Το αμερικανικό πετρελαϊκό εμπάργκο και η απόγνωση των πολιτών
Στο απόλυτο σκοτάδι βυθίστηκε για ακόμα μια φορά η Κούβα, καθώς το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας κατέρρευσε τη Δευτέρα, για τρίτη φορά από την αρχή του έτους, αφήνοντας ολόκληρο το νησί της Καραϊβικής χωρίς ρεύμα. «Το εθνικό σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έχει αποσυνδεθεί πλήρως», έγραψε η κρατική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας της Κούβας (UNE) σε ανάρτησή της στο X, προσθέτοντας ότι διερευνά τα αίτια της ολικής διακοπής.
Όπως σημειώνει ο Guardian, η νήσος έδινε ήδη «μάχη» ώστε να κρατήσει τα φώτα της αναμμένα, πολύ πριν από την επιβολή του πετρελαϊκού εμπάργκο που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέβαλε στη χώρα τον περασμένο Ιανουάριο, με πρόσχημα την «προστασία των Αμερικανών πολιτών και των συμφερόντων τους» από το κουβανικό καθεστώς. Η διακοπή της εφοδιαστικής αλυσίδας έχει εξαντλήσει τα ήδη μειωμένα αποθέματα καυσίμων στους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας της νήσου, όπως τονίζει το βρετανικό μέσο.
«Είναι μαρτύριο να ζεις υπό αυτές τις συνθήκες», έγραψε μια 51χρονη Κουβανή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιγράφοντας την οριακή κατάσταση που βιώνουν εκατομμύρια συμπατριώτες της. Σύμφωνα με την ίδια, η γειτονιά της στην Αβάνα επιβιώνει με μόνο «τρεις ή τέσσερις ώρες ρεύματος την ημέρα», ωστόσο οι διακοπές είναι ακόμη χειρότερες καθώς «ποτέ δεν ξέρεις πότε θα επιστρέψει (το ηλεκτρικό ρεύμα)».
Πρόκειται για το όγδοο ολικό μπλακ άουτ στο νησί των 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων από τα τέλη του 2024. Το κουβανικό καθεστώς έχει προχωρήσει σε όλο και πιο σκληρούς περιορισμούς στην ηλεκτροδότηση σε όλη τη χώρα –πάνω από 24 συνεχόμενες ώρες σε περιοχές της Αβάνας και πάνω από 70 ώρες σε ορισμένες αγροτικές περιοχές– σε μια απέλπιδα προσπάθεια εξοικονόμησης καυσίμων.
Οι διακοπές στην ηλεκτροδότηση αποτελούν εδώ και χρόνια «χαρακτηριστικό» της ζωής στην Κούβα, όπου το απαρχαιωμένο σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι υπό κατάρρευση, σημειώνει ο Guardian. Ο αμερικανικός πετρελαϊκός αποκλεισμός όμως έχει αυξήσει τη συχνότητά τους, με τις κουβανικές αρχές να επικαλούνται την έλλειψη καυσίμων για τη λειτουργία των γεννητριών που υποστηρίζουν το αδύναμο εθνικό δίκτυο. Από τον Ιανουάριο, η Ουάσιγκτον έχει επιτρέψει μόνο σε ένα πετρελαιοφόρο, από τη Ρωσία, να δέσει στην Κούβα.
Η κυβέρνηση της Κούβας έχει στραφεί στην ηλιακή ενέργεια σε μια προσπάθεια να μετριάσει τις ελλείψεις στο ηλεκτρικό δίκτυο, ωστόσο, παρότι αυξανόμενο, το ποσοστό της ηλιακής ενέργειας εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει μόνο το 10% του ενεργειακού ισοζυγίου της χώρας.
Πρόκειται για το όγδοο ολικό μπλακ άουτ στο νησί των 9,6 εκα- τομμυρίων κατοίκων από τα τέλη του 2024, με το κουβανικό καθεστώς να περιορίζει δραστικά την ηλεκτροδό- τηση σε όλη τη χώρα.
«Εκρηκτικός συνδυασμός»
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ μαζί με μια σειρά κυρώσεων κατά του κουβανικού κράτους και των ξένων εταιρειών που συνεργάζονται μαζί του, αποτελούν έναν «εκρηκτικό συνδυασμό» που έχει φέρει τη χώρα αντιμέτωπη με μια επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση, όπως περιέγραψε πρόσφατα ο Υπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ. Καθώς τα τρόφιμα, το πόσιμο νερό και τα φάρμακα βρίσκονται σε ολοένα και μεγαλύτερη έλλειψη, ο ΟΗΕ προειδοποιεί για μια ανθρωπιστική «κατάρρευση» της Κούβας.
Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει εμπάργκο στην Κούβα εδώ και δεκαετίες, ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εφαρμόσει τους τελευταίους μήνες πολιτική «μέγιστης πίεσης» στο νησί, ενώ δεν έχει διστάσει να εκφράσει ανοιχτά το ενδεχόμενο να το καταλάβει. Τη Δευτέρα, σε ανάρτησή του στο X, ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, επέκρινε τις ΗΠΑ για τον πετρελαϊκό αποκλεισμό, ισχυριζόμενος ότι η Ουάσιγκτον προσπαθεί να προκαλέσει «κοινωνική έκρηξη μέσω ασφυξίας», σημειώνει το CNN.
Η ενεργειακή κρίση του νησιού έχει επιβαρύνει βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης, των μεταφορών και της ιατρικής. Οι νέες κυρώσεις από τις ΗΠΑ έχουν επίσης επιδεινώσει περαιτέρω την κουβανική οικονομία και έχουν εμποδίσει πολλούς τουρίστες να επισκεφθούν το νησί. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι ο ασφυκτικός «οικονομικός κλοιός» έχει ως στόχο να οδηγήσει την κουβανική κυβέρνηση σε άνοιγμα του απομονωμένου πολιτικού συστήματος της νήσου και στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων. Τον περασμένο μήνα, η Εθνοσυνέλευση της Κούβας ενέκρινε ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων με τον ίδιο στόχο, ωστόσο ο υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου υποστήριξε ότι τα μέτρα δεν εγκρίθηκαν ως απάντηση σε εξωτερικές πιέσεις, γράφει το CNN.
Ουάσιγκτον και Αβάνα έχουν πραγματοποιήσει τις τελευταίες εβδομάδες σειρά συνομιλιών, χωρίς όμως να έχει υπάρξει αξιοσημείωτη πρόοδος. Τον Μάιο, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, συναντήθηκε με τους αρχηγούς των μυστικών υπηρεσιών της Κούβας στην Αβάνα, ενώ ο διοικητής της Νότιας Διοίκησης των ΗΠΑ συναντήθηκε με ανώτερους Κουβανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους στην περίμετρο της ναυτικής βάσης στον Κόλπο του Γκουαντάναμο. Οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει Κουβανούς αξιωματούχους ότι φιλοξενούν ρωσικές και κινεζικές θέσεις παρακολούθησης στο νησί και ότι παρεμποδίζουν τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή. Η Κούβα αρνείται τους ισχυρισμούς.
