ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΑΠΕΡΓΗ (Ε.Τ.)
«Η Ελλάδα χτίζει σταθερά μια ολοκληρωμένη πολιτική που συνδυάζει τη θαλάσσια προστασία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη ναυτιλία, την καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία, έχοντας πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή διακυβέρνηση των θαλασσών», τονίζει η βουλευτής Ηλείας Ν.Δ., Δρ Διονυσία Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, ειδική απεσταλμένη του πρωθυπουργού για τους Ωκεανούς και πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής.
Κυρία Αυγερινοπούλου, η πρόσφατη ελληνογαλλική πρωτοβουλία για τη δημιουργία ομάδας προστασίας των θαλασσών στο πλαίσιο των Συμβουλίων Υπουργών της ΕΕ, αλλά και η συνάντησή σας με τον Γάλλο ομόλογό σας, Olivier Poivre d’Arvor, δείχνουν ότι η θαλάσσια διπλωματία αποκτά κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Τι σηματοδοτεί αυτή η συνεργασία για την Ελλάδα και ποιο ήταν το αντικείμενο της συνάντησής σας με τον Γάλλο ομόλογό σας;
Η πρωτοβουλία αυτή αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο ότι η προστασία των θαλασσών περνά πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Η Ελλάδα και η Γαλλία οικοδομούν μια στρατηγική σχέση, όχι μόνο σε θέματα άμυνας και ασφάλειας, αλλά και στη θαλάσσια πολιτική, την περιβαλλοντική διπλωματία και τη βιώσιμη γαλάζια ανάπτυξη. Η κοινή βούληση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου Emmanuel Macron αποτυπώνεται πλέον και στον τομέα των ωκεανών, όπου Ελλάδα και Γαλλία προωθούν κοινές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε και η πρόσφατη συνάντησή μου με τον Γάλλο ομόλογό μου, Olivier Poivre d’Arvor, Ειδικό Απεσταλμένο του Προέδρου Macron για τους Ωκεανούς και τους Πόλους και μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της διεθνούς ωκεάνιας διπλωματίας. Συνεργαστήκαμε ήδη στενά στις δύο μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις για τους ωκεανούς — την 9η «Our Ocean Conference» που φιλοξενήθηκε στην Αθήνα το 2024 και την 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς (UNOC-3) στη Νίκαια. Έκτοτε συνεργαζόμαστε από κοινού, ώστε να εμπεδώσουμε τη διμερή συνεργασία Ελλάδας – Γαλλίας στα εν λόγω θέματα και να βοηθήσουμε τόσο στον σχεδιασμό όσο και την υλοποίηση διμερών και πολυμερών πρωτοβουλιών. Στην πρόσφατη συνάντησή μας συζητήσαμε εκτενώς για την εμβάθυνση της ελληνογαλλικής συνεργασίας για την προστασία των θαλασσών, καθώς και για τη διεθνή και ευρωπαϊκή πολιτική για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την παρατήρηση και επιτήρηση των Ωκεανών «OceanEye» και στο επενδυτικό πακέτο Ocean Pact, ύψους 1 δισ. ευρώ, για περισσότερες από 90 δράσεις από την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος και τη θαλάσσια επιστήμη ως την ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών.
Λαμβάνοντας υπόψιν την αυξανόμενη σημασία της θαλάσσιας πολιτικής οριστήκατε το 2024 από τον Πρωθυπουργό ως Ειδική Απεσταλμένη για τους Ωκεανούς. Τι σημαίνει πρακτικά αυτός ο ρόλος;
Ο θεσμός της Ειδικής Απεσταλμένης για τους Ωκεανούς αποτελεί μια σύγχρονη μορφή διπλωματικής εκπροσώπησης με αυξημένο κύρος και διεθνή βαρύτητα. Στόχος είναι ο συντονισμός της παρουσίας της χώρας σε κρίσιμα ζητήματα θαλάσσιας πολιτικής, προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και γαλάζιας οικονομίας.
Ο Πρωθυπουργός με τίμησε με αυτή την αποστολή με αφορμή τη φιλοξενία της 9ης «Our Ocean Conference» στην Αθήνα και έκτοτε εκπροσωπώ τη χώρα μας σε διεθνείς πρωτοβουλίες εντός και εκτός ΟΗΕ. Η ατζέντα είναι ιδιαίτερα ευρεία, διατρέχει διεθνείς οργανισμούς και διεργασίες περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία, την πράσινη ναυτιλία, τη θαλάσσια ασφάλεια, την προστασία της βιοποικιλότητας, τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, τη βιώσιμη αλιεία, την απορρύπανση των θαλασσών και τη θαλάσσια έρευνα και καινοτομία.
