Αποκαλυπτήρια της προτομής του στο Πουρνάρι, 52 χρόνια μετά τα γεγονότα της Κύπρου
Σε μια τελετή με έντονη συγκινησιακή φόρτιση, αλλά κυρίως με σαφές μήνυμα ιστορικής μνήμης και τιμής, ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας τίμησε το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026 τον ήρωα της ΕΛΔΥΚ, Ανθυπασπιστή Δημήτριο Θανόπουλο, με την αποκάλυψη της προτομής του στο Πουρνάρι, τον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε.
Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ιδιαίτερη στιγμή για την τοπική κοινωνία, καθώς η προτομή του Δημητρίου Θανόπουλου τοποθετήθηκε στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου Πουρναρίου, συνδέοντας πλέον με έναν μόνιμο τρόπο τη μνήμη του με τον τόπο καταγωγής του και την ιστορία της κοινότητας.
Η παρουσία στρατιωτικού αγήματος, καθώς και η απόδοση των προβλεπόμενων τιμών, προσέδωσαν στην τελετή τον επίσημο χαρακτήρα που αρμόζει στη μνήμη ενός ανθρώπου που έπεσε υπερασπιζόμενος την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Δημήτριος Θανόπουλος, νέος τότε στρατιώτης της ΕΛΔΥΚ, βρέθηκε στην Κύπρο το καλοκαίρι του 1974, όταν η τουρκική εισβολή μετέτρεψε μέσα σε λίγες ημέρες την καθημερινότητα εκατοντάδων νέων ανθρώπων σε πραγματικότητα πολέμου. Τα ίχνη του χάθηκαν μέσα στις πολεμικές επιχειρήσεις και για 47 ολόκληρα χρόνια παρέμεινε αγνοούμενος.
Το 2021, η επιστημονική έρευνα και η διαδικασία ταυτοποίησης μέσω DNA, στο πλαίσιο των εργασιών της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους, έδωσαν τέλος στην αβεβαιότητα. Ο Δημήτριος Θανόπουλος ταυτοποιήθηκε και, ύστερα από 47 χρόνια, επέστρεψε στη γενέτειρά του. Στις 25 Νοεμβρίου 2021 επέστρεψε στην Ελλάδα μαζί με έξι ακόμη Έλληνες αγνοουμένους, ενώ στις 4 Δεκεμβρίου 2021 πραγματοποιήθηκε η ταφή του στο Πουρνάρι.
Η τελετή αποκαλυπτηρίων αποτέλεσε, επομένως, κάτι περισσότερο από μια εκδήλωση μνήμης. Με την αποκάλυψη της προτομής του, έργο που φιλοτέχνησε ο Ολύμπιος Γλύπτης Αλέξανδρος Παπαλάμπρος, ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας επέλεξε να δώσει στη μνήμη του Δημητρίου Θανόπουλου μια μόνιμη, σταθερή και τιμητική θέση στον τόπο του.
Η τελετή
Η τελετή ξεκίνησε στις 11:00, με την επιμνημόσυνη δέηση, την οποία τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ηλείας, κ.κ. Αθανάσιος, παρουσία εκπροσώπων των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, εκπροσώπων της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκπροσώπων φορέων, της οικογένειας του ήρωα και κατοίκων του Πουρναρίου.
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ηλείας, κ.κ. Αθανάσιος, ο Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Αριστείδης Παναγιωτόπουλος, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Πουρναρίου, Γεώργιος Θανόπουλος, και η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, Μαρία Καλμπουρτζή.
Αριστείδης Παναγιωτόπουλος: «Σαράντα επτά χρόνια. Για έναν άνθρωπο είναι μια ολόκληρη ζωή. Για μια οικογένεια είναι μια ολόκληρη γενιά. Για μια μάνα… είναι μια αιωνιότητα».
