Από την πανδημία παρατηρείται σταθερή παγκόσμια αύξηση στην χρήση αντικαταθλιπτικών. Πού είναι η Ελλάδα και πού η χαρούμενη Φινλανδία
Η χρήση αντικαταθλιπτικών μιμείται την εξέλιξη που υπάρχει από την πανδημία και μετά, με τις τιμές των προϊόντων στα ράφια: μετά την εκτόξευση λόγω του Covid-19, φαίνεται πως έχει σταθεροποιηθεί, ως επί το πλείστον, σε ιστορικά υψηλά, αντί να μειωθεί.
Μετρήσεις που έγιναν σε καθορισμένες ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 άτομα για το έτος 2024, έδειξαν πως είμαστε στο ΤΟΡ10 του κόσμου!
Κατά τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OECD) που συλλέγει τα στοιχεία κατανάλωσης φαρμάκων για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, από το 2000 έως το 2020, η αύξηση κατανάλωσης αντικαταθλιπτικών στη χώρα μας έχει φτάσει το248%, με τον κορονοϊό να επιταχύνει τις εξελίξεις.
Επίσημα στοιχεία δείχνουν πως τη σήμερον ημέρα συνταγογραφούνται περισσότερες δόσεις, ανά 1.000 κατοίκους, από ποτέ.
Oι πιο ευτυχισμένοι του κόσμου παίρνουν τα περισσότερα αντικαταθλιπτικά
H Έκθεση Παγκόσμιας Ευτυχίας για το 2026, είχε την Φινλανδία στην πρώτη θέση για ένατη διαδοχική χρονιά.
Η Ισλανδία ήταν δεύτερη και η Δανία τρίτη.
Κρατήστε αυτές τις πληροφορίες, όπως αναφέρουμε τις χώρες με τις περισσότερες καθορισμένες ημερήσιες δόσεις αντικαταθλιπτικών, ανά 1.000 άτομα.
Στην κορυφή είναι η δεύτερη πιο ευτυχισμένη χώρα, δηλαδή η Ισλανδία με 168.9 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις αντικαταθλιπτικών, ανά 1.000 κατοίκους της χώρας.
Ακολουθούν η Πορτογαλία, όπου η αναλογία είναι 163.4 δόσεις ανά 1.000 και ο Καναδάς (134.6 ανά 1.000), με τη Σουηδία (121.8 ανά 1.000) και την Ισπανία (106.1 ανά 1.000) να συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα.
Έπειτα, είναι η Χιλή (104 ανά 1.000), η Νέα Ζηλανδία (100.6), η πιο ευτυχισμένη χώρα της Γης, Φινλανδία (97.7), η τρίτη πιο ευτυχισμένη χώρα, Δανία (96.2) και δέκατη είναι η Ελλάδα, με 80.2 ανά 1.000 άτομα.
Το παράδοξο των χαρούμενων χωρών
Πριν ασχοληθούμε με εμάς, θα χρειαστεί να εστιάσουμε στο παράδοξο που θέλει τις τρεις πιο ευτυχισμένες χώρες να είναι και στην πρώτη δεκάδα κατανάλωσης αντικαταθλιπτικών.
Επιστήμονες έχουν εξηγήσει ότι σε αυτά τα έθνη υπάρχει ευκολία πρόσβασης στην ιατρική περίθαλψη (τα κράτη επιδοτούν τα φάρμακα και η πρόσβαση σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα), δεν υπάρχει κοινωνικό στίγμα, ενώ δεν βοηθούν τα σκοτάδια (η μικρή, σε διάρκεια, ηλιοφάνεια). Επίσης, είναι διευρυμένη η συνταγογράφηση, κάτι που θα εξηγήσουμε στη συνέχεια.
Η Ελλάδα ζει το “Πρότυπο της Κυρτής Ανάπτυξης”
Όταν ειδικοί παρουσιάζουν μια τάση με γράφημα, σε αυτό η αύξηση συνήθως εμφανίζεται να είναι σταθερή (γραμμική). Στην Ελλάδα -και σε πολλές άλλες χώρες του πλανήτη-, η αύξηση στη χρήση αντικαταθλιπτικών ακολούθησε το “πρότυπο της Κυρτής Ανάπτυξης”. Στα γραφήματα παρουσιάζεται μια καμπύλη που μοιάζει με το γράμμα J. Αυτό σημαίνει πως η ανηφόρα γίνεται όλο και πιο απότομη, όσο περνούν τα χρόνια.
Τα δεδομένα για την Ελλάδα δείχνουν πως πριν το 2020, η χρήση αντικαταθλιπτικών αυξανόταν με πολύ αργούς ρυθμούς. Η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης, με το ρυθμό αύξησης να γίνεται διπλάσιος και τριπλάσιος, σε μικρό χρονικό διάστημα.
Ο OECD ενημερώνει πως η ελληνική (πορτογαλική, ιταλική και λετονική) τάση δείχνει ότι ξεπεράστηκαν οι παραδοσιακοί μηχανισμοί άμυνας της κοινωνίας μας, όπως ήταν ανέκαθεν το υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, από το μέγεθος του στρες που προκάλεσαν οι βαθιές κοινωνικές και οικονομικές αναταραχές.
Έτσι, ο ευρωπαϊκός νότος έφτασε σε “σκοτάδια” πολύ κοντά στον ψυχρό Βορρά, που πάντα ήταν ψηλά στην κατανάλωση αντικαταθλιπτικών.
Η Ελλάδα ξεφορτώνεται το στίγμα
Πέραν των προκλήσεων που καλούμαστε να διαχειριστούμε καθημερινά και διαρκώς αυξάνονται με τα προβλήματα που προκαλούν στον πλανήτη πολλοί διαφορετικοί πόλεμοι, η αύξηση στη χρήση αντικαταθλιπτικών δείχνει ότι είμαστε σε καλό δρόμο ως προς την εξαφάνιση του “στίγματος” στα θέματα ψυχικής υγείας.
Δηλαδή, φαινόμαστε να μιλάμε πιο εύκολα για αυτά και να επισκεπτόμαστε πιο εύκολα, από ό,τι στο παρελθόν, επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Να σημειωθεί και ότι την τελευταία δεκαετία έχει υπάρξει διεύρυνση ενδείξεων για συνταγογράφηση αντικαταθλιπτικών.
Δηλαδή, δεν γράφονται μόνο για την κατάθλιψη, αλλά και για καταστάσεις όπως οι κρίσεις πανικού, το έντονο άγχος, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κλπ, αλλά και για τους χρόνιους πόνους και τις αϋπνίες. Aυτό δεν είναι απαραίτητα καλό, όπως έχουν επισημάνει οι αρχές.
*Από τη λίστα του OECD λείπουν οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς δεν καταγράφουν τα στοιχεία τους στον Οργανισμό -έχουν διαφορετικό τρόπο να διαχειρίζονται τα δεδομένα τους.
Αν έμπαιναν στη λίστα, θα ήταν στην πρώτη πεντάδα. Βλέπετε, στις ΗΠΑ εκτιμάται πως ποσοστό από 13 έως 14% παίρνει αντικαταθλιπτικά και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ημερήσιες δόσεις είναι από 135 έως 138 ανά 1.000 άτομα. Τουτέστιν, με την προσθήκη αυτών των χωρών, η Ελλάδα θα “έβγαινε” από την πρώτη δεκάδα.
