Αναμένεται να προκαλέσει εντυπωσιακό σέλας που θα εμφανιστεί και σε απομακρυσμένες από τους πόλους περιοχές καθώς και προβλήματα τηλεπικοινωνιών.

Μια εκτόξευση στεμματικής μάζας (CME) από τον Ήλιο προερχόμενη από έναν σπάνιο τύπο ηλιακής κηλίδας χτύπησε τη Γη αυξάνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης σέλαος σε μεγάλο μέρος των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης.

Το ηλιακό φαινόμενο ξεκίνησε στις 2 Ιουνίου από την ηλιακή κηλίδα 4455, μια σκοτεινή περιοχή στην επιφάνεια του Ήλιου όπου ισχυρά μαγνητικά πεδία είχαν μπλεχτεί και αποσταθεροποιηθεί. Οι μαγνητικές γραμμές τελικά έσπασαν, προκαλώντας μια σειρά από ηλιακές εκλάμψεις κατηγορίας X — την ισχυρότερη κατηγορία ηλιακών εκρήξεων — μαζί με πολλαπλές εκτοξεύσεις στεμματικής μάζας.

Οι εκτοξεύσεις στεμματικής μάζας είναι τεράστια, ταχέως κινούμενα νέφη μαγνητισμένου πλάσματος (ιονισμένο αέριο) και ηλιακής ακτινοβολίας που εκτοξεύονται στο Διάστημα. Όταν προσκρούουν στη Γη προκαλούν διαταραχές στο μαγνητικό πεδίο του πλανήτη γνωστές ως γεωμαγνητικές καταιγίδες. Αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε προσωρινές διακοπές ραδιοεπικοινωνιών και στην εμφάνιση εντυπωσιακών πολικών σέλαων σε πολύ χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη από το συνηθισμένο.

Μία από τις εκτοξεύσεις που προκλήθηκαν από μια έκρηξη στις 2 Ιουνίου πρόλαβε και απορρόφησε μια πιο αργή CME που είχε προηγηθεί, δημιουργώντας μια ενιαία ισχυρότερη έκρηξη που οι ειδικοί ονομάζουν «κανίβαλο». Σύμφωνα με μοντέλα της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) το φαινόμενο αναμένεται να προκαλέσει πολύ ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα.

Η κηλίδα

Η ηλιακή κηλίδα που εκδηλώνει αυτές τις εκρήξεις είναι η 4455. Πρόκειται για μια σπάνια «anti-Hale» κηλίδα, δηλαδή μια περιοχή της οποίας η μαγνητική πολικότητα είναι αντίστροφη από αυτήν που συνήθως παρατηρείται στο συγκεκριμένο ημισφαίριο του Ήλιου. Τέτοιες κηλίδες εμφανίζονται σε λιγότερο από το 10% των περιπτώσεων και θεωρούνται ιδιαίτερα ασταθείς, με αυξημένη πιθανότητα παραγωγής ισχυρών ηλιακών εκλάμψεων.

Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός εκλάμψεων κατηγορίας X, οι οποίες προκάλεσαν αρκετές σημαντικές ηλιακές καταιγίδες στη Γη, μεταξύ αυτών και η γνωστή καταιγίδα της Ημέρας της Μητέρας το 2024. Η αύξηση αυτή οφείλεται τόσο στις βελτιωμένες τεχνολογίες παρακολούθησης του Ήλιου όσο και στο γεγονός ότι ο Ήλιος έφτασε στο μέγιστο της 11ετούς δραστηριότητάς του το 2024.

Μετά το ηλιακό μέγιστο, ο Ήλιος εισήλθε σε μια φάση που ορισμένοι επιστήμονες αποκαλούν «ζώνη μάχης» (battle zone), μια σχετικά λιγότερο μελετημένη περίοδο κατά την οποία η αναστροφή του παγκόσμιου μαγνητικού πεδίου αυξάνει την εμφάνιση ηλιακών οπών, anti-Hale κηλίδων και γεωμαγνητικών καταιγίδων.

Το χειρότερο σενάριο για μια ηλιακή καταιγίδα παραμένει ένα «υπερφαινόμενο» αντίστοιχο του Συμβάντος Carrington του 1859. Εκείνη η ηλιακή έκρηξη απελευθέρωσε ενέργεια αντίστοιχη με περίπου 10 δισεκατομμύρια ατομικές βόμβες ισχύος ενός μεγατόνου. Όταν έφτασε στη Γη προκάλεσε πυρκαγιές σε τηλεγραφικά δίκτυα παγκοσμίως και πολικό σέλας τόσο λαμπρό ώστε ήταν ορατό μέχρι και την Καραϊβική.

Το Συμβάν Carrington συνδέεται με μια ηλιακή έκλαμψη περίπου μεγέθους X45, η ισχυρότερη που έχει καταγραφεί. Ωστόσο στοιχεία από αρχαίους δακτυλίους δέντρων υποδηλώνουν ότι ο Ήλιος ίσως έχει παράγει ακόμη ισχυρότερες εκρήξεις στο μακρινό παρελθόν πολύ πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος.

naftemporiki.gr