Αναλυτές εκτιμούν πως το αν βρισκόμαστε ή όχι ενώπιον μίας νέας ενεργειακής κρίσης, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη διάρκεια της ανάφλεξης.
Οι δεξαμενές των ελληνικών διυλιστηρίων έχουν μεγάλα αποθέματα, αρκετά πάνω από το υποχρεωτικό επίπεδο για την κάλυψη των αναγκών της χώρας για 90 ημέρες, ενώ και η προμήθεια φυσικού αερίου δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα, δεδομένου ότι το Κατάρ δεν συγκαταλέγεται στους προμηθευτές της χώρας.
Αντίστοιχα, στον τομέα του ηλεκτρικού ρεύματος δεν υπάρχει, ούτε προδιαγράφεται κάποιο πρόβλημα επάρκειας, δεδομένου ότι, ακόμα και αν υπάρξει τις επόμενες εβδομάδες κάποια αναταραχή στην έλευση φορτίων υγροποιημένου αερίου, οι ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών είναι γεμάτοι και οι Ανανεώσιμες Πηγές παράγουν στο φουλ. Ταυτόχρονα η ζήτηση ηλεκτρισμού την περίοδο της άνοιξης είναι πάντα πεσμένη.
Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα των χθεσινών συσκέψεων που πραγματοποίησε η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η Ρυθμιστική Αρχή, αφενός μεν με τους εκπροσώπους των διυλιστηρίων, αφετέρου δε με τους διαχειριστές (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΣΦΑ) και τις ηλεκτροπαραγωγικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο το σύνολο των εκπροσώπων της αγοράς συμφωνεί ότι το πρόβλημα για την ελληνική οικονομία και τους καταναλωτές θα προκύψει από τις τιμές των ενεργειακών αγαθών, που δέχονται ήδη ανοδικές πιέσεις και αργά ή γρήγορα (στα καύσιμα, για παράδειγμα, πολύ γρήγορα) οι πιέσεις αυτές θα μεταφραστούν σε αυξήσεις στη λιανική αγορά.
Και τούτο διότι το χθεσινό άλμα κατά 28% στο φυσικό αέριο προκαλεί παγκόσμια ανησυχία, για το ενδεχόμενο ενός νέου ενεργειακού σοκ. Την ίδια ώρα, σε υψηλά επίπεδα συνεχίζει να κινείται η τιμή του πετρελαίου μπρεντ, το οποίο διαπραγματεύεται πλέον σε επίπεδα πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι.
Οι λόγοι της αύξησης στο φυσικό αέριο είναι κατ’ αρχάς η διακοπή παραγωγής LNG στο Κατάρ από την QatarEnergy, στη μεγαλύτερη εγκατάσταση παραγωγής υγροποιημένου αερίου στον κόσμο. Επίσης, το μπλόκο στα στενά του Ορμούζ εμποδίζει την ακτοπλοϊκή διακίνηση φορτίων, επιβαρύνοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες με επιπλέον κόστη.
Αναλυτές εκτιμούν πως το αν βρισκόμαστε ή όχι ενώπιον μίας νέας ενεργειακής κρίσης, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη διάρκεια της ανάφλεξης. Είναι ενδεικτικό ότι η εταιρεία μελετών ICIS προβλέπει εκτίναξη των τιμών αερίου στα 90 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, στην περίπτωση τρίμηνης διακοπής των εξαγωγών LNG από το Κατάρ και διαταραχής στη διαθεσιμότητα spot φορτίων.
Σε ανάλυσή του το Bloomberg υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το χειρότερο δυνατό σενάριο των τελευταίων δεκαετιών. Μέσα σε μόλις τρία 24ωρα, η καρδιά της παραγωγής υδρογονανθράκων δέχτηκε αλλεπάλληλα πλήγματα, θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς. Η παράλυση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε κορυφαίες εγκαταστάσεις στο Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, έχουν προκαλέσει «ηλεκτροσόκ» στους εμπόρους ενέργειας.
Και αν στο πετρέλαιο, που δεν σταματά να αυξάνεται, υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα και πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα από τον OPEC+, η μεγαλύτερη ανησυχία έγκειται στο φυσικό αέριο, το οποίο φαίνεται να εξελίσσεται στο «μαλακό υπογάστριο» της Ευρώπης. «Δεν υπάρχει ουσιαστικά καθόλου πλεονάζουσα ικανότητα υγροποίησης στον κόσμο» προειδοποιούν ειδικοί της αγοράς LNG. Εξ ου και στην περίπτωση που η διακοπή στο Κατάρ συνεχιστεί πέρα από αυτήν την εβδομάδα, η Ασία και η Ευρώπη ενδέχεται να εμπλακούν σ’ έναν βίαιο «πόλεμο προσφορών» για τα εναπομείναντα φορτία του Ατλαντικού, θυμίζοντας τις εφιαλτικές ημέρες του 2022, όταν είχε ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σε μια τέτοια εξέλιξη οι επιπτώσεις για τα νοικοκυριά θα ήταν πολύ μεγάλες, με φόντο τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις που θα προκληθούν.
Η JPMorgan εκτιμά ότι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για περισσότερες από 25 ημέρες, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να διακόψουν την άντληση, προκαλώντας χάος στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Συγκεκριμένα:
Το αισιόδοξο σενάριο – Μια γρήγορη αποκλιμάκωση και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις θα μπορούσε να επαναφέρει το πετρέλαιο στην περιοχή των 50-60 δολαρίων.
Το απαισιόδοξο σενάριο – Μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα πλήξει τις υποδομές της περιοχής θα μπορούσε να εκτοξεύσει την τιμή του βαρελιού στα 120 δολάρια, πυροδοτώντας νέο κύμα πληθωρισμού παγκοσμίως.
Ήδη, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ βρίσκονται σε υψηλό τριών μηνών, ενώ χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν, που εξαρτώνται άμεσα από το Κατάρ, εξετάζουν ήδη σενάρια… δελτίου στην κατανάλωση ενέργειας. Το ερώτημα που πλανάται πλέον πάνω από τις διεθνείς αγορές, δεν είναι αν υπάρχει κίνδυνος, αλλά πόσο θα αντέξει η παγκόσμια οικονομία.