• Στον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Αριστείδης Παναγιωτόπουλος, υπογράμμισε ότι η τιμή προς τον Δημήτριο Θανόπουλο αποτελεί χρέος απέναντι στην ιστορία και ταυτόχρονα μια επιλογή του Δήμου να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη ενός δικού του ανθρώπου. Αναφερόμενος στον νεαρό τότε Δημήτριο, τόνισε ότι στις 20 Ιουλίου 1974 η Κύπρος βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο του πολέμου και νέοι άνθρωποι, ηλικίας μόλις 20 και 21 ετών, κλήθηκαν να περάσουν από την ειρήνη στη μάχη. «Ο Δημήτρης δεν επέλεξε τον πόλεμο. Του ζητήθηκε να σταθεί απέναντί του. Και δεν έκανε πίσω», ανέφερε χαρακτηριστικά.
• Ο Δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στα 47 χρόνια αναμονής της οικογένειας, στην αδυναμία των δικών του ανθρώπων να γνωρίζουν αν πρέπει να ελπίζουν ή να πενθούν, αλλά και στη στιγμή κατά την οποία η ταυτοποίηση μέσω DNA έδωσε επιτέλους απάντηση σε ένα ερώτημα που είχε παραμείνει ανοιχτό για δεκαετίες. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Σαράντα επτά χρόνια. Για έναν άνθρωπο είναι μια ολόκληρη ζωή. Για μια οικογένεια είναι μια ολόκληρη γενιά. Για μια μάνα… είναι μια αιωνιότητα».
• Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ταυτότητα της Αρχαίας Ολυμπίας ως παγκόσμιου συμβόλου ειρήνης και στην ανάγκη η ιστορική μνήμη να λειτουργεί όχι ως αναπαραγωγή της σύγκρουσης, αλλά ως υπενθύμιση της αξίας της ειρήνης. «Η ειρήνη δεν σημαίνει λήθη. Σημαίνει να θυμόμαστε», ήταν το μήνυμα που διαπερνούσε την ομιλία.
Σημειώνεται ότι χαιρετισμό απέστειλε, επίσης, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Πολεμιστών και Τραυματιών Κύπρου 1974 Ηλείας, Αθανάσιος Δασκόπουλος, ο οποίος δεν κατέστη δυνατό να παραστεί στην τελετή.
Ιδιαίτερη θέση στην τελετή είχε η οικογένεια του Δημητρίου, εκ μέρους της οποίας χαιρετισμό απηύθυνε η αδελφή του Βασιλική Αρβανίτη, ενώ η αδελφή του Κατερίνα Παπουτσόγλου εκπροσώπησε την οικογένεια κατά την κατάθεση στεφάνου.
Στις 11:30 πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια της προτομής από τον Δήμαρχο Αρχαίας Ολυμπίας Αριστείδη Παναγιωτόπουλο, τον Πρόεδρο της Δημοτικής Κοινότητας Πουρναρίου, Γιώργο Θανόπουλο, την Συνταγματάρχη, Φωτεινή Δρακοπούλου, την Πρόεδρο της Πανελλήνιας Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, Μαρία Καλμπουρτζή και τον Βασίλη Παπουτσόπουλο, ανιψιό του ήρωα.
Κατάθεση στεφάνων
Ακολούθησε η τελετή κατάθεσης στεφάνων, ως ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη του Δημητρίου Θανόπουλου.
Στεφάνια κατέθεσαν:
• Για τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας, ο Δήμαρχος Αριστείδης Παναγιωτόπουλος.
• Ο Βουλευτής Ηλείας και μέλος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων, Μιχάλης Κατρίνης.
• Ο Βουλευτής Ηλείας, Διονύσης Καλαματιανός.
• Εκ μέρους της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Γεώργιος Παναγούλιας.
• Για τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, η Συνταγματάρχης Φωτεινή Δρακοπούλου.
• Για τις Ενώσεις Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, ο Αντιπλοίαρχος ε.α. Αθανάσιος Τσιγκρέλης.
• Για τη Δημοτική Κοινότητα Πουρναρίου και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πουρναρίου, ο Πρόεδρος Γεώργιος Θανόπουλος και ο Ταμίας Νικόλαος Ψαρράς, αντίστοιχα.
