Στη σύγχρονη εποχή, τόσο η ασφάλεια των πολιτών μέσω συστημάτων παρακολούθησης, όσο και η προστασία των προσωπικών δεδομένων, αποτελούν αντικείμενα εντονότερης συζήτησης και κριτικής, όχι μόνο σε επίπεδο προσωπικών συνδιαλέξεων αλλά και στους κόλπους του νομικού επαγγέλματος. Τι συμβαίνει ωστόσο, όταν τα δύο εν λόγω ζητήματα συγχέονται πόσο μάλλον δε, όταν σχηματίζουν μια υπόθεση, η οποία φτάνει στις αίθουσες των δικαστηρίων.

Την απάντηση έδωσε το Εφετείο Πειραιά, το οποίο εκδικάζοντας σχετική αγωγή, έφθασε σε απόφαση η οποία πιθανότατα θα εξέπληττε ευρεία μερίδα του πληθυσμού.

“Τον έβλεπε από παντού”

Η υπόθεση αφορούσε πολίτη ο οποίος κατήγγειλε πως γείτονας στη πολυκατοικία όπου διέμενε, είχε εγκαταστήσει, χωρίς συγκατάθεση των υπολοίπων ενοίκων, κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης (CCTV) το οποίο κατέγραφε πληθώρα χώρων από τους οποίους διερχόταν καθημερινά ο ενάγων ώστε να εισέλθει ή να εξέλθει τις πολυκατοικίας.

Σύμφωνα με την απόφαση υπ’ αριθμόν 328/2018 του Εφετείου Πειραιά ο εναγόμενος είχε τοποθετήσει 4 περιστρεφόμενες κάμερες οι οποίες κατέγραφαν:

  • Τη μοναδική είσοδο του σπιτιού του ενάγοντος
  • Τμήμα του μπαλκονιού του
  • Την είσοδο του κοινόχρηστου πάρκινγκ
  • Την είσοδο της πολυκατοικίας και κομμάτι του κοινόχρηστου εσωτερικού της χώρου

Επομένως δεν θα ήταν υπερβολή να διατυπωθεί πως ο εναγόμενος τον έβλεπε από παντού και θα μπορούσε κάλλιστα να γνωρίζει, τι ώρα έρχεται σπίτι του ο ενάγων, με ποιόν έρχεται και τι προτιμάει να παραγγέλνει για διανομή κατ’ οίκον!

Το Εφετείο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και κατόπιν ο εναγόμενος υποχρεώθηκε να καταβάλλει το ποσό των 5.869,40 ευρώ ως ικανοποίηση για ηθική βλάβη ενώ τα συστήματα ασφαλείας διατάχθηκε να αφαιρεθούν.

Επιπλέον, επιβλήθηκε ρήτρα κράτησης ενός μήνα σε περίπτωση υποτροπής.

Ασφάλεια και οι «αυτόκλητες αρχές»

Η απόφαση του Εφετείου στηρίχθηκε σε συνταγματικές διατάξεις περί προστασίας της προσωπικότητας και της ιδιωτικής ζωής (άρθρα 2 παρ. 1, 9Α, 19 παρ. 3 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος), καθώς και στις διατάξεις του νόμου 2472/1997 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της Οδηγίας 1/2011 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων.

Η δικαστικό σώμα επισήμανε ότι η λειτουργία του συστήματος παρακολούθησης πραγματοποιήθηκε χωρίς να τηρηθούν οι προβλεπόμενες από τον νόμο προϋποθέσεις, όπως:

  • Η ενημέρωση του υποκειμένου των δεδομένων
  • Η γνωστοποίηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
  • Η τήρηση προθεσμίας διατήρησης του υλικού

Το δικαστήριο έκρινε ότι η εγκατάσταση των καμερών προσέβαλλε βασικές πτυχές της προσωπικότητας του ενάγοντος, καθώς, όπως αναφέρει η απόφαση, «οι εναγόμενοι είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν ανά πάσα στιγμή τις κινήσεις του και να λαμβάνουν εικόνα του χωρίς τη συναίνεσή του». Η αίσθηση συνεχούς παρακολούθησης, σύμφωνα με το δικαστήριο, περιόριζε αδικαιολόγητα την ελευθερία κινήσεων και την ιδιωτική του ζωή.

Το…όχι και τόσο τέλειο άλλοθι

Όπως μπορεί κανείς εύκολα να υποπτευθεί ο εναγόμενος αποπειράθηκε να αντικρούσει την αγωγή τους καταγγέλλοντος τονίζοντας πως η εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε για λόγους ασφαλείας από εγκληματικές ενέργειες, άλλοθι το οποίο αρκετοί…και εύλογα, θα θεωρούσαν ειλικρινές και ουσιώδες τεκμήριο δικαιολόγησης της πράξης.

Ωστόσο όπως έγινε ξεκάθαρο από τη δικαστική αρχή, η εν λόγω ένσταση δεν αναιρεί την, σύμφωνα με το Σύνταγμα, έκνομη ενέργεια, απορρίπτοντας την έφεση του εναγόμενου. Το εφετείο εξήγησε πως δεν γίνεται ο πολίτης να καταγράφει και να διατηρεί βιντεοληπτικό υλικό, για την πρόληψη κατά των παράνομων ενεργειών. Ούτε ακόμη και αν υπάρχει υποψία για κάτι τέτοιο. Μόνο οι αρμόδιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να προβούν σε τέτοιες ενέργειες στο πλαίσιο διερεύνησης εγκλημάτων. Επί της ουσίας, σύμφωνα με το νόμο δεν δύναται κάποιος να αναλάβει αυτόκλητα την ασφάλεια μιας πολυκατοικίας.

Οι δικαστές περιέγραψαν πως «σε περίπτωση υποψίας εγκληματικής ενέργειας, ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν δικαιούται να εγκαταστήσει σύστημα βιντεοεπιτήρησης υποκαθιστώντας τις αρμόδιες διωκτικές αρχές», παρατηρώντας κατόπιν πως η προστασία αυτή πρέπει να επιτυγχάνεται μόνο στο πλαίσιο των νόμιμων διαδικασιών, δηλαδή μέσω των αρμόδιων διωκτικών αρχών.

Η υπόθεση που τελεσιδίκησε στο Εφετείο Πειραιά επιβεβαιώνει ότι η παρακολούθηση κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας από ιδιώτες δεν είναι νόμιμη. Όχι τουλάχιστον,  χωρίς τη συναίνεση των υπόλοιπων ενοίκων που πιθανώς θα καταγράφονται και την άδεια των αρμόδιων αρχών.

aftodioikisi.gr