Επιστολή-κόλαφος με επτά συγκεκριμένες υποδείξεις προς το υπουργείο Πολιτισμού
Σοβαρή εξέλιξη στην υπόθεση του έργου του τελεφερίκ στη Μονεμβασιά αποτελεί η επιστολή του Συνηγόρου του Πολιτη (ΣτΠ) στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τη νέα γγ του ΥΠΠΟ Ολυμπία Βικάτου, τη διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΔΑΒΜΜ), τη διεύθνση Βυζαντινών & Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων (ΔΒΜΑ), την Εφορεία Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Λακωνίας, τον δήμαρχο Μονεμβασιάς Ηρακλή Τριχείλη κ.ά.
Η ανεξάρτητη αρχή στην από 25 Ιουνίου επιστολή της ενημερώνει ότι εξετάζει αναφορά του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς σχετικά με θέματα που αφορούν την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και του τοπίου της Μονεμβασιάς κατά την εκτέλεση των έργων εγκατάστασης εναέριου αναβατορίου/τελεφερίκ, υπόθεση που όπως έχουμε αναδείξει με δημοσιεύματά μας έχει προκαλέσει μεγάλη ένταση.
Ο ΣτΠ στην επιστολή του τοποθετείται ευθέως στο ζήτημα των εκβραχισμών στη Μονεμβασιά, σοβαρό σημείο σύγκρουσης των δύο αντικρουόμενων στρατοπέδων τους τελευταίους μήνες. Συμφωνα με τον ΣτΠ, «οι εκσκαφικές εργασίες επί του βραχώδους πρανούς, συμπεριλαμβανομένων των εκβραχισμών, καθώς και η εγκατάσταση τεχνικού έργου που επιβάλλει πρόσθετα στατικά και δυναμικά φορτία (δονήσεις) στο βραχώδη σχηματισμό, είναι πιθανό να μεταβάλουν το υφιστάμενο πεδίο τάσεων και τις συνθήκες ευστάθειας του βραχομάζας».
Στην ουσία ο ΣτΠ υιοθετεί τις αιτιάσεις των κατοίκων, παρατηρώντας ότι «οι επεμβάσεις αυτές ενδέχεται να ενεργοποιήσουν προϋφιστάμενες ασυνέχειες (ρήγματα, διακλάσεις, επιφάνειες αποκόλλησης), αυξάνοντας την πιθανότητα εκδήλωσης φαινομένων βραχοπτώσεων, αποκολλήσεων ή κατολισθήσεων».
Θέση παίρνει ο ΣτΠ και στο άλλο επίδικο ζήτημα, αυτό της υποχρέωσης ή μη έκδοσης οικοδομικής άδειας πριν από την εκτέλεση έργων στη Μονεμβασιά. Και στο θέμα αυτό ο ΣτΠ, «αδειάζοντας» τη Λ. Μενδώνη που ισχυρίστηκε τα αντίθετα στη Βουλή, σημειώνει: «…για την εκτέλεση έργων και την εγκατάσταση κτισμάτων εντός αρχαιολογικών χώρων, από φορέα διαφορετικό από το ΥΠΠΟ, απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας έκδοσης Οικοδομικής Άδειας, η οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να παραλείπεται λόγω της εγκρίσεως των μελετών από το ΥΠΠΟ.
Περαιτέρω, είναι προφανές ότι η άποψη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας (ΕΦΑΛΑΚ), στην οποία αναφέρεται η Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Μονεμβάσιας, δεν δύναται να ερμηνεύσει ή να τροποποιήσει σχετικές κανονιστικές προβλέψεις.
Τέλος κρίνουμε, ως μείζονος σημασίας θέμα, να επισημάνουμε ότι στο Τεύχος της Προμελέτης του έργου «Προμήθεια και Εγκατάσταση Αναβατορίου ατόμων για το κάστρο της Μονεμβασιάς», που έχει συνταχθεί υπό την ευθύνη του Δήμου Μονεμβασιάς με μελετητή την «Αναπτυξιακή Πάρνωνα Ανώνυμη Εταιρεία» από τον Ιούνιο του 2022 και έχει αναρτηθεί στο ΕΣΗΔΗΣ2 έχει προβλεφθεί η έκδοση οικοδομικής άδειας.
Παραθέτουμε επί λέξει το σχετικό απόσπασμα (σελ. 4 του τεύχους): «…Ο ανάδοχος μετά την υπογραφή της σύμβασης είναι υποχρεωμένος να υποβάλει χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης της προμήθειας και αναλυτικό πρόγραμμα επιμετρήσεων και πληρωμών προς έγκριση από την Α.Α.
Η υπογραφή της σύμβασης, στο εξής ΥΣ (Υπογραφή Σύμβασης), είναι το πρώτο ορόσημο το οποίο καθορίζει όλες τις επιμέρους προθεσμίες των δράσεων που αναφέρονται στους παρακάτω πίνακες μέχρι το επόμενο ορόσημο το οποίο αναφέρεται στη συνέχεια. Η έγκριση επέμβασης και η έκδοση της οικοδομικής άδειας αποτελούν το δεύτερο ορόσημο, στο εξής ΑΕ (Άδεια Επέμβασης)3, και καθορίζει όλες τις υπόλοιπες επιμέρους προθεσμίες των δράσεων που αναφέρονται στους ανωτέρω πίνακες μέχρι την ολοκλήρωση της σύμβασης».
