Για τον τον Πύργιο ιστορικό Διονύσιο Κόκκινο ήταν η λέξη «χίμαιρα»

«Ποια είναι η ωραιότερη λέξη της ελληνικής γλώσσας;» ήταν το ερώτημα που έθετε πριν από περίπου οκτώ δεκαετίες ο Πέτρος Χάρης (Ιωάννης Μαρμαριάδης), εγκαινιάζοντας ένα ξεχωριστό δημοσιογραφικό εγχείρημα. Μέσα από τις σελίδες του Τύπου, φιλοξενούσε τις απόψεις σημαντικών λογοτεχνών, δημοσιογράφων και πολιτικών της εποχής, μετατρέποντας το ερώτημα σε ένα γοητευτικό πνευματικό παιχνίδι.

Ήταν μια περίοδος κατά την οποία ο κόσμος των Τεχνών και των Γραμμάτων είχε στραμμένο το ενδιαφέρον του στη γλώσσα, σε μια εποχή έντονων γλωσσικών και εκπαιδευτικών ζυμώσεων. Οι μεταρρυθμίσεις που προωθήθηκαν από τις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς και το φιλελληνικό ενδιαφέρον που αναπτύχθηκε στο εξωτερικό, συνέβαλαν στη διεύρυνση της συζήτησης γύρω από τη διάδοση και την κατανόηση του ελληνικού πνεύματος.

Ενώ παρόμοιες συζητήσεις απασχολούσαν και τον ευρωπαϊκό Τύπο, στην Ελλάδα το ζήτημα της γλώσσας είχε και κοινωνικές και ιδεολογικές προεκτάσεις, καθώς η ίδια η καθημερινή ομιλία μπορούσε να χωρίζει τους ανθρώπους σε διαφορετικά «στρατόπεδα». Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Πέτρος Χάρης κάλεσε τους διανοούμενους της εποχής να απαντήσουν στο προκλητικό και γοητευτικό ερώτημα: ποια είναι, τελικά, η ωραιότερη λέξη;

Έτσι, ο Κωστής Παλαμάς απάντησε ότι η ωραιότερη λέξη είναι ο «δημοτικισμός», ο Γρηγόρης Ξενόπουλος έβρισκε γοητεία στη λέξη «αισιοδοξία», ο Σπύρος Μελάς χωρίς δισταγμό έβρισκε πιο ελκυστική τη λέξη «ελευθερία» και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου εξήρε την ομορφιά της λέξης «μοναξιά».

Ο αλησμόνητος Αθηναιογράφος Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλους, παρά τα χρόνια του, προτιμούσε τη λέξη «ιμερτή», δηλαδή την αγαπητή, την ποθητή. Ο θεατράνθρωπος Νικόλαος Λάσκαρις τη «ζάχαρη», ο Πύργιος ιστορικός Διονύσιος Κόκκινος τη λέξη «χίμαιρα», ο ζωγράφος Παύλος Μαθιόπουλος το «φως» και ο γλύπτης Μιχαήλ Τόμπρος, τη λέξη «ουσία».

Ο Παύλος Νιρβάνας (Πέτρος Κ. Αποστολίδης), προφανώς επηρεασμένος από τον τόπο του (Σκόπελο), αγαπούσε τη λέξη «θάλασσα». Οι ζωγράφοι αποκάλυπταν τις ευαισθησίες τους: Ο Δημήτριος Γερανιώτης ήθελε την «αρμονία», ο Κωνσταντίνος Παρθένης την «καλημέρα» και ο Δημήτριος Μπισκίνης το «όνειρο».

Ως προς τις γυναίκες που κυριαρχούσαν στην πνευματική ζωή, η λαογράφος Αγγελική Χατζημιχάλη ήθελε «πίστη», ενώ η 25χρονη ηθοποιός Ελένη Παπαδάκη, η οποία έμελλε να δολοφονηθεί στα Δεκεμβριανά του 1944, δήλωνε πως «η λέξις που περικλείει τα περισσότερα πράγματα, τα πάντα θα έλεγα, είναι η λέξις «ΖΩΗ»!

Ενδιαφέρουσες όμως ήταν και οι απαντήσεις των πολιτικών του 1933: Ο στρατιωτικός και Πρόεδρος της Γερουσίας Στυλιανός Γονατάς προτιμούσε το «εμπρός», ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου τη λέξη «μάννα» και ο πρόεδρος της Βουλής Θεμιστοκλής Σοφούλης τη λέξη «φιλότιμο», διότι εκφράζει έναν ολόκληρο ηθικό κόσμο και δεν υπάρχει σε άλλη γλώσσα του κόσμου.

Αισιοδοξία, ελευθερία, μοναξιά, νιάτα, ιμερτή, θάλασσα, αρμονία, καλημέρα, όνειρο, πίστη και ζωή είναι λέξεις με τις οποίες πορευόταν η Ελλάδα πριν από 80 χρόνια. Σήμερα, ποια είναι η ωραιοτέρα λέξις;

Πηγή: filoitexnisfilosofias.com