Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού θα διπλασιαστεί έως το 2030, προειδοποιεί έκθεση του ΟΗΕ για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ΑΙ.
Οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) έχουν ήδη το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας μεγάλης χώρας, προειδοποιεί έκθεση του ΟΗΕ, σύμφωνα με την οποία η κατανάλωση νερού από τα data centers σύντομα θα ξεπεράσει τις ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού σε πόσιμο νερό.
«Η δημόσια συζήτηση για την ΑI συχνά αντιμετωπίζει την ΑΙ ως λογισμικό, όμως η ΑΙ είναι επίσης φυσικές υποδομές: κέντρα δεδομένων, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ψύξης, δίκτυα μεταφοράς, τσιπ, ορυκτά, γη και νερό» δήλωσε ο Κάβε Μαντάνι, επικεφαλής της έκθεσης του Πανεπιστημίου του ΟΗΕ.
Το 2025, τα κέντρα δεδομένων σε όλο τον κόσμο κατανάλωσαν 448 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, από τις οποίες το 20% αντιστοιχεί στις υπηρεσίες ΑΙ. Αν ήταν χώρα, τα data center θα έρχονταν 11α σε κατανάλωση, πάνω από τη Σαουδική Αραβία και κάτω από τη Γαλλία.
Έως το 2030, οι υπηρεσίες ΑΙ εκτιμάται ότι θα αντιστοιχούν στο 40% της κατανάλωσης των κέντρων δεδομένων, η οποία μέχρι τότε θα έχει διπλασιαστεί στις 945 TWh, όσο η ετήσια κατανάλωση της Ιαπωνίας.
Η δε κατανάλωση νερού για συστήματα ψύξης θα εκτοξευτεί στα 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα ανά έτος, ποσότητα που θα κάλυπτε τις ανάγκες του παγκόσμιου πληθυσμού των 8,1 δισ. ανθρώπων για πάνω από ενάμιση χρόνο.
Η έκθεση τονίζει ότι, παρόλο που ένα μέρος του νερού αυτού ανακυκλώνεται, «η μεγάλης κλίμακα άντληση μπορεί να ασκήσει πιέσεις στους υπόγειους υδροφορείς ακόμα και αν ένα μέρος του νερού επιστρέψει, ειδικά στις άνυδρες περιοχές».
Σημαντικές είναι επίσης οι απαιτήσεις σε γη, καθώς το αποτύπωμα των data center θα ξεπεράσει τα 14.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μεγαλύτερο από τη συνολική έκταση της Κρήτης, της Εύβοιας και της Λέσβου.
Ανάλογα με το εάν οι ανάγκες σε ενέργεια καλυφθούν από ΑΠΕ, πυρηνικούς σταθμούς ή ορυκτά καύσιμα, οι εκπομπές του κλάδου θα φτάσουν το 2030 τους 400 εκατομμύρια τόνους, νούμερο συγκρίσιμο με τις ετήσιες εκπομπές της Βρετανίας.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να μειώσει τις απώλειες στα δίκτυα ηλεκτροδότησης, όμως παρόλα αυτά η ζήτηση σε ενέργεια θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επενδύσεις σε ΑΙ το 2026 εκτιμάται πως θα ξεπεράσουν τα 2,5 τρισ. δολάρια, ποσό που μέχρι το 2030 θα φτάσει τα 5 τρισ.
Όπως προειδοποίησε ο Μαντάνι, ο επικεφαλής της έκθεσης, «αυτή τη στιγμή ο ανταγωνισμός για ταχύτερη ανάπτυξη επισκιάζει τις βασικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης».
Πόσο κοστίζει μια ερώτηση στο ChatGPT
Σύμφωνα με την έκθεση, τεράστιες ποσότητες ενέργειας απαιτούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων ΑΙ. Το GPT-3 της OpenAI χρειάστηκε 1,3 γιγαβατώρες, ενώ το GPT-4 μπορεί να έφτασε τις 70.
Μετά την εκπαίδευση του μοντέλου, ενέργεια απαιτείται για το λεγόμενο inference, τη συνεχή λειτουργία του μοντέλου για την απάντηση των ερωτημάτων των χρηστών.
Σήμερα, εκτιμά η έκθεση, το ChatGPT απαντά σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια prompts την ημέρα και καταναλώνει 383 γιγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ανά έτος, ποσό αρκετό για να καλύψει τις ανάγκες τριών εκατ. ανθρώπων στην υποσαχάρια Αφρική.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι χρήστες μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα υποβάλλοντας πιο σύντομες ερωτήσεις.
Η μείωση των λέξεων ενός prompt κατά 30% μπορεί να προσφέρει εξοικονόμηση ενέργειας κατά 25%.
«Αν είστε υπερβολικά ευγενικοί, αυτό το έξτρα ΄ευχαριστώ’ που γράφετε μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά» επισήμανε ο Μαντάνι.
«Πρέπει να είστε ακριβείς και σύντομοι» συνέστησε.
