγωγή όσο και της δασμολογικής ποσόστωσης.
Κόστος παραγωγής, νόμος περί εφοδιαστικής αλυσίδας και αναδιάρθρωση
Οι γεωργικές οργανώσεις καλούν επίσης τις αρχές να καταστήσουν τον Νόμο για την Τροφική Αλυσίδα πιο αποτελεσματικό και να παράσχουν περισσότερους πόρους στον τομέα του ελαιολάδου. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων είναι ο αντικειμενικός καθορισμός των μέσων τιμών του ελαιολάδου, η παρακολούθηση των τιμών εισαγωγής ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα πέσουν κάτω από αυτά τα επίπεδα και η θέσπιση μηχανισμών αποζημίωσης για τους παραγωγούς που δεν μπορούν να πουλήσουν το λάδι τους όταν οι τιμές δεν φτάνουν τα όρια κερδοφορίας.
Ως τελικό μέτρο, οι οργανισμοί ζητούν την εφαρμογή ενός δημόσια χρηματοδοτούμενου σχεδίου μετατροπής για τον εκσυγχρονισμό και την αναδιάρθρωση των αγροκτημάτων όπου οι αγρονομικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνθήκες το καθιστούν βιώσιμο, καθώς και ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για τους παραδοσιακούς ελαιώνες, συνοδευόμενο από ειδική υποστήριξη για την προώθηση της διαφοροποίησής τους και την εγγύηση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας αυτού του μοντέλου παραγωγής.
Σ.Σ. Πολλές από τις παραπάνω διεκδικήσεις είναι τελείως ξένες, μη εφαρμόσιμες έως και ακατανόητες από την ελληνική καθημερινότητα. Το ισπανικό επίπεδο θεσμικής οργάνωσης, ο κύριος παράγων ανάπτυξης της ισπανικής ελαιοκομίας, απέχει παρασάγγες από την “ελληνική ιδιαιτερότητα”. Ο λόγος που ως olivenews.gr αναδημοσιεύουμε τα παραπάνω, και πολλά από όσα συμβαίνουν όχι μόνο στην Ισπανία, (και στην Πορτογαλία), καθώς και στην Ιταλία, είναι σαν μία παρότρυνση προς τις ελληνικές οργανώσεις να υιοθετήσουν ανάλογες στρατηγικές συνεργασίας, αντιπροσωπευτικότητας, ισχυροποίησης, προβολής ρεαλιστικών αιτημάτων. Στην άλλη άκρη της αλυσίδας λήψης αποφάσεων ο υπουργός κ. Σχοινάς ως γνωρίζων καλά την ισπανική πραγματικότητα καλείται να αναλάβει τις δέουσες πολιτικές πρωτοβουλίες.
