Το παρασκήνιο, η παρέμβαση της Μαχάλια Τζάκσον και ο αντίκτυπος της ιστορικής ομιλίας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στην Πορεία της Ουάσιγκτον το 1963.
Στις 28 Αυγούστου 1963 πραγματοποιούνταν στην Ουάσιγκτον μια από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις του αμερικανικού κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα, η Πορεία για Εργασία και Ελευθερία.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ήταν ένας από τους ομιλητές. Προς το τέλος της εκδήλωσης στάθηκε μπροστά στο Μνημείο του Λίνκολν και εκφώνησε μία από τις πιο εμβληματικές ομιλίες του 20ού αιώνα.
Το «I Have a Dream» έμελλε να γίνει σύμβολο του αγώνα για την ισότητα και τα πολιτικά δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σαράντα χρόνια αργότερα, «ΤΟ ΒΗΜΑ» επέστρεφε στην ιστορική εκείνη ημέρα και στη διαδρομή του ανθρώπου που τη σημάδεψε:
«Σαν χθες στις 28 Αυγούστου του 1963 ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ανέβηκε στο Λίνκολν Μεμόριαλ, κάτω από το άγαλμα του Λίνκολν στην Ουάσιγκτον και έβγαλε έναν λόγο ο οποίος έκανε όλη την Αμερική να κρατήσει την αναπνοή της και να ακούσει προσεκτικά.
»Ήταν η ιστορία ενός ανθρώπου που είχε πολλά όνειρα. Σαράντα χρόνια μετά, τα όνειρα αυτά είναι πιο επίκαιρα από ποτέ», σημείωνε το δημοσίευμα.
Πίσω από την ομιλία της 28ης Αυγούστου βρίσκονταν χρόνια φυλετικών διακρίσεων, αποκλεισμού και αγώνων των μαύρων Αμερικανών για στοιχειώδη πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο ίδιος ο Κινγκ είχε βιώσει από παιδί τον φυλετικό διαχωρισμό.
Από το Μοντγκόμερι στην πρώτη γραμμή του αγώνα
Στην αυτοβιογραφική αφήγησή του, όπως τη μετέφερε το «ΒΗΜΑ», θυμόταν:
«Έβλεπα συνέχεια γύρω μου την Αστυνομία να συμπεριφέρεται βίαια σε έγχρωμους. Έβλεπα πόσο πολύ αδικούνταν οι μαύροι στα δικαστήρια. Όλα αυτά σφυρηλάτησαν την προσωπικότητά μου».
Παράλληλα, όπως έγραφε η εφημερίδα, οι γονείς του τού είχαν μάθει πως δεν έπρεπε να απαντήσει στο μίσος με μίσος. Η αντίληψη αυτή θα γινόταν αργότερα κεντρικό στοιχείο της πολιτικής του δράσης.
Ο Κινγκ επρόκειτο αρχικά να ακολουθήσει την οικογενειακή παράδοση και να γίνει ιερωμένος. Η άρνηση, όμως, της Ρόζα Παρκς να παραχωρήσει τη θέση της σε έναν λευκό επιβάτη μέσα σε λεωφορείο του Μοντγκόμερι και τα γεγονότα που ακολούθησαν άλλαξαν την πορεία του.
Βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του πολύμηνου μποϊκοτάζ κατά των διαχωρισμένων συγκοινωνιών της πόλης, ενώ αργότερα ίδρυσε μαζί με άλλους μαύρους ηγέτες το Southern Christian Leadership Conference.
Συλλήψεις, επιθέσεις και ένας αγώνας χωρίς βία
Το δημοσίευμα υπογράμμιζε ότι ο Κινγκ, επηρεασμένος από τις διδαχές του Γκάντι, απέρριπτε τη βίαιη δράση ακόμη και όταν ο ίδιος βρισκόταν αντιμέτωπος με συλλήψεις, απειλές και επιθέσεις. Η σύγκρουση κορυφώθηκε στο Μπέρμιγχαμ.
