H σχέση του παιδιού με τη μητέρα του – φροντιστή του κατά τα δυο πρώτα χρόνια της ζωής του, αποτελεί το θεωρητικό πλαίσιο κατά το οποίο δομούνται και επηρεάζονται οι διαπροσωπικές σχέσεις του ατόμου. Αυτές οι πρώιμες αναπτυξιακές εμπειρίες που καταγράφονται, επιδρούν στις γνωστικές και συναισθηματικές αναπαραστάσεις του εαυτού, αποτελούν μοντέλα τρόπου αφομοίωσης της δέσμευσης που το άτομο ακολουθεί και συνεχίζει να εξυπηρετεί και στην διάρκεια της ζωής του.
Τα χαρακτηριστικά που αποκόμισε το βρέφος στο κρίσιμο σημείο της πλήρης εξάρτησής του από τους σημαντικούς άλλους, συνδέονται με την πεποίθηση που έχει το άτομο για τον εαυτό του.
Όταν οι φροντιστές ανταποκρίνονται στις ανάγκες του παιδιού με αποδοχή, με συνέπεια και ησυχία που αποπνέει ασφάλεια, ζεστασιά, το παιδί μαθαίνει να εμπιστεύεται τον κόσμο και τους ανθρώπους γύρω του. Έχει θετική επικοινωνία με τους άλλους και αλληλεπιδρά με αμοιβαιότητα. Λαμβάνει κατανόηση και ενσυναίσθηση, σταθερότητα σεβασμό και ελευθερία γι’ αυτό που είναι, χωρίς σύγχυση, ώστε να μπορέσει να αποκτήσει αυτοκυριαρχία και αυτονομία χωρίς φόβο ή ενοχή στη συνέχεια.
Η σχέση αγάπης αναγνωρίζεται ως το κλίμα διαφάνειας που μεταφέρεται στο βρέφος, τη λεγόμενη άνευ όρων αποδοχή, που αισθάνεται από την καρδιά της η μητέρα και είναι σαφές ότι περιγράφει πραγματική δέσμευση σε βαθύτερο ανθρώπινο επίπεδο. Αυτή είναι και η επιβεβαίωση της ύπαρξής του από έναν άλλον άνθρωπο, και η επιθυμία του να έχει παρουσία στην ύπαρξη του άλλου. Μεταξύ των δύο ατόμων επιτρέπεται ένα ολόψυχο «ναι» στην ολότητα του άλλου και η οικειότητα, η αίσθηση του ανήκειν που και τα δυο άτομα ισότιμα αναπτύσσουν και εξελίσσουν με την ευθύνη της ορθότητας και της επαφής του να είναι μαζί. Πρόκειται για μια επιβεβαίωση αναγνώρισης και επιθυμίας του άλλου που αποτελεί τον μόνο τρόπο το μωρό να βρει τον τόπο μέσα στον εαυτό του, να γίνει ορατό στα μάτια του άλλου, και να συνδεθεί με το νόημα.
Ο ψυχολογικός Έλεγχος αντανακλά στον χειρισμό
Στις ενήλικες σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους αναζητάμε το γνώριμο και πολλές φορές όχι το φυσικά ευχάριστο. Αντί να επιλέξουμε την ελευθερία στο να βρίσκουμε τον εαυτό μας μέσα στον άλλον και ταυτόχρονα να γινόμαστε ο εαυτός μας, με δέσμευση στην επιλογή και την διαρκή ανάπτυξη σε πλαίσιο επικοινωνίας και αλληλοκατανόησης, λανθασμένα πολλές φορές από την ανάγκη μας να σχετιστούμε, ακολουθούμε την δύναμη του ελέγχου, την απώλεια του εαυτού, την υποταγή, τον φόβο, την έλλειψη ορίων, και την άρνηση. Την καθ΄ ολοκληρία ανάθεση ρόλου θύματος και αποφυγή ευθύνης.
Ασυνείδητα πλέκουμε το εγκώμιο της εμπειρίας του εγκλωβισμού, της καταπίεσης, της εσωτερίκευσης συναισθημάτων ανασφάλειας, αυτοθυσίας ή ανεπάρκειας.
Ακούμε μοτίβα επανάληψης σε φράσεις όπως: «Δεν αξίζω ν’ αγαπηθώ», «Δεν αντέχω να είμαι μόνος μου», «Πρέπει να θυσιάσω τον εαυτό μου για τον άλλον». Σε κάθε περίπτωση μας τρομάζει η απώλεια ή η κατάρρευση του σαθρού οικοδομήματος της μυθοπλασίας, του δράματος, του κενού.
Η ελευθερία ως νόημα επιθυμίας του άλλου
Η αλήθεια που προϋπάρχει σε βαθύτερο επίπεδο ως πραγματική ανάγκη στον άνθρωπο είναι η συμμετοχή στην εμπειρία της ζωής του άλλου. Αυτό που πραγματικά επιθυμούμε μέσα από τη σχέση στην ενήλικη ζωή είναι να γινόμαστε ολόκληρος ο εαυτός μας. Μόνο όταν είναι ελεύθερο το αυτόνομο υποκείμενο, το εγώ του συντρόφου μας, διατηρείται και επικυρώνεται η επιθυμία μας γι’ αυτόν με νόημα. Είναι η προϋπόθεση της ενσυνείδητης αγάπης, ως το πολυτιμότερο δώρο για να υπάρξουμε κι εμείς ελεύθεροι.
Ελεύθεροι εσωτερικά. Απαλλαγμένοι από την ψεύτικη οντότητα του «εγώ» και ενταγμένοι στην κοινή επίγνωση του ότι δεν είσαι ο νούς, δεν είσαι καμία σου σκέψη, δεν είσαι ο θυμός, ο φόβος, ούτε η απληστία, παρά μόνο η ένωση του εμείς, μια όμορφη και πραγματική εμπιστοσύνη στην αναζήτηση της αλήθειας.
Όπως ο Abraam Maslow θα ερμήνευε ως «εμπειρία οροπεδίου», που μας επιτρέπει να παρατηρούμε το ιερό μέσα στο συνηθισμένο, κάθε μέρα. Γιατί τα μεγάλα ύψη δεν τα βλέπουμε προσωρινά και μετά τα χάνουμε. Αλλά τα κατακτούμε για πάντα.
Ζαχαρένια Γουβαλάρη
Κοινωνική Λειτουργός
MSc Οικογενειακή Σύμβουλος
MSc Διοικητής Υγείας
+306977444835
m.me/Zacharenia.Gouvalari
www.zacharenia.gr
