Με ορίζοντα τις αρχές του 2027, η Ελλάδα πλησιάζει σε ένα κρίσιμο ορόσημο για την έρευνα υδρογονανθράκων, καθώς δρομολογείται, μετά τις χθεσινές υπογραφές, η πρώτη ερευνητική γεώτρηση σε ελληνικά ύδατα έπειτα από περίπου τέσσερις δεκαετίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο στόχος «Ασωπός 1» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, μια γεωλογική δομή έκτασης περίπου 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που συγκεντρώνει έντονο επενδυτικό και γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Το χρονοδιάγραμμα τοποθετεί την έναρξη της γεώτρησης στα μέσα Φεβρουαρίου 2027, με το γεωτρύπανο Stena Drill Max να αναλαμβάνει την αποστολή. Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου 60 ημέρες, γεγονός που σημαίνει ότι τα πρώτα ασφαλή συμπεράσματα για την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος θα προκύψουν προς τα τέλη της άνοιξης του ίδιου έτους.
Τα έως τώρα δεδομένα από τις σεισμικές έρευνες δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς υποδεικνύουν πιθανή παρουσία σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης, το μέγεθος του κοιτάσματος θα μπορούσε να υπερκαλύψει για πολλά χρόνια τις εγχώριες ανάγκες, δίνοντας παράλληλα προοπτική σημαντικών εσόδων για το Δημόσιο σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα εγχείρημα με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, καθώς οι πιθανότητες επιτυχίας παραμένουν περιορισμένες, όπως συμβαίνει διεθνώς σε αντίστοιχα projects.
Τη διαχείριση της κοινοπραξίας έχει η Energean, με τη συμμετοχή της ExxonMobil και της HELLENiQ Energy. Το κόστος της ερευνητικής γεώτρησης εκτιμάται στα 60–70 εκατ. ευρώ, ενώ σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος θα απαιτηθούν επενδύσεις πολλαπλάσιου ύψους για την ανάπτυξη και παραγωγή.
Παράλληλα, ακόμη και στο στάδιο της έρευνας, η δραστηριότητα δημιουργεί οικονομική κινητικότητα, ενεργοποιώντας ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών και υποδομών, από τη ναυτιλία και τα λιμάνια έως τις μεταφορές και τα logistics. Σε περίπτωση ανακάλυψης, η ανάπτυξη του κοιτάσματος εκτιμάται ότι θα απαιτήσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, με πιθανή αξιοποίηση μέσω πλωτών μονάδων παραγωγής και διασύνδεση με υφιστάμενες ενεργειακές υποδομές.
Η επικείμενη γεώτρηση στο ΒΔ Ιόνιο συνιστά, έτσι, ένα κομβικό τεστ για τις δυνατότητες της χώρας στον τομέα των υδρογονανθράκων. Το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο την οικονομική βιωσιμότητα του συγκεκριμένου στόχου, αλλά και τη συνολική προοπτική της Ελλάδας να αποκτήσει ενεργό ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Η «ακτινογραφία» του στόχου
Την «ακτινογραφία» της δομής του ερευνητικού στόχου «Ασωπός», στο «μπλοκ 2» δυτικά της Κέρκυρας, γνωστοποίησε η Energean, που είναι επικεφαλής της ερευνητικής Κοινοπραξίας στην περιοχή.
Η «ακτινογραφία» αυτή προέκυψε από τις τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 2022 σε έκτιαση 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων από τις οποίες προσδιορίστηκε, αφενός, ο στόχος του «Ασωπού» σε βάθος 4.622 μέτρων και αφετέρου η εκτίμηση για το δυναμικό της περιοχής που φθάνει στα 270 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Μέγεθος τεράστιο για τα ελληνικά δεδομένα (καθώς η ετήσια κατανάλωση της χώρας μας κυμαίνεται στα 6-7 δισ.), ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ότι αντλείται το 50 – 60 % της συνολικής ποσότητας.
Στο «κάδρο» της εκμετάλλευσης μπαίνει και η Ιταλία καθώς το «μπλοκ 2» εφάπτεται στην Ιταλική ΑΟΖ και ο στόχος – σύμφωνα πάντα με τις εκτιμήσεις και παλαιότερες σεισμικές έρευνες που είχαν γίνει εκεί- μπορεί να εκτείνεται στη γειτονική χώρα. Η Energean, που είχε στο παρελθόν τα δικαιώματα έρευνας στην περιοχή που γειτνιάζει, έχει υποβάλει αίτημα στις Ιταλικές αρχές για εκ νέου παραχώρηση. Ο επικεφαλής της εταιρείας Μαθιός Ρήγας ανέφερε πάντως, χθες, ότι σε περίπτωση επιτυχίας ο «Ασωπός» μπορεί να τροφοδοτεί τόσο την ελληνική όσο και την ιταλική αγορά.
Σε περίπτωση επιτυχίας ακολουθεί μια μακρά περίοδος προετοιμασίας της εκμετάλλευσης που απαιτεί επενδύσεις της τάξης των 5 δισ. ευρώ και έχει ορίζοντα έναρξης της παραγωγής υδρογονανθράκων σε 3,5-4 χρόνια.
Το οικονομικό όφελος για τη χώρα αν επιβεβαιωθούν τα αισιόδοξα σενάρια περιλαμβάνει 10 δισ. ευρώ έσοδα για το Δημόσιο σε βάθος εικοσαετίας, επενδύσεις άνω των 5 δισ. ευρώ, νέες θέσεις εργασίας και ελάφρυνση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από τη δαπάνη για εισαγωγή φυσικού αερίου.
