14 Σεπτεμβρίου 1922. Μια ημερομηνία χαραγμένη ανεξίτηλα στη συλλογική μας μνήμη, που σηματοδοτεί τη μαύρη επέτειο από την καταστροφή της Σμύρνης και το βίαιο τέλος του μικρασιατικού ελληνισμού.
Με αφορμή την ημέρα αυτή, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Πύργου τιμά την ιστορική επέτειο και προτείνει μια επιλογή βιβλίων που ζωντανεύουν τις τελευταίες δραματικές στιγμές της Σμύρνης, το χρονικό της προσφυγιάς, αλλά και το μεγαλείο του πολιτισμού που μετέφεραν οι Μικρασιάτες στην πατρίδα. Μέσα από τις σελίδες τους, κρατάμε την ιστορία ζωντανή.
“Τον Αύγουστο του 1922 ο τουρκικός στρατός άρχισε να φθάνει στη Σμύρνη. Το μέτωπο είχε καταρρεύσει λίγες ημέρες νωρίτερα και πολλοί άντρες του ελληνικού στρατού αναζητούσαν καταφύγιο στα παράλια, λαβωμένοι και απογοητευμένοι. Από τους Τούρκους, πρώτοι μπήκαν στην πόλη οι τσέτες, δηλαδή οι άτακτοι μαχητές που ακολουθούσαν το στρατό του Κεμάλ. Αμέσως άρχισαν τις θηριωδίες. Εκτέλεσαν όσους άντρες βρήκαν μπροστά τους και έκαναν πλιάτσικο στα σπίτια και άρπαζαν από τις γυναίκες χρυσαφικά και τιμαλφή. Έφτασαν στο σημείο να κόβουν τα δάχτυλα ή τα αφτιά για να πάρουν δαχτυλίδια και σκουλαρίκια….
Η φωτιά κατέκαψε όλη την πόλη, εκτός από τη μουσουλμανική και την εβραϊκή συνοικία, και διήρκεσε από τις 31 Αυγούστου έως 4 Σεπτεμβρίου (με το παλαιό ημερολόγιο). Σήμερα η επέτειος αυτή στην πραγματικότητα είναι η 13 Σεπτεμβρίου, καθώς την επόμενη χρονιά εισήχθη στην Ελλάδα το νέο ημερολόγιο. Η φωτιά σήμανε το οριστικό τέλος της μακραίωνης παρουσίας του ελληνισμού στη Μικρά Ασία….
Μέχρι την καταστροφή της Σμύρνης στην πόλη ζούσαν 270.000 άνθρωποι εκ των οποίων οι 140.000 ήταν Έλληνες, 80.000 μουσουλμάνοι Τούρκοι, 20.000 Εβραίοι και 12.000 Αρμένιοι. Η Γκιαούρ Ιζμίρ, η «άπιστη» Σμύρνη, όπως την αποκαλούσαν οι Τούρκοι, χάθηκε στις φλόγες….”
Πηγή κειμένου: “Μηχανή του χρόνου
Δείτε τις βιβλιοπροτάσεις στο link που ακολουθεί: