Ένα μετεωρολογικό φαινόμενο γνωστό ως «ωμέγα μπλοκ» βρίσκεται πίσω από τo έντονο κύμα καύσωνα που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη, έχοντας κοστίσει τη ζωή -μόνο στη Γαλλία- σε περισσότερους από 40 ανθρώπους.
Το φαινόμενο πήρε το όνομά του, διεθνώς, από το σχήμα του δικού μας «Ω». Ουσιαστικά το Ωμέγα αναπαριστά μια περιοχή υψηλής πίεσης (θερμές αέριες μάζες) που εγκλωβίζεται ανάμεσα σε δύο περιοχές χαμηλής πίεσης (ψυχρότερες αέριες μάζες).
Πώς δημιουργείται
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι αεροχείμαρροι μεταφέρουν τα καιρικά συστήματα σταθερά από τα δυτικά προς τα ανατολικά.
Όμως κατά την εμφάνιση του φαινομένου, αυτή η ροή διαταράσσεται και ως αποτέλεσμα ο θερμός, στάσιμος αέρας εγκλωβίζεται πάνω από μια περιοχή.
Το «Ωμέγα μπλοκ» διαρκεί συνήθως από 3 έως 10 ημέρες, σε κάποιες περιπτώσεις όμως επιμένει επί εβδομάδες.
Ως αποτέλεσμα του υψηλού βαρομετρικού (αντικυκλώνας) στο κεντρικό τμήμα, οι συνθήκες γίνονται θερμές και ξηρές. Το υψηλό βαρομετρικό εμποδίζει επίσης τον σχηματισμό νεφών, οδηγώντας σε καθαρό ουρανό που επιτρέπει την αύξηση της θερμοκρασίας. Αυτές οι συνθήκες «ψήνουν» τη Γαλλία και την Ισπανία, όπου η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Αντιθέτως, στις περιοχές όπου επιδρούν τα συστήματα χαμηλής πίεσης (κυκλώνας) στις δύο πλαϊνές πλευρές του συστήματος, ο καιρός μπορεί να είναι ψυχρός και βροχερός. Η Βρετανία βρίσκεται στο όριο μεταξύ του συστήματος υψηλής πίεσης και του ψυχρότερου αέρα στα βορειοδυτικά. Έτσι, στα νότια και ανατολικά επικρατεί έντονη ζέστη ενώ στα βόρεια και δυτικά οι συνθήκες είναι πιο ψυχρές και υγρές, σύμφωνα με την τοπική μετεωρολογική υπηρεσία Met Office.
Φταίει η κλιματική αλλαγή;
Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα σχετικά με το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη συχνότητα εμφάνισης φαινομένων όπως το omega block.
Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση επεισοδίων καύσωνα κατά τη διάρκεια των οποίων παρατηρούνται πλέον ακραίες τιμές.
Σύμφωνα με την Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College του Λονδίνου, η Ευρώπη βιώνει σήμερα καύσωνες που είναι κατά 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου θερμότεροι από ό,τι θα ήταν χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ως εκ τούτου, όταν εμφανίζονται μετεωρολογικά μοτίβα όπως το omega block, η ζέστη που προκαλούν μπορεί να είναι σημαντικά πιο έντονη.
