Σαφάρι από την Αρχή – Ποια είναι η διαδικασία των πλειστηριασμών και με ποιους τρόπους μπορούν να αποφευχθούν
Με κατασχέσεις ακινήτων κινδυνεύουν οι οφειλέτες του Δημοσίου που έχουν χρέη, από κάθε αιτία, πάνω από 500 ευρώ και για την καταβολή των οποίων ευθύνονται ως πρωτοφειλέτες, συνυπόχρεοι ή εγγυητές.
Στο συγκεκριμένο ποσό δεν περιλαμβάνονται βέβαια οι προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής ή και πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής.
Η προαναγγελία μάλιστα «διώξεων», που περιλαμβάνεται στο φετινό εγχειρίδιο-οδηγό ερωτήσεων απαντήσεων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για φορολογικά θέματα, έρχεται την ώρα που, με βάση και τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τον Μάρτιο ο συνολικός αριθμός των οφειλετών «εκτοξεύτηκε» σε 4.797.755, από 3.681.752 οφειλέτες τον Φεβρουάριο, δηλαδή επιπλέον 1.116.003 φορολογούμενοι άφησαν απλήρωτους «λογαριασμούς» στην εφορία.
Από το σύνολο δε των οφειλετών, 1.684.592 υπόχρεοι βρίσκονται ήδη με «την πλάτη στον τοίχο», καθώς έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες κατασχέσεων και πλειστηριασμών, ενώ ακόμη 2.300.333 βρίσκονται στον «προθάλαμο» των αναγκαστικών μέτρων.
Χαρακτηριστικό επίσης του προβλήματος αποτελεί και το γεγονός ότι το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος το α’ τρίμηνο αυξήθηκε στα 3,023 δισ. ευρώ, από 2,136 δισ. ευρώ που ήταν στο δίμηνο, αλλά και κατά 6,41% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, που ήταν στα 2,841 δισ. ευρώ.
Επισημαίνεται ότι για την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο που δεν έχουν υπαχθεί σε νομοθετική ρύθμιση, μπορεί να ληφθούν κατά την κρίση του προϊσταμένου της αρμόδιας για την επιδίωξη της οφειλής υπηρεσίας τα εξής μέτρα:
α) κατάσχεση κινητών, είτε στα χέρια του οφειλέτη, είτε κινητών και απαιτήσεων, γενικώς, του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια τρίτου,
β) κατάσχεση ακινήτων. Εκτός των ανωτέρω, είναι δυνατή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η λήψη σε βάρος του οφειλέτη του Δημοσίου διοικητικών, ασφαλιστικών και δικαστικών μέτρων.
Σε κάθε περίπτωση, για οφειλές για τις οποίες αποκτάται εκτελεστός τίτλος, από την 1η Ιανουαρίου 2014 και εξής πριν από τη διενέργεια οποιασδήποτε πράξης εκτέλεσης, καθίσταται υποχρεωτική η κοινοποίηση από τη φορολογική διοίκηση ατομικής ειδοποίησης καταβολής οφειλής/υπερημερίας, με εξαίρεση την κατάσχεση χρηματικών απαιτήσεων στα χέρια του φορολογουμένου ή τρίτου.
Από την ημέρα επίδοσης στον οφειλέτη αντιγράφου της έκθεσης κατάσχεσης, αυτός στερείται του δικαιώματος ελεύθερης διάθεσης του ακινήτου και των συστατικών στοιχείων του ακινήτου, ακόμη και εάν αυτά δεν περιγράφονται στην έκθεση κατάσχεσης ή αν ήταν παρών ο οφειλέτης κατά την κατάσχεση, από τότε.
Πρόγραμμα ρύθμισης
Θα πρέπει, δε, να αναφερθεί, ότι εφόσον ο οφειλέτης δεν έχει εντάξει τις οφειλές του σε πρόγραμμα ρύθμισης, μετά την παρέλευση σαράντα (40) ημερών και το αργότερο σε τέσσερις (4) μήνες από την κατάσχεση ορίζεται ημερομηνία πλειστηριασμού το αργότερο σε πέντε (5) μήνες από την ημερομηνία έκδοσης του προγράμματος. Εάν δεν διενεργηθεί ο πλειστηριασμός την ορισθείσα με το πρόγραμμα ημέρα, εκδίδεται νέο πρόγραμμα, το αργότερο εντός έτους από την ημέρα που ο πλειστηριασμός δεν διενεργήθηκε ή ανεστάλη και ορίζεται νέα ημερομηνία.
