Η νέα έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications – Τι έδειξε για τη ρύπανση από άζωτο
Μια λιγότερο γνωστή μορφή ρύπανσης φαίνεται να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο «αναπνέουν» τα δάση του πλανήτη, σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications.
Επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα σε Ευρώπη, Ασία και Ηνωμένες Πολιτείες διαπίστωσαν ότι η υπερβολική συγκέντρωση αζώτου στο περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει δραστικά την απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα από το έδαφος, μια θεμελιώδη διαδικασία για τη λειτουργία των δασικών οικοσυστημάτων και τον παγκόσμιο κύκλο του άνθρακα.
Αξίζει να ειπωθεί πως κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας διαδικασίας, οι ρίζες των φυτών και οι μικροοργανισμοί που ζουν στο έδαφος απελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα καθώς διασπούν οργανική ύλη. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες φυσικές ροές άνθρακα στη Γη.
Ρύπανση από άζωτο στα δάση του πλανήτη: Τι προέκυψε από την έρευνα
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι από τη Βιομηχανική Επανάσταση μέχρι σήμερα, οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν σχεδόν τριπλασιάσει την ποσότητα αζώτου που εναποτίθεται στα οικοσυστήματα. Τα λιπάσματα, οι ρύποι από τα οχήματα και η βιομηχανική δραστηριότητα, απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα μεγάλες ποσότητες αντιδραστικού αζώτου, το οποίο επιστρέφει στο έδαφος μέσω της βροχής, του χιονιού και των ατμοσφαιρικών σωματιδίων.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις του φαινομένου, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 168 πειράματα σε δάση παγκοσμίως και σχεδόν 3.700 μετρήσεις απελευθέρωσης διοξειδίου του άνθρακα από το έδαφος. Χρησιμοποιώντας τεχνικές μηχανικής μάθησης, διαπίστωσαν ότι τα δάση αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με τα επίπεδα αζώτου που ήδη διαθέτουν.
Σε δάση όπου το άζωτο είναι περιορισμένο, η επιπλέον ποσότητα λειτουργεί αρχικά σαν λίπασμα. Οι μικροοργανισμοί γίνονται πιο δραστήριοι, οι ρίζες αναπτύσσονται ταχύτερα και η απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα από το έδαφος αυξάνεται. Όμως η θετική επίδραση δεν διαρκεί επ’ αόριστον, καθώς όταν τα επίπεδα αζώτου συνεχίζουν να αυξάνονται, η διαδικασία επιβραδύνεται και τελικά αντιστρέφεται.
Αντίθετα, σε δάση που έχουν ήδη κορεστεί από άζωτο, η επιπλέον ρύπανση μπορεί να προκαλέσει απότομη κατάρρευση της βιολογικής δραστηριότητας. Οι μικροβιακές κοινότητες μεταβάλλονται, ευαίσθητα είδη εξαφανίζονται, οι λεπτές ρίζες μειώνονται και η οξύτητα του εδάφους αυξάνεται.
Ρύπανση από άζωτο: Ποια δάση αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα
Οι ερευνητές εντόπισαν τέτοιες επιπτώσεις κυρίως σε περιοχές που δέχονται έντονη αζωτούχο ρύπανση εδώ και δεκαετίες, όπως τμήματα της Ευρώπης, της ανατολικής Κίνας και των ανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η αυξημένη εναπόθεση αζώτου έχει οδηγήσει συνολικά σε άνοδο περίπου 5% της απελευθέρωσης διοξειδίου του άνθρακα από το έδαφος, παγκοσμίως. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από ορισμένα δάση δεν αποτελεί απαραίτητα θετική εξέλιξη, καθώς συχνά αντανακλά την εξασθένηση των ίδιων των οικοσυστημάτων.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο περιορισμός της αζωτούχου ρύπανσης από τη γεωργία, τις μεταφορές και τη βιομηχανία θα μπορούσε να βοηθήσει τα δάση να διατηρήσουν τη φυσική τους λειτουργία και να παραμείνουν πιο ανθεκτικά απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Με πληροφορίες από Nature Communications