Η παρέμβαση του ΣτΠ στα δύο ακανθώδη ζητήματα που ανέκυψαν τους τελευταίους μήνες σχετικά με το τελεφερίκ την Μονεμβασιάς ανατρέπουν τα μέχρι σήμερα δεδομένα και δημιουργούν το δίχως άλλο πολιτικό πονοκέφαλο στην κυβέρνηση και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ.
Πολύ περισσότερο που η επιστολή του ΣτΠ ολοκληρώνεται με συγκεκριμένες προτάσεις/οδηγίες, τις οποίες ουδείς μπορεί να αγνοήσει ή να παραβλέψει:
1. Εάν για την υλοποίηση του επίμαχου έργου εγκατάστασης εναέριου αναβατορίου έχουν εφαρμοστεί οι διατάξεις της ΥΑ ΥΠΠΟΑ/ΑΤΝΕΚΕ/356112/929/5.7.2019 (ΦΕΚ 2837/Β/2019) αναφορικά με το κανονιστικό πλαίσιο για την εκπόνηση μελετών και την εκτέλεση εργασιών σε ακίνητα μνημεία (μελέτη σκοπιμότητας, προστασία περιβάλλοντος χώρου, γεωτεχνική έρευνα κ.α.).
2. Εάν η ΜΠΕ προέβλεπε την πραγματοποίηση βραχομηχανικών και γεωτεχνικών μελετών ή εάν αυτές πραγματοποιήθηκαν σε άλλο στάδιο εξέλιξης του έργου, ώστε να διασφαλισθεί η άρση της επικινδυνότητας από γεωτεχνικούς κινδύνους,
3. Σε περίπτωση υλοποίησης και έγκρισης βραχομηχανικών και γεωτεχνικών μελετών θα θέλαμε να μας ενημερώσετε, με την αποστολή του σχετικού υλικού, για τα αποτελέσματα αυτών,
4. Εάν έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες και εάν έχει παραληφθεί το έργο σταθεροποίησης των βραχωδών πρανών, το οποίο έχει αναλάβει η Περιφέρεια από το 2019, όπως προαναφέραμε.
5. Να πραγματοποιηθεί έλεγχος από την αρμόδια υπηρεσία ως προς την τήρηση των όρων της ΑΕΠΟ του έργου.
6. Να εξεταστεί ενδελεχώς το ζήτημα παράλειψης έκδοσης Οικοδομικής Άδειας για την εν λόγω κατασκευή και να ακολουθήσουν οι απαιτούμενες νόμιμες ενέργειες,
7. Να εξεταστεί η δυνατότητα διακοπής των οικοδομικών εργασιών μέχρι να διασαφηνιστούν τα ανωτέρω και ιδίως το υπό ως άνω στοιχείο 6,
[…] Στο παρόν έγγραφο επισυνάπτονται όλα τα σχετικά έγγραφα».
Στον αέρα το τελεφερίκ
Είναι προφανές ότι τα νέα δεδομένα περιπλέκουν ακόμη περισσότερο και εκθέτουν τη Λίνα Μενδώνη και την ακατανόητη για πολλούς εμμονή της στην καταστρεπτική και αμφίβολης σκοπιμότητας εγκατάστασης τελεφερίκ στη Μονεμβασιά.
Άλλωστε, μετά την απένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) του έτερου φαραωνικών διαστάσεων τελεφερίκ στο Δικταίο Άντρο (υπόθεση την οποία το ΥΠΠΟ επιχείρησε να θάψει επικοινωνιακά) και το τελεφερίκ στη Μονεμβασιά βρίσκεται πρακτικά στον αέρα.
Σημειώνουμε ενδεικτικά ότι η κυβέρνηση υποχρεώθηκε ήδη σε απένταξη του υποέργου σχετικά με τον σχεδιασμό και την κατασκευή διαδρομών για εμποδιζόμενα άτομα στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιάς, αφήνοντας κολοβό το συνολικό έργο.
Τέλος, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, οι νέες αρχαιότητες που εντοπίστηκαν κατά τις εργασίες εκβραχισμών κρίθηκαν από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων διατηρητέες στη θέση τους, σε αντίθεση με τις προηγούμενες αντίστοιχες περιπτώσεις, όταν το ΚΑΣ αποφάσισε την αποξήλωσή τους αποδεχόμενο πάντως και την εισήγηση της ΕΦΑ.. Τώρα, με αρνητική εισήγηση από την ΕΦΑ Λακωνίας, τι θα πράξει το ΚΑΣ, και μάλιστα υπό την προεδρία της νέας γγ του ΥΠΠΟ Ολυμπίας Βικάτου;
Θα συνεχίσει την πρακτική που ακολουθούσε επί των ημερών του παραιτηθεντος Γιώργου Διδασκάλου, ήτοι τις ουσιαστικα προειλημμένες αποφάσεις κόντρα στις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών;