Από την 1η Μαΐου 2018 και οι διενεργούμενοι, με βάση τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, αναγκαστικοί πλειστηριασμοί, κατά τα πρότυπα της κοινής αναγκαστικής εκτέλεσης, διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού (ΗΛ.ΣΥ.ΠΛΕΙΣ.) και μέσω του διαδικτυακού τόπου www.eauction.gr. Επίσης, οι περιλήψεις των προγραμμάτων πλειστηριασμού δημοσιεύονται ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα δημοσιεύσεων πλειστηριασμών του Δελτίου Δικαστικών Δημοσιεύσεων του Τομέα Ασφάλισης Νομικών του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με «διώξεις» και μάλιστα ποινικές βρίσκονται αντιμέτωποι και οι μεγαλοοφειλέτες του Δημοσίου εφόσον χρωστούν, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων (4) μηνών πάνω από εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, ποσό στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι κάθε είδους τόκοι, προσαυξήσεις και πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής, μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών.
Επισημαίνεται ότι ο αρμόδιος για την επιδίωξη είσπραξης της οφειλής προϊστάμενος της υπηρεσίας της φορολογικής διοίκησης υποχρεούται να μην αποστέλλει στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας του αίτηση ποινικής δίωξης στις περιπτώσεις οφειλετών που έχουν υπαγάγει το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους σε ρύθμιση καταβολής, είτε βάσει νόμου είτε βάσει δικαστικής απόφασης ή απόφασης διοικητικού οργάνου, πριν από την πάροδο του ανωτέρω χρονικού διαστήματος και για όσο χρονικό διάστημα η ρύθμιση βρίσκεται σε ισχύ.
Επίσης, ακόμα και μετά την πάροδο τεσσάρων (4) μηνών αφότου το χρέος κατέστη ληξιπρόθεσμο, εφόσον δεν έχει ακόμα υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης, η υπαγωγή του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε ρύθμιση καταβολής συνεπάγεται ομοίως την υποχρέωση παράλειψης υποβολής αίτησης ποινικής δίωξης εκ μέρους της φορολογικής διοίκησης.
Επίσης, δεν υποβάλλεται αίτηση ποινικής δίωξης στις περιπτώσεις που εντός του προαναφερθέντος κρίσιμου χρονικού διαστήματος των τεσσάρων (4) μηνών δημοσιευθεί δικαστική απόφαση που κηρύσσει τον οφειλέτη ή το νομικό πρόσωπο το οποίο διοικεί/εκπροσωπεί νόμιμα σε πτώχευση ή διαταχθεί από το δικαστήριο η καταχώριση του ονόματος του οφειλέτη ή της επωνυμίας του νομικού προσώπου, κατά περίπτωση, στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας (ΗΜΦ), εκτός αν, στις περιπτώσεις πτώχευσης ή καταχώρισης στο ΗΜΦ του φυσικού προσώπου, υφίστανται οφειλές προς το Δημόσιο που εξαιρούνται της απαλλαγής.
Πότε αναστέλλεται η επιβληθείσα ποινή
Η εκτέλεση της επιβληθείσας ποινής αναστέλλεται στις περιπτώσεις που
- α) ο οφειλέτης εντάξει τις οφειλές του σε πρόγραμμα ρύθμισης ή ανασταλεί η είσπραξη αυτών και για όσο χρονικό διάστημα τηρούνται οι όροι της ρύθμισης ή διαρκεί η αναστολή αντίστοιχα, ή
- β) δημοσιευθεί δικαστική απόφαση που κηρύσσει τον οφειλέτη ή το νομικό πρόσωπο το οποίο διοικεί/εκπροσωπεί νόμιμα σε πτώχευση, εκτός αν υφίστανται οφειλές προς το Δημόσιο που εξαιρούνται της απαλλαγής.
Πάντως, από την αρμόδια Εισαγγελική Αρχή μπορεί να κριθεί ατιμώρητη η πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο στην περίπτωση που το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.
