Η σχολική χρονιά ξεκινά και μαζί της επιστρέφουν το πρωινό ξύπνημα, το διάβασμα και οι καθημερινές υποχρεώσεις – τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν τα παιδιά να προσαρμοστούν πιο εύκολα
Η επιστροφή στο σχολείο σηματοδοτεί κάθε χρόνο μια μεγάλη αλλαγή για όλη την οικογένεια.
Τα καλοκαιρινά βράδια που κρατούν μέχρι αργά, τα χαλαρά πρωινά και το πρόγραμμα χωρίς αυστηρά ωράρια δίνουν τη θέση τους στο καθημερινό ξύπνημα, το σχολείο, τα διαβάσματα, τις δραστηριότητες και τις υποχρεώσεις.
Για αρκετά παιδιά, ιδιαίτερα εκείνα που πηγαίνουν για πρώτη φορά στο σχολείο ή αλλάζουν βαθμίδα, η μετάβαση μπορεί να συνοδεύεται από ενθουσιασμό αλλά και άγχος.
Σύμφωνα με το BBC, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι με λίγη προετοιμασία και σταθερές συνήθειες η προσαρμογή μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολη.
Διατηρήστε μια σταθερή πρωινή ρουτίνα
Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να περιοριστεί το πρωινό άγχος είναι η δημιουργία μιας σταθερής ρουτίνας. Όσο περισσότερα πράγματα έχουν προβλεφθεί από το προηγούμενο βράδυ, τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να ξεκινήσει η ημέρα με βιασύνη και εντάσεις.
Οι σχολικές τσάντες μπορούν να ετοιμάζονται από το βράδυ, τα ρούχα να είναι έτοιμα και τα παπούτσια και τα απαραίτητα αντικείμενα να βρίσκονται στο ίδιο σημείο. Το ίδιο ισχύει και για το κολατσιό ή το τάπερ του παιδιού.
Σημαντικό είναι επίσης να επανέλθει σταδιακά η ώρα του ύπνου. Δεν χρειάζεται η αλλαγή να γίνει απότομα από τη μία ημέρα στην άλλη.
Η σταδιακή μετατόπιση της ώρας ύπνου και αφύπνισης λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των μαθημάτων μπορεί να κάνει την προσαρμογή ευκολότερη.
Μια απλή πρωινή ακολουθία —ξύπνημα, πρωινό, ντύσιμο, πλύσιμο, τσάντα και αναχώρηση— βοηθά το παιδί να ξέρει τι ακολουθεί και περιορίζει τον πανικό της τελευταίας στιγμής.
Τηρήστε ένα ημερολόγιο και προγραμματίστε τις σημαντικές ημέρες της σχολικής χρονιάς
Η σχολική χρονιά είναι γεμάτη ημερομηνίες που εύκολα μπορεί να ξεχαστούν: σχολικές γιορτές, εκδρομές, αθλητικές δραστηριότητες, συναντήσεις γονέων, ημέρες κατά τις οποίες χρειάζονται συγκεκριμένα υλικά, αλλά και διαγωνίσματα ή εξετάσεις.
Ένα οικογενειακό ημερολόγιο σε εμφανές σημείο του σπιτιού μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο. Μπορεί να βρίσκεται στην κουζίνα ή στο ψυγείο και να περιλαμβάνει τις υποχρεώσεις όλων των μελών της οικογένειας.
Καλό είναι να καταγράφονται από την αρχή και οι δραστηριότητες εκτός σχολείου —ξένες γλώσσες, αθλητισμός, μουσική ή άλλες δραστηριότητες— ώστε να υπάρχει μια συνολική εικόνα του εβδομαδιαίου προγράμματος.
Το σημαντικό είναι να μη συσσωρεύονται όλες οι υποχρεώσεις στο μυαλό των γονέων. Όταν οι ημερομηνίες και οι δραστηριότητες είναι καταγεγραμμένες, ο οικογενειακός προγραμματισμός γίνεται πολύ πιο απλός.
Μάθετε πώς πέρασαν τη μέρα τους με έναν διαφορετικό τρόπο
Το κλασικό «Πώς πέρασες σήμερα;» συχνά δεν οδηγεί πουθενά. Ιδιαίτερα μετά από μια γεμάτη σχολική ημέρα, πολλά παιδιά δεν έχουν διάθεση να αφηγηθούν τι συνέβη.
Οι ειδικοί προτείνουν πιο συγκεκριμένες και ανοιχτές ερωτήσεις. Για παράδειγμα: «Τι σε έκανε να γελάσεις σήμερα;», «Με ποιον έπαιξες στο διάλειμμα;» ή «Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον πράγμα που έμαθες;».
Έτσι, η συζήτηση γίνεται πιο φυσική και το παιδί έχει ένα συγκεκριμένο ερέθισμα για να μιλήσει.
Όσον αφορά τα μικρότερα παιδιά, η κλινική ψυχολόγος Δρ. Μάρθα Ντέιρος Κολάντο δήλωσε στο CBeebies Parenting Download ότι η ώρα της παραλαβής δεν πρέπει να αποτελεί «λόγο ανησυχίας».
Ένα παιδί μπορεί να κλάψει επειδή κουράστηκε ή επειδή του έλειψαν οι γονείς του. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πέρασε άσχημα στο σχολείο.