• Για την Πανελλήνια Επιτροπή Γονέων και Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, η Πρόεδρος Μαρία Καλμπουρτζή.
• Εκ μέρους της οικογένειας, η αδελφή του ήρωα Κατερίνα Παπουτσόγλου.
Ακολούθησε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του Δημητρίου Θανόπουλου και όλων όσοι έπεσαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα και την ελευθερία, ενώ η τελετή ολοκληρώθηκε με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων, εκτός των προαναφερθέντων, το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων:
– ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αρχαίας Ολυμπίας, Γιώργος Αηδόνης,
– η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Πολιτιστικών Δράσεων, Αθηνά Ηλιοπούλου,
– ο Αντιδήμαρχος Αγροτικής Ανάπτυξης και Παραγωγής, Πέτρος Γκούβας,
– ο Αντιδήμαρχος Εθνικών και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Κώστας Σοφιανός,
– ο Δημοτικός Σύμβουλος και Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου Αρχαίας Ολυμπίας, Γιώργος Κρέζος,
– ο Επικεφαλής της Αντιπολίτευσης του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας, Βασίλης Αρβανίτης,
– οι Δημοτικοί Σύμβουλοι της αντιπολίτευσης Δημήτρης Δημητρόπουλος και Νίκος Μαρούντας,
– ο Υπαστυνόμος Β’ του Αστυνομικού Τμήματος Αρχαίας Ολυμπίας, Γιάννης Πετρόπουλος,
– ο Αναπληρωτής Προϊστάμενος Π.Κ. Αρχαίας Ολυμπίας, Πυρονόμος Αντώνης Μουζής,
– εκπρόσωποι των Βουλευτών Ηλείας, Ανδρέα Νικολακόπουλου και Διονυσίας Αυγερινοπούλου,
– ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Νομού Ηλείας, Κώστας Παναγιωτόπουλος,
– ο εκπρόσωπος του Εμπορικού Συλλόγου Αρχαίας Ολυμπίας «ΕΡΜΗΣ», Δημήτρης Παπαϊωάννου,
– ο πρώην Δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Γιώργος Δεββές,
– καθώς και Πρόεδροι Δημοτικών Κοινοτήτων, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων και κάτοικοι της περιοχής.
Πενήντα δύο χρόνια μετά τα γεγονότα του 1974, ο Δημήτριος Θανόπουλος απέκτησε πλέον τη δική του μόνιμη θέση στον τόπο του. Η προτομή του δεν αποτελεί απλώς μια αναφορά σε ένα πρόσωπο του παρελθόντος. Αποτελεί ένα σταθερό σημείο μνήμης για έναν νέο άνθρωπο από το Πουρνάρι, ο οποίος έφυγε για την Κύπρο και δεν επέστρεψε για 47 χρόνια.
Για τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας, η τιμή στον Δημήτριο Θανόπουλο δεν αφορά μόνο έναν άνθρωπο που χάθηκε στον πόλεμο του 1974. Αφορά την ανάγκη κάθε τόπος να γνωρίζει τους ανθρώπους που έφυγαν από αυτόν, τις οικογένειες που τους περίμεναν και τις ιστορίες που δεν πρέπει να χαθούν μαζί με τον χρόνο.
Ο Δημήτριος Θανόπουλος ήταν ένας νέος από το Πουρνάρι. Έγινε στρατιώτης της ΕΛΔΥΚ, έπεσε στην Κύπρο το 1974 και παρέμεινε για δεκαετίες αγνοούμενος. Σήμερα, η γενέτειρά του κρατά το όνομά του ζωντανό και η προτομή του βρίσκεται πλέον στον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε η ζωή του.
Δημήτρη, το Πουρνάρι και ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας δεν σε ξέχασαν ποτέ.
Καλώς ήρθες πίσω. Για πάντα.
Αιωνία σου η μνήμη. Αθάνατος.
