Γράφει η Ηρώ Ρήγα
Σε μια περίοδο όπου δεκάδες σημεία αιγιαλού και παραλίας στην Ηλεία οδηγούνται σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες για απλή χρήση, με στόχο – όπως αναφέρεται – την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας, η πραγματική εικόνα του παραλιακού άξονα από Σπιάντζα έως Κατάκολο δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Γιατί η ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο με ομπρέλες και συμβάσεις, όταν η καθημερινότητα των κατοίκων δοκιμάζεται από δρόμους που θυμίζουν περισσότερο εγκατάλειψη παρά οργανωμένο παραλιακό μέτωπο.
Δημοπρασίες αιγιαλού: Στόχος η τουριστική ανάπτυξη
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι δημοπρασίες πραγματοποιούνται μέσω της Κτηματικής Υπηρεσίας και της ψηφιακής πλατφόρμας του Δημοσίου, με καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης έως τις 31 Μαρτίου 2026. Η διαδικασία προβλέπει επταήμερη περίοδο υποβολής αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους και τουλάχιστον είκοσι ημέρες μέχρι την ημερομηνία διεξαγωγής κάθε δημοπρασίας, ενώ πανελλαδικά αναμένεται να πραγματοποιηθούν περίπου 3.250 διαδικασίες. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εντοπίζουν τα διαθέσιμα σημεία μέσα από διαδραστικό χάρτη, σε μια προσπάθεια ψηφιακής διαφάνειας και ταχύτερης αξιοποίησης των παραλιακών εκτάσεων.
Ο δρόμος που… δεν αντέχει
Το νέο μοντέλο παραχωρήσεων παρουσιάζεται ως βήμα εκσυγχρονισμού. Όμως για τους μόνιμους κατοίκους το βασικό ερώτημα δεν είναι πόσες δημοπρασίες θα ολοκληρωθούν, αλλά αν θα μπορούν να φτάσουν με ασφάλεια στο σπίτι τους, στο σχολείο των παιδιών τους ή στο κέντρο υγείας. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να αφορά μόνο στη θερινή οικονομία και την «αξιοποίηση» των ακτών, όταν η ποιότητα ζωής παραμένει σε δεύτερη μοίρα.
Μετά από κάθε έντονη βροχόπτωση, τμήματα του άξονα Μούτελη – Σπιάντζα – Λέτρινα – Κατάκολο μετατρέπονται σε σημεία με λιμνάζοντα νερά, ενώ μεγάλες λακκούβες παραμένουν για ημέρες χωρίς αποκατάσταση. Οδηγοί και κάτοικοι περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου η μετακίνηση γίνεται με προσοχή και φόβο για ζημιές ή ατυχήματα. Ταυτόχρονα, σκουπίδια και φερτά υλικά καταγράφονται σε όλο τον άξονα, από τα Λέτρινα έως το Κατάκολο.
Το σοκ της διακοπής του ΚΤΕΛ
Η κατάσταση των δρόμων αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο με τη διακοπή από 4 Φεβρουαρίου 2026 του δρομολογίου Σπιάντζα – Μούτελη – Αντλιοστάσιο από το ΚΤΕΛ Ηλείας. Το ΚΤΕΛ αιτιολογεί τη διακοπή λόγω επικινδυνότητας του δρόμου: μεγάλες λακκούβες, λιμνάζοντα νερά μετά από έντονες βροχοπτώσεις και σημειακή διάβρωση. Το λεωφορείο, που αποτελεί τη μοναδική συγκοινωνιακή σύνδεση για δεκάδες μόνιμες οικογένειες, ηλικιωμένους, ΑΜΕΑ και παιδιά, δεν μπορεί πλέον να εγγυηθεί την ασφάλεια των επιβατών. Οι κάτοικοι προειδοποιούν πως σε περίπτωση κλήσης ασθενοφόρου για έκτακτη ανάγκη, η πρόσβαση θα είναι αδύνατη ή επικίνδυνη.
Μελέτες για το μέλλον, ανάγκες για το παρόν
Σε επίπεδο σχεδιασμού βρίσκεται η συνεργασία του Δήμου με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για τη μελέτη αντιμετώπισης της διάβρωσης στο παραλιακό μέτωπο Σπιάντζας – Μούτελης. Πρόκειται για μια σημαντική επιστημονική πρωτοβουλία με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Όμως οι κάτοικοι δεν ζητούν μόνο μελέτες για το μέλλον· ζητούν βασική συντήρηση στο παρόν. Η διάβρωση της ακτογραμμής και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμο άλλοθι για την απουσία έργων καθημερινότητας.
Ευθύνες Δήμου και Περιφέρειας
Το ζήτημα των αρμοδιοτήτων παραμένει σύνθετο. Δήμοι και Περιφέρεια μοιράζονται ευθύνες για καθαριότητα, οδικό δίκτυο και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Στην πράξη, όμως, η εικόνα που αντικρίζουν πολίτες και επισκέπτες δείχνει ένα παραλιακό μέτωπο όπου οι αρμοδιότητες φαίνεται να μοιράζονται, αλλά το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο.
Τουρισμός και καθημερινότητα: πού είναι η ισορροπία;
Ο σχεδιασμός για αξιοποίηση του αιγιαλού δημιουργεί προσδοκίες για αυξημένη επιχειρηματική δραστηριότητα ενόψει καλοκαιριού. Παραλίες που κάθε χρόνο φιλοξενούν καντίνες, beach bars και εποχικές επιχειρήσεις βρίσκονται ήδη σε διαδικασία δημοπράτησης. Το ερώτημα όμως παραμένει: πώς μπορεί να μιλά κανείς για ανάπτυξη και τουρισμό όταν η βασική πρόσβαση προς αυτές τις παραλίες συνοδεύεται από πλημμυρισμένα σημεία, βαθιές λακκούβες και εικόνες εγκατάλειψης;
Η συζήτηση για το μέλλον των ακτών της Ηλείας δεν αφορά πλέον μόνο τις δημοπρασίες και τα έσοδα από την αξιοποίηση του αιγιαλού. Αφορά την συνολική εικόνα μιας περιοχής που επιδιώκει να προσελκύσει επισκέπτες αλλά καλείται πρώτα να λύσει ζητήματα καθημερινότητας και υποδομών. Χωρίς ασφαλείς δρόμους, καθαρό περιβάλλον και ουσιαστικές παρεμβάσεις πριν από τις κορδέλες και τις εξαγγελίες, η τουριστική ανάπτυξη κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά, ενώ οι κάτοικοι εξακολουθούν να ζουν σε συνθήκες που δεν τιμούν τον τόπο τους.
