Η πρωτεΐνη των εντόμων είναι υγιής και βρώσιμη. Ωστόσο, έχει βρεθεί στο επίκεντρο μιας θεωρίας συνωμοσίας.
Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, τα έντομα είχαν θέση στο μενού. Μία από τις πρώτες ενδείξεις εντομοφαγίας χρονολογείται το 30.000 π.Χ., στις αρχαίες σπηλαιογραφίες της Αλταμίρα στη βόρεια Ισπανία, όπου απεικονίζεται η συλλογή μελισσών προς κατανάλωση. Σήμερα, πολλοί άνθρωποι στη Λατινική Αμερική, την Ασία και την Αφρική καταναλώνουν τακτικά έντομα τακτικά. Στο Μεξικό, για παράδειγμα, οι βραστές και τηγανητές ακρίδες, οι “chapulines”, είναι ένα δημοφιλές σνακ σε μπαρ και σερβίρονται όλο και περισσότερο σε γκουρμέ εστιατόρια.
Αν και τα έντομα θεωρούνται φθηνές, υγιεινές και βιώσιμες πηγές πρωτεΐνης, εξακολουθούν να απουσιάζουν – σε μεγάλο βαθμό – από την αμερικανική και την ευρωπαϊκή διατροφή.
Τα τελευταία χρόνια, αυτή η απροθυμία έχει επιδεινωθεί από μια σειρά θεωριών συνωμοσίας που ισχυρίζονται ότι οι «παγκόσμιες ελίτ» αναγκάζουν τους καταναλωτές να εγκαταλείψουν το κρέας και να στραφούν στα έντομα. Αυτή η παραπληροφόρηση συσκοτίζει τη νόμιμη επιστημονική έρευνα για τα έντομα ως πηγή πρωτεΐνης φιλικής προς το κλίμα και μπορεί να εμποδίσει τη μετάβαση σε πιο βιώσιμα επισιτιστικά συστήματα, προειδοποιούν οι ερευνητές.
Η θεωρία συνωμοσίας «Δεν θα φάω έντομα» (“I Will Not Eat The Bugs“), που εμφανίζεται συχνότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε περιοχές της Ευρώπης, ισχυρίζεται ότι οι «παγκόσμιες ελίτ» θα αναγκάσουν τον κόσμο να τρώει έντομα με το πρόσχημα του περιβαλλοντισμού, αναφέρει η αναλύτρια παραπληροφόρησης Sara Aniano.
Από meme… πολιτικό «όπλο»
Η Aniano, που ερευνά εδώ και χρόνια αυτή τη θεωρία στο Anti-Defamation League’s Center on Extremism, τονίζει ότι ξεκίνησε από ένα meme σε ένα φόρουμ στο ίντερνετ και πλέον εισχωρήσει στη ρητορική πολιτική τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ.
Στην Ολλανδία, ο Thierry Baudet, βουλευτής και ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Φόρουμ για τη Δημοκρατία, τον Μάρτιο του 2023 εκφώνησε μια ομιλία κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), φωνάζοντας «Με τίποτα!», καθώς έριχνε σκουλήκια αλευριού από μια σακούλα. Ο Baudet δημοσίευσε αργότερα τη σχετική φωτογραφία στο X, με τη λεζάντα «ΔΕΝ ΘΑ ΦΑΜΕ ΤΑ ΕΝΤΟΜΑ».
Η ακροδεξιά Λέγκα στην Ιταλία, πλήρωσε για μια διαφημιστική αφίσα στο Κονελιάνο της Ιταλίας, με το σύνθημα «Ας αλλάξουμε την Ευρώπη πριν μας αλλάξει αυτή» και τις ημερομηνίες των ευρωεκλογών του 2024, δίπλα στην εικόνα ενός ατόμου που κατανάλωνε ακρίδα, σε μια προσπάθεια να συνδεθεί η εντομοφαγία με την απώλεια παραδοσιακών αξιών.
Πριν από την απόλυσή του από το Fox News το 2023, το τελευταίο ειδικό αφιέρωμα του Αμερικανού παρουσιαστή Tucker Carlson στην εκπομπή Tucker Carlson Originals, είχε τον τίτλο «Αφήστε τους να τρώνε έντομα».
Και Αμερικανοί συνωμοσιολόγοι όπως ο Alex Jones και η Candace Owens, μαζί με τον influencer Jack McGuire, έχουν επίσης διαδώσει τη θεωρία συνωμοσίας «Δεν θα φάω τα έντομα».
Ωστόσο, από πού προήλθε αυτός ο κατασκευασμένος φόβος ότι ο κόσμος θα τρώει… με το ζόρι έντομα;
Την άνοιξη του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) παρουσίασε την πρωτοβουλία «The Great Reset», που είχε ως στόχο τη μείωση των ανισοτήτων και την προώθηση περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών.
Ωστόσο, για τους λάτρεις των θεωριών συνωμοσίας, το συνέδριο του Νταβός ήταν «απόδειξη» ότι οι πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν την πανδημία Covid-19 ως μηχανισμό για την αναδιοργάνωση των κοινωνιών σε παγκοσμιοποιητικά-ολοκληρωτικά καθεστώτα εις βάρος των απλών ανθρώπων, σύμφωνα με το Κέντρο ADL.
Το «Δεν θα φάω τα έντομα» εμφανίστηκε πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2019 στο 4chan, ένα διαδικτυακό φόρουμ, ωστόσο η δημοτικότητά του αυξήθηκε με το αφήγημα της συνωμοσίας The Great Reset κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, αναφέρει η Aniano.
Το 2021, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ δημοσίευσε ένα άρθρο που ανέφερε ότι τα έντομα είναι πιο βιώσιμα από το κρέας, τόσο όσον αφορά την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής όσο και την επισιτιστική ανασφάλεια.
Η ΕΕ έχει εγκρίνει έντομα ως νέες τροφές, όπως τον οικιακό γρύλο, το κίτρινο αλευροσκουλήκι και την αποδημητική ακρίδα, προκαλώντας αντιδράσεις.
Oι θεωρίες συνωμοσίας προσφέρουν… ασφάλεια
Οι θεωρίες συνωμοσίας καλύπτουν μια συναισθηματική ανάγκη, αναφέρει ο Stephan Lewandowsky, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι θεωρίες συνωμοσίας προκύπτουν από την τάση να κατανοούμε τον κόσμο, τονίζει.
Καθώς ο μέσος άνθρωπος ζει στην αβεβαιότητα, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, δεν του αρέσει το «τυχαίο», προτιμά την ασφάλεια που το προσφέρει ένα «αφήγημα».
«Οι θεωρίες συνωμοσίας δημιουργούν μια αίσθηση ελέγχου σε έναν απρόβλεπτο κόσμο», εξηγεί ο Λεβαντόφσκι.
Η Aniano υποστηρίζει ότι η αβάσιμη θεωρία συνωμοσίας «Δεν θα φάω τα έντομα» αποκαλύπτει έναν φόβο: ότι αν οι ολιγαρχίες ελέγχουν την προμήθεια τροφίμων μας, ελέγχουν κάθε πτυχή της ζωής μας.
Τα βρώσιμα έντομα συχνά περιέχουν υψηλότερο ποσοστό πρωτεΐνης κατά βάρος από πολλές φυτικές και ορισμένες άλλες ζωικές πηγές πρωτεΐνης. Το αλεύρι γρύλου, για παράδειγμα, περιέχει μεταξύ 46% και 70% πρωτεΐνη – το μοσχαρίσιο κρέας 26%.
Με πληροφορίες από BBC
