Γράφει ο Χάρης Μικελόπουλος

Η είδηση για την επικείμενη έκδοση οικοδομικής άδειας για την ανέγερση ενός νέου, μεγαλοπρεπούς ναού προς τιμήν του Πολιούχου του Πύργου, Αγίου Χαραλάμπους, φέρνει ξανά στο προσκήνιο μια συζήτηση που διχάζει την τοπική κοινωνία. Το ζήτημα δεν είναι η τιμή προς τον Άγιο, αλλά το μέγεθος, το κόστος και η θέση αυτού του εγχειρήματος σε μια εποχή που οι προτεραιότητες της πόλης φαίνονται να βρίσκονται αλλού.

Μια Ιστορία Δεσμών, όχι Τετραγωνικών

Η λατρεία του Αγίου Χαραλάμπους στον Πύργο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ιστορικό μικρό εκκλησάκι, το οποίο έχτισαν οι ίδιοι οι Πυργιώτες επί Τουρκοκρατίας. Εκεί μεταφέρθηκε η εικόνα από την οικογένεια Βιλαέτη, εκεί ρίζωσε η πίστη των κατοίκων. Ακόμα και η Αγία Κυριακή, που χτίστηκε αργότερα για να στεγάσει τον Άγιο (αλλά επικράτησε το όνομα της προστάτιδας των Γορτυνίων κτιτόρων), αποτελεί μέρος αυτής της ζωντανής παράδοσης: της ετήσιας λιτανείας και της μεταφοράς της εικόνας. Αυτό το «τελετουργικό» είναι η ιστορία της πόλης εδώ και πάνω από έναν αιώνα.

Το Χάσμα των Αριθμών Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Μητροπολίτη Ηλείας, ο νέος ναός προβλέπεται να κοστίσει 6 εκατομμύρια ευρώ. Την ίδια στιγμή:

Τα διαθέσιμα κεφάλαια από δωρεές ανέρχονται μόλις στις 200.000 ευρώ.

Η πόλη διαθέτει ήδη πληθώρα ναών (Άγιος Νικόλαος, Άγιος Αθανάσιος, Άγιος Σπυρίδωνας κ.α.), πολλοί εκ των οποίων είναι ιστορικά μνημεία.

Η οικονομική συγκυρία καθιστά το ποσό των 6 εκατομμυρίων δυσβάσταχτο, αν αναλογιστεί κανείς τις κοινωνικές ανάγκες της περιοχής.

Είναι ρεαλιστικό να στηριζόμαστε αποκλειστικά στην οικονομική συνδρομή των πιστών για ένα έργο τέτοιας κλίμακας, όταν η καθημερινότητα είναι ήδη επιβαρυμένη;

Το Ατυχές Παράδειγμα του Αγίου Ανδρέα

Η σύγκριση που επιχειρήθηκε με τον Ναό του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα κρίνεται ιστορικά άστοχη. Ο Άγιος Ανδρέας χτίστηκε στη δυτική είσοδο της Πάτρας γιατί, σύμφωνα με την παράδοση, εκεί ακριβώς δίδαξε και μαρτύρησε ο Απόστολος. Υπήρχε ένας προφανής, ιερός τοπικός δεσμός.

Στην περίπτωση του Πύργου, η ανέγερση στην είσοδο της πόλης (κοντά στο Στάδιο) αποκόπτει τον Άγιο από τον φυσικό και ιστορικό του χώρο —το κέντρο και το ταπεινό εκκλησάκι του— μεταφέροντάς τον σε μια τοποθεσία χωρίς ανάλογη ιστορική φόρτιση, με μόνο κριτήριο ίσως την ορατότητα ή τον εντυπωσιασμό.

Ο Πύργος δεν έχει ανάγκη από άλλον έναν “φαραωνικό” ναό για να τιμήσει τον προστάτη του. Η δύναμη του Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στην απλότητα του ιστορικού ναΐσκου και στην καρδιά της πόλης. Η επένδυση εκατομμυρίων σε μπετόν, την ώρα που η ιστορική μνήμη κινδυνεύει από την αποξένωση, γεννά σοβαρά ερωτηματικά.

Μήπως η αληθινή τιμή στον Πολιούχο θα ήταν η ανάδειξη της υπάρχουσας κληρονομιάς μας και όχι η δημιουργία ενός νέου οικονομικού βάρους;