Κατά το παρελθόν ο λύγκας ήταν κομμάτι της ελληνικής πανίδας – Σήμερα, μπορεί κανείς να δει λύγκα μόνο στο Κέντρο Προστασίας Λύκου & Λύγκα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ
Το περήφανο παράστημα ενός λύγκα δεν θα μπορούσε να μην μαγνητίσει τα βλέμματα όλων.
Παγκοσμίως υπάρχουν τέσσερα είδη λύγκα. Ο ευρασιατικός ζούσε κάποτε και στην Ελλάδα.
Ο ευρασιατικός λύγκας
«Ο ευρασιατικός λύγκας (Lynx lynx) είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά, αλλά και λιγότερο γνωστά άγρια θηλαστικά της Ευρώπης. Πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα τέσσερα είδη λύγκα παγκοσμίως και για ένα είδος που στο παρελθόν αποτελούσε τμήμα της ελληνικής πανίδας», αναφέρει ο υπεύθυνος επικοινωνίας ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, Πάνος Στεφάνου.
Σήμερα, διευκρινίζει, δεν απαντάται πλέον στη χώρα μας. Όμως εξακολουθεί να ζει σε γειτονικές περιοχές της Βαλκανικής, γεγονός που διατηρεί ζωντανή, τουλάχιστον θεωρητικά, τη γεωγραφική σύνδεση με τον ελλαδικό χώρο.
Η χαρακτηριστική μορφή του λύγκα
Ο λύγκας, περιγράφει ο κ. Στεφάνου, ξεχωρίζει αμέσως από την εμφάνισή του. Τα μυτερά αυτιά με τις μαύρες τριχωτές απολήξεις, η κοντή ουρά με το σκούρο άκρο και οι εντυπωσιακά μεγάλες, τριχωτές πατούσες του, κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Ακόμη και όσων δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με την άγρια ζωή.
Οι πατούσες αυτές, εξηγεί ο κ. Στεφάνου, λειτουργούν σαν φυσικά «χιονοπέδιλα», επιτρέποντάς του να κινείται με ευκολία στο χιόνι.
Σε μια εποχή έντονης απώλειας βιοποικιλότητας, η γνωριμία με το είδος και η κατανόηση του ρόλου του στα οικοσυστήματα είναι απαραίτητη
Παρά το σχετικά στιβαρό του σώμα, ο λύγκας είναι εξαιρετικά ευέλικτος: σκαρφαλώνει στα δέντρα με εντυπωσιακή χάρη και ακρίβεια, αποδεικνύοντας τις μεγάλες κινητικές του ικανότητες.
Ένας αθόρυβος και αποτελεσματικός θηρευτής
«Πρόκειται για μοναχικό και κυρίως νυκτόβιο είδος, με ιδιαίτερα κρυπτική συμπεριφορά.
Ο ευρασιατικός λύγκας βασίζεται στην οξεία όραση και ακοή του για να εντοπίζει το θήραμά του και κυνηγά κυρίως οπληφόρα ζώα. Όπως το ζαρκάδι και το κόκκινο ελάφι», ενημερώνει ο κ. Στεφάνου.
Με τον τρόπο αυτό, τονίζει, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των πληθυσμών τους και στη διατήρηση της ισορροπίας των δασικών οικοσυστημάτων.
Παρά τον τίτλο του «αθόρυβου» θηρευτή, κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου ο λύγκας, μπορεί να γίνει απροσδόκητα φωνητικός, παράγοντας έντονους ήχους. Ήχους που θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό εκείνους μιας οικόσιτης γάτας.
Εκτός αυτής της περιόδου, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά σιωπηλός, ενισχύοντας την εικόνα ενός ζώου που δύσκολα γίνεται αντιληπτό.
Ο βαλκανικός λύγκας
Στη δυτική Βαλκανική χερσόνησο, πληροφορεί ο κ. Στεφάνου, επιβιώνει ένα ιδιαίτερα σπάνιο υποείδος, ο βαλκανικός λύγκας, με πληθυσμό που εκτιμάται σε λιγότερα από 40 ενήλικα άτομα.
Το υποείδος αυτό απαντάται σήμερα σε περιοχές της Αλβανίας, της Βόρειας Μακεδονίας, του Μαυροβουνίου και του Κοσόβου και θεωρείται «Κρισίμως Κινδυνεύον».
Είναι και το μόνο που, θεωρητικά, θα μπορούσε κάποτε να επανεμφανιστεί στην Ελλάδα, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.
Η συμβολή του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ είναι η μοναδική ελληνική οργάνωση που συμμετείχε στο επίσημο πρόγραμμα καταγραφής του λύγκα στα Βαλκάνια, συμβάλλοντας στην ανάλυση επιστημονικών δεδομένων για το είδος.
Παράλληλα, έχει εγκαταστήσει δίκτυο αυτόματων καμερών στα βουνά της Φλώρινας, με στόχο την καταγραφή πιθανών ενδείξεων παρουσίας λύγκα, ενώ επενδύει συστηματικά στην περιβαλλοντική ενημέρωση του κοινού.
Πού μπορεί κανείς να δει λύγκα στην Ελλάδα
Σήμερα, στην Ελλάδα μπορεί κανείς να δει λύγκα μόνο στο Κέντρο Προστασίας Λύκου & Λύγκα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, στις Αγραπιδιές Φλώρινας. Εκεί φιλοξενούνται πέντε λύγκες που προέρχονται από αιχμαλωσία στο εξωτερικό, σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους.
Το Κέντρο είναι ανοιχτό όλο τον χρόνο, καθημερινά εκτός Τετάρτης, από τις 10:00 έως τις 16:30.
Ένα είδος-σύμβολο για τη βιοποικιλότητα
Κλείνοντας, ο κ. Στεφάνου επισημαίνει: «Ο λύγκας αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο της άγριας φύσης που χάθηκε από τον ελλαδικό χώρο. Σε μια εποχή έντονης απώλειας βιοποικιλότητας, η γνωριμία με το είδος και η κατανόηση του ρόλου του στα οικοσυστήματα είναι ουσιαστικό βήμα. Προκειμένου να διαμορφωθούν οι συνθήκες που, ίσως στο μέλλον, θα επιτρέψουν την επιστροφή του εκεί όπου κάποτε ανήκε».