Ο αποχωρισμός και η επανένωση αποτελούν μέρος της διαδικασίας προσαρμογής.
Εισάγετε την ιδέα του σχολείου πριν από τη μεγάλη μέρα
Για ένα παιδί που ξεκινά για πρώτη φορά παιδικό σταθμό, νηπιαγωγείο ή Α΄ Δημοτικού, η πρώτη ημέρα μπορεί να μοιάζει με μια τεράστια αλλαγή.
Η προετοιμασία μπορεί να ξεκινήσει αρκετές ημέρες νωρίτερα. Μια επίσκεψη στο σχολείο, αν είναι εφικτό, μια βόλτα μέχρι την είσοδό του ή μια συζήτηση για το πώς θα είναι η καθημερινότητα βοηθούν το παιδί να εξοικειωθεί με την ιδέα.
Μπορείτε επίσης να διαβάσετε μαζί βιβλία που μιλούν για την πρώτη ημέρα στο σχολείο, να ετοιμάσετε την τσάντα και να δοκιμάσετε μαζί τα ρούχα που θα φορέσει.
Το ζητούμενο δεν είναι να μάθει το παιδί γράμματα και αριθμούς πριν ξεκινήσει. Πολύ πιο σημαντικό είναι να αισθάνεται ασφαλές και να γνωρίζει ότι μπορεί να απευθυνθεί σε έναν εκπαιδευτικό όταν χρειάζεται βοήθεια.
Η ενίσχυση της αυτονομίας του βοηθά επίσης. Απλές δεξιότητες, όπως να ανοίγει το φαγητό του, να φορά το μπουφάν του ή να τακτοποιεί τα πράγματά του, μπορούν να του δώσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Ένα μικρό, σταθερό «τελετουργικό αποχαιρετισμού» —μια αγκαλιά, ένα φιλί ή μια συγκεκριμένη φράση— μπορεί να κάνει την αλλαγή πιο εύκολη.
Δημιουργήστε ένα πρόγραμμα για τα μαθήματα κάθε εβδομάδα
Η Κάθριν Ράντις, καθηγήτρια και συγγραφέας, συνιστά να καταρτίσετε ένα πρόγραμμα για τις σχολικές εργασίες.
Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς επιστρέφει και το καθημερινό διάβασμα. Ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα μπορεί να βοηθήσει το παιδί να γνωρίζει πότε είναι ώρα για μελέτη και πότε για παιχνίδι και ξεκούραση.
Το πρόγραμμα δεν χρειάζεται να είναι αυστηρό. Μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με τις δραστηριότητες και τις ανάγκες κάθε ημέρας, αλλά είναι χρήσιμο να υπάρχει ένας βασικός σχεδιασμός.
Οι γονείς καλό είναι να αποφεύγουν την υπερβολική πίεση για άριστες επιδόσεις. Η προσπάθεια, η συνέπεια και η σταδιακή βελτίωση έχουν μεγαλύτερη σημασία από έναν βαθμό.
Αν ένα παιδί δυσκολεύεται σε κάποιο μάθημα, είναι προτιμότερο να διερευνηθεί τι ακριβώς το δυσκολεύει, αντί να αντιμετωπίζεται η δυσκολία ως τεμπελιά ή αδιαφορία.
Μην περιορίζεστε στο να καθησυχάζετε τα παιδιά – ακούστε τα
Κάποια παιδιά επιστρέφουν στο σχολείο με ανησυχίες: για τους συμμαθητές τους, τους εκπαιδευτικούς, τα μαθήματα, τις επιδόσεις τους ή ακόμη και για το αν θα καταφέρουν να προσαρμοστούν.
Όταν ένα παιδί εκφράζει φόβο, η αυθόρμητη αντίδραση του γονέα είναι συχνά να απαντήσει «μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά». Ωστόσο, αυτό μπορεί να κάνει το παιδί να αισθανθεί ότι η ανησυχία του δεν ακούγεται πραγματικά.
Πιο χρήσιμο είναι να αναγνωρίσουμε πρώτα το συναίσθημά του: «Καταλαβαίνω ότι σε αγχώνει αυτό» ή «Βλέπω ότι σε προβληματίζει». Στη συνέχεια μπορούμε να ρωτήσουμε τι ακριβώς φοβάται και να συζητήσουμε μαζί πιθανές λύσεις.
Παράλληλα, είναι καλό να θυμίζουμε στο παιδί και όσα του αρέσουν στο σχολείο —τους φίλους του, το διάλειμμα, ένα αγαπημένο μάθημα ή μια δραστηριότητα.
Τέλος, οι γονείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουν μόνοι τους επίμονο ή έντονο άγχος. Αν η ανησυχία επηρεάζει τον ύπνο, την καθημερινότητα ή την ίδια την παρουσία του παιδιού στο σχολείο, είναι σημαντικό να υπάρξει επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς και, εφόσον χρειάζεται, με τον παιδίατρο ή έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
Η επιστροφή στο σχολείο δεν χρειάζεται να είναι μια περίοδος έντασης. Με σταθερή ρουτίνα, καλή οργάνωση και κυρίως με διάθεση να ακούμε πραγματικά τα παιδιά, η νέα σχολική χρονιά μπορεί να ξεκινήσει με περισσότερη ασφάλεια, ηρεμία και αυτοπεποίθηση για όλη την οικογένεια