Αντίστοιχοι θεσμοί λειτουργούν ήδη διεθνώς. Ήδη από το 2017 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει ορίσει Ειδικό Απεσταλμένο για τους Ωκεανούς, τον κ. Peter Thompson, αλλά και σε χώρες, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Βραζιλία κ.α. έχουν δημιουργηθεί αντίστοιχες θέσεις. Ο ρόλος του Ειδικού Απεσταλμένου είναι να γεφυρώνει τη διπλωματία, την επιστήμη και τη νομοθεσία, ώστε οι διεθνείς δεσμεύσεις να μετατρέπονται σε ουσιαστικές εθνικές πολιτικές και με σημαντικά οικονομικά οφέλη και για τις τοπικές κοινωνίες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ποιες είναι ορισμένες από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες στις οποίες συμμετέχει σήμερα η Ελλάδα και με τις οποίες ασχολείστε ως Ειδική Απεσταλμένη του Πρωθυπουργού;
Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Συνασπισμό «Πρωτοπόροι των Ωκεανών» αποτελεί μια στρατηγική επιλογή υψηλού συμβολισμού που ενισχύει τον ρόλο της χώρας μας στη διεθνή διακυβέρνηση των θαλασσών. Πρόκειται για μια ομάδα κρατών που πρωτοστατούν στην εφαρμογή της Συμφωνίας του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα πέραν της Εθνικής Δικαιοδοσίας, η οποία δημιουργεί για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας για σχεδόν τα δύο τρίτα των ωκεανών του πλανήτη που αντιστοιχούν στο 50% της επιφάνειας της Γης. Η Γαλλία, ο Παναμάς και το Τουβαλού αποτελούν τη συντονιστική «τρόικα» του Συνασπισμού και η Ελλάδα είναι η τέταρτη χώρα που συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη σημαντική διεθνή πρωτοβουλία.
Με την παρουσία της στον Συνασπισμό, η Ελλάδα επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ναυτική δύναμη με διεθνή ευθύνη. Συμβάλλει ενεργά στην προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, στην ενσωμάτωση των ωκεανών στις πολιτικές για το κλίμα και στη διεθνή συζήτηση για την αναστολή των εξορύξεων σε βαθέα ύδατα με βάση την αρχή της προφύλαξης.
Παράλληλα, εξίσου σημαντική είναι και η υπογραφή της Σύμβασης για την ίδρυση του διακυβερνητικού οργανισμού «Mercator», με έδρα τη Γαλλία, ο οποίος θα αναπτύξει προηγμένα ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης και διαχείρισης των ωκεανών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα εποχή «ψηφιακών ωκεανών», όπου η τεχνολογία, τα δεδομένα και η επιστήμη θα καθορίζουν τη θαλάσσια πολιτική του μέλλοντος.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να στείλετε για το μέλλον των ωκεανών;
Οι ωκεανοί αποτελούν τη βάση της ζωής στη Γη. Παράγουν πάνω από το 50% του οξυγόνου που αναπνέουμε, απορροφούν περισσότερο από το 25% των εκπομπών CO₂ και πάνω από το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλεί η κλιματική κρίση. Οι ωκεανοί είναι ο ισχυρότερος σύμμαχός μας απέναντι στην κλιματική κρίση, αλλά ταυτόχρονα βρίσκονται υπό τεράστια πίεση από τη ρύπανση, την υπερθέρμανση και την απώλεια βιοποικιλότητας.
Η Ελλάδα χτίζει σταθερά μια ολοκληρωμένη πολιτική που συνδυάζει τη θαλάσσια προστασία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη ναυτιλία, την καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία, έχοντας πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή διακυβέρνηση των θαλασσών.
Η προστασία των ωκεανών απαιτεί συντονισμένη δράση, καινοτομία και κοινό όραμα, ώστε να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τις επόμενες γενιές.
Και ας θυμόμαστε – κάθε δεύτερη αναπνοή που παίρνουμε, την οφείλουμε στη θάλασσα!