Εκεί οι αρχές χρησιμοποίησαν βία εναντίον των διαδηλωτών και ο Κινγκ οδηγήθηκε στη φυλακή. Ακόμη και από το κελί του, όμως, συνέχισε να παρεμβαίνει δημόσια, γράφοντας το περίφημο «Γράμμα από μια φυλακή του Μπέρμιγχαμ».
Η μεγάλη συγκέντρωση στην Ουάσιγκτον
Στις 28 Αυγούστου 1963 μια τεράστια πορεία κατέληξε μπροστά στο Lincoln Memorial. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του «ΒΗΜΑΤΟΣ», περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί για να ακούσουν τους ομιλητές και να διεκδικήσουν ίσα δικαιώματα. Οι φόβοι για επεισόδια δεν επιβεβαιώθηκαν.
«Τελικά οι φόβοι των σκληροπυρηνικών μελών της δεξιάς ελίτ του κόμματος ευτυχώς διαψεύστηκαν: μόνο τέσσερις συλλήψεις έγιναν – και αυτές λευκών», ανέφερε χαρακτηριστικά το αφιέρωμα. Μπροστά σε αυτό το πλήθος ο Κινγκ εκφώνησε την ομιλία που θα γινόταν σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής.
Σύμφωνα με την αφήγηση του «ΒΗΜΑΤΟΣ», η διασημότερη φράση της δε βρισκόταν εξαρχής στο κείμενό του:
«Στην πραγματικότητα η ομιλία του ξεκίνησε χωρίς καν το πιο γνωστό μότο του. Η τραγουδίστρια Μαχάλια Τζάκσον που στεκόταν δίπλα του, όμως, πήρε το μικρόφωνο κάποια στιγμή και είπε: “Πες τους για το όνειρό σου, Μάρτιν, πες τους το”». Και τότε ο Κινγκ άρχισε να μιλά για το όνειρό του:
Το όνειρο που ξεπέρασε την εποχή του
«Έχω ένα όνειρο ότι κάποια ημέρα αυτό το έθνος θα σηκωθεί και θα βρει το αληθινό νόημα της πίστης: να θεωρεί αυτήν την αλήθεια αυταπόδεικτη, ότι δηλαδή όλοι οι άνθρωποι έχουν γεννηθεί ίσοι.
»Έχω ένα όνειρο ότι μια ημέρα πάνω στους κόκκινους λόφους της Γεωργίας οι γιοι των πρώην σκλάβων και οι γιοι των πρώην ιδιοκτητών σκλάβων θα μπορούν να καθήσουν μαζί σε ένα τραπέζι αδελφοσύνης […]
»Έχω ένα όνειρο ότι κάποια ημέρα τα τέσσερα μικρά παιδιά μου θα ζήσουν σε μια χώρα όπου δεν θα κρίνονται από την απόχρωση του δέρματός τους, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους».
Η ομιλία αποτελούσε την κορύφωση μιας πολιτικής δράσης που απαιτούσε αλλαγή στο παρόν. Όπως έγραφε «ΤΟ ΒΗΜΑ»:
«Δεν ήταν μια απλή ομιλία ενός ανθρώπου που απαιτούσε δικαιοσύνη στο μέλλον, αλλά ενός αφοσιωμένου μαχητή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έκανε ό,τι ήταν δυνατόν για να εδραιωθεί ένα καθεστώς δικαιοσύνης εδώ και τώρα».
Η πορεία στην Ουάσιγκτον και το «I Have a Dream» καθιέρωσαν τον Κινγκ ως την πιο αναγνωρίσιμη μορφή του αμερικανικού κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα. Την ίδια χρονιά το περιοδικό «Time» τον ανακήρυξε Πρόσωπο της Χρονιάς, ενώ την επόμενη χρονιά τιμήθηκε με το Νομπέλ Ειρήνης.
Η δράση του, ωστόσο, θα τελείωνε βίαια λίγα χρόνια αργότερα. Στις 4 Απριλίου 1968 ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε στο Μέμφις, σε ηλικία μόλις 39 ετών.
